Category Archives: Ευρωπαϊκό Σύνταγμα

Σκέψεις για την ποιοτική ιδιαιτερότητα της ενωσιακής έννομης τάξης

Αντώνης Μεταξάς, Πανεπιστήμιο Αθηνών, επισκ. Καθηγητής ΔΙΠΑΕ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνιστά μια ένωση δικαίου (Rechtsgemeinschaft), της οποίας η δογματική συγκρότηση στηρίζεται σε μια αλληλουχία διασυνδεόμενων θεωρητικών δογματικών αξόνων και διαδικαστικών μηχανισμών δυναμικά εξελισσόμενων και τελούντων σε σχέση εσωτερικής συσχέτισης και συνάφειας. Αυτή η σχέση συνάφειας δεν είναι απαραίτητα πάντα σχέση απόλυτης συστηματικής αρμονίας, η οποία δεν καταλείπει κενά και αποκλείει διαδοχικές αλληλοαναιρέσεις, […]

Ο ‘χρυσός κανόνας’ στο Σύνταγμα και το Δικαστήριο της Ένωσης

Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθ. Νομικής Σχολής ΑΠΘ, Έδρα Jean Monnet Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου και Πολιτισμού

Σημαντική θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών νομοθετημάτων για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους καταλαμβάνει το Σύμφωνο Δημοσιονομικής Σταθερότητας, που μεταξύ άλλων προέβλεψε και την υποχρέωση νομικής κατοχύρωσης, σε συνταγματικό, κατά προτίμηση, ή ισότιμο αυτού επίπεδο, του λεγόμενου ‘χρυσού κανόνα’, ή ‘κανόνα ισοσκελισμένων προϋπολογισμών’ ή αλλιώς ‘χρεόφρενου’. Πρόκειται για τη νομική υποχρέωση της Κυβέρνησης να διαμορφώνει και […]

Η ιδέα του Ιμμάνουελ Καντ περί κοσμοπολιτικού δικαίου και η ιστορική, θεσμική και λειτουργική υπόσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Συγκλίσεις και αποκλίσεις

Γεώργιος Ζιώγας, Φοιτητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Στο φιλοσοφικό σχεδίασμα "Προς την αιώνια ειρήνη" (1795), ο Ιμμάνουελ Καντ αποτύπωσε το πολιτικό του όραμα σχετικά με την ανάδειξη μίας παγκόσμιας συνομοσπονδίας κυρίαρχων κρατών. O βαθμός πολιτικής και θεσμικής ολοκλήρωσής της αντανακλάται στο μέτρο του σεβασμού με τον οποίο αυτή αντιμετωπίζει τα προτάγματα του κοσμοπολιτικού δικαίου. Στο πέρασμα των δύο αιώνων που ακολούθησαν την […]

Οι θεσμικές παρενέργειες της υπόθεσης «Βασικός Μέτοχος»: Η εκνόμευση του συντάγματος και η παραγνώριση των άδηλων τροποποιήσεων του συντάγματος μέσω των ευρωπαϊκών συνθηκών

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Εισαγωγή, οριοθέτηση του θέματος και αντικείμενο της εισήγησης[1] Στην εισήγησή μου θα ασχοληθώ, κυρίως, με την υπόθεση του ‘βασικού μετόχου”, όπως συνοπτικά επικράτησε να λέγεται. Θεωρώ την υπόθεση σημαντική, αντιπροσωπευτική περίπτωση «hard case». H μελέτη της φωτίζει και παράλληλα αποκαλύπτει, πολλές και κρίσιμες πτυχές του πολιτειακού μας βίου και όχι μόνον της νομολογίας μας, όπως […]

Για τα νέα σύνορα της Ευρώπης: σκέψεις σχετικά με την σημασία του πολιτικού Συντάγματος στην Ε.Ε.

Ιφιγένεια Καμτσίδου, Αν. Καθηγήτρια, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Ένα από τα σημαντικότερα θύματα της οικονομικής κρίσης των τελευταίων ετών είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση.  Παρ’ ότι οι θεσμικοπολιτικές εξελίξεις δείχνουν, ότι η Ε.Ε είναι ένας από τους παράγοντες που διαμορφώνουν και επιβάλλουν τις πιο κρίσιμες πολιτικές στα κράτη- μέλη της, ορθότερα στα κράτη που παρασύρθηκαν από την δίνη της οικονομικής κρίσης, η ίδια πραγματικότητα […]

H εφαρμογή της αρχής ne bis in idem στην περίπτωση σωρευτικής επιβολής  διοικητικών κυρώσεων - Με αφορμή  την απόφαση ΣτΕ 1091/2015

Ευγενία Πρεβεδούρου, Αν Καθηγήτρια, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Τα τρία κριτήρια Engel εφαρμόζονται και στο ρυθμιστικό πεδίο της αρχής ne bis in idem. Είτε πρόκειται για σώρευση ποινικών και διοικητικών κυρώσεων είτε διοικητικών και μόνο κυρώσεων, θα πρέπει να εξετάζεται αν οι τελευταίες, λόγω των ειδικών χαρακτηριστικών τους, έχουν οιονεί ποινική φύση, οπότε εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της αρχής ne bis in idem. […]

Αλλαγή παραδείγματος; Η πρόκληση μιας νέας συνταγματικής οργάνωσης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Είναι αναμφισβήτητο, ότι τόσο η χώρα μας, ειδικά, όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση, γενικότερα, βρέθηκαν αντιμέτωπες με μια πρωτοφανή κρίση που συντάραξε συθέμελα όλες τις παραδοχές και όλες τις βεβαιότητες που σφράγισαν, τις προηγούμενες δεκαετίες, τόσο την ελληνική όσο και την ευρωπαϊκή πραγματικότητα. *** Ομιλία στο Συνέδριο "Ελληνική Πολιτεία και Ευρωπαϊκή Συμπολιτεία" στη μνήμη των […]

Πολυεπίπεδος συνταγματισμός και η κρίση της δημοκρατίας στην Ευρώπη

Ingolf Pernice, Καθηγητής Πανεπιστημίου Humboldt Βερολίνου

"Μια αλλαγή στη σκέψη των ανθρώπων αποτελεί προϋπόθεση για να ξεπεράσουμε την κρίση δημοκρατίας στην Ευρώπη. Αυτή η κρίση ουσιαστικά έχει τις ρίζες της όχι στην ΕΕ αλλά στα ίδια τα Κράτη-Μέλη. Αποκτώντας την ‘κυριότητα’ της ΕΕ, λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη τους την αρχή της επικουρικότητας και συμμετέχοντας όχι μόνο στον διάλογο για τις μεταρρυθμίσεις των […]

Με αφορμή τα γεγονότα στο Charlie Hebdo. Προβληματισμοί γύρω από την ελευθερία έκφρασης και τα όριά της στις δύσκολες περιπτώσεις με βάση τη νομολογία του ΕΔΔΑ

Χρήστος Ν. Ράμμος, Σύμβουλος του Συμβουλίου της Επικρατείας

     (μία συνδρομή για την ημερίδα για την ΕΣΔΑ στις 24.2.2015 στην Σχολή Δικαστών στην Θεσσαλονίκη)                     Όταν μου ανακοίνωσε ο κ. Πικραμμένος ότι θα γίνει αυτή η ημερίδα για την ΕΣΔΑ και με παρακάλεσε να κάνω μια εισήγηση, βρισκούμουν σε καθεστώς συγκλονισμού,  που μου είχε προκληθεί  από τα τραγικά περιστατικά και τις  […]

ΕΔΔΑ: Δικαστικός έλεγχος φορολογικής πολιτικής

με σχόλιο Αναστάσιου Παυλόπουλου, Δικηγόρου, Μ.Δ.Ε. Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης Νομικής Δ.Π.Θ., Υπ. Διδ. Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Α.Π.Θ.

[αναδημοσίευση από την Τριμηνιαία Επιθεώρηση Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Συνταγματικής Θεωρίας και Πράξης «Το Σύνταγμα», τεύχος 3-4/2013, σελ. 696-713 (μετάφραση), 713-719 (Παρατηρήσεις)] ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Υπόθεση Ν.Μ.Κ. κατά Ουγγαρίας* Δεύτερο Τμήμα Αρ. προσφυγής 66529/11 Απόφαση της 14ης Μαΐου 2013 [Αιφνίδια φορολογική επιβάρυνση σε ποσοστό 52% της αποζημίωσης απόλυσης που […]