Το δημοκρατικό πολίτευμα

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος καθηγητής Νομικής Α.Π.Θ.

Στο μικρό αυτό απόσπασμα από το δεύτερο κεφάλαιο του τόμου ΙΙ του "Συνταγματικού Δικαίου", που ετοιμάζεται από καιρό, αναλύονται τα βασικά, συστατικά, γνωρίσματα της αρχαίας δημοκρατίας σε αντιπαραβολή με τη σύγχρονη δημοκρατία. Η ανάλυση της τελευταίας έπεται στο βιβλίο. Τονίζονται κυρίως τα διαχρονικά της γνωρίσματα, εκείνα που κληροδοτήθηκαν στην σύγχρονη και επιβιώνουν ως αξίες πολιτικές, […]

Εξερευνώντας διαχρονικά τη μετάβαση από το παρελθόν στο παρόν status της προληπτικής διατήρησης δεδομένων εντός των ευρωπαϊκών δικαιοταξιών

Κωνσταντία- Χριστίνα Π. Λαχανά, Υπ. Διδάκτορας Νομικής Σχολής ΑΠΘ, ΜΔΕ Ποινικών & Εγκληματολογικών Επιστημών ΑΠΘ

Η μελέτη ιχνηλατεί, υπό μορφή δικαιοσυγκριτικής επισκόπησης, τη διαδρομή που διήνυσε η εφαρμογή του μέτρου της προληπτικής διατήρησης των τηλεπικοινωνιακών δεδομένων για ποινικοκατασταλτικούς σκοπούς σε έξι αλλοδαπές ευρωπαϊκές έννομες τάξεις, από την πρωτόλεια κανονιστική του άρθρωση μέχρι την ισχύουσα τυποποίησή του. Μέσα από την αναλυτική συγκριτική παρουσίαση της διαχρονικής εξέλιξης της κωδικοποίησης με επίκεντρο την […]

Ευρωπαϊκή κοινωνική ιθαγένεια – Χαμένη σε δημοσιονομικά ανώδυνους συμβιβασμούς

Άγγελος Στεργίου, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

     Η ιδιότητα του πολίτη, αποδεσμευμένη από την εθνικότητα, έχει μετατοπιστεί εννοιολογικά προς τη συμμετοχή του ατόμου σε μια συλλογικότητα. Με τη σειρά του, το «ανήκειν» σε μια κοινότητα ομοίων ολοκληρώνεται με τη συμπερίληψη και των κοινωνικών δικαιωμάτων. Πράγματι, ο πυρήνας της ιδιότητας του πολίτη είναι εμπλουτισμένος με μια κοινωνική διάσταση. Δεν περιορίζεται μόνο στα […]

‘Προγενέστερες οδηγίες για το τέλος της ζωής’ Βιοηθική και συνταγματική αξιολόγηση

Λίνα Παπαδοπούλου, Επ Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Προγενέστερες οδηγίες για το τέλος της ζωής’, Βιοηθική και συνταγματική αξιολόγηση, σε: Μ. Κανελλοπούλου-Μπότη και Φ. Παναγοπούλου (επιμ.), Πρακτικά Διεπιστημονικού Συνεδρίου: Ιατρική Ευθύνη και Βιοηθική – Σύγχρονες Προσεγγίσεις και Προοπτικές του Μέλλοντος, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Αθήνα 1-2/03/2013, Αθήνα: εκδ. Πασχαλίδη 2014, σελ. 233-272 Περίληψη: Η εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας στον τομέα της ιατρικής, επιτρέπουν […]

Προτάσεις αναθεώρησης συνταγματικών διατάξεων για την αναβάθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Kαθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

*Το κείμενο αυτό αποτελεί γνωμοδότηση του συγγραφέα προς το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΙΤΑ) της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΕΔΕ). H συνταγματική αναθεώρηση είναι ευκαιρία για μια ευρεία αναβάθμιση του ρόλου και της προοπτικής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προκειμένου αυτή να μπορεί να ανταποκριθεί με τον προσφορότερο δυνατό τρόπο στον διττό ρόλο της, αφενός ως χώρου […]

«Έξι και μία τύψεις για τις Σκουριές»: Η απόφαση ΣτΕ 1492/2013 για τα μεταλλεία χρυσού στη Χαλκιδική

Ευτυχία Αχτσιόγλου, Μ.Δ.Ε. Δημοσίου Δικαίου, Υπ. διδάκτορας Nομικής Α.Π.Θ.

(Προδημοσίευση από το περιοδικό "Το Σύνταγμα") Με την 1492/2013 απόφαση του Ε΄ τμήματος, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε αίτηση ακύρωσης κατά της κοινής υπουργικής απόφασης με την οποία εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι τόσο για την εκμετάλλευση κοιτασμάτων των μεταλλείων Κασσάνδρας στο νομό Χαλκιδικής, όσο και για την αποκατάσταση των χώρων απόθεσης παλαιών τελμάτων στην Ολυμπιάδα […]

Προλεγόμενα των επικείμενων ευρωπαϊκών και αυτοδιοικητικών εκλογών

Θανάσης Γ. Ξηρός, ΔΝ-Δικηγόρος

Με πρωτοβουλίες του που εκδηλώθηκαν, διαδοχικά και κατ’ επανάληψη τις τελευταίες, εβδομάδες, ο κοινός νομοθέτης τροποποίησε και συμπλήρωσε τη νομοθεσία που διέπει τις Ευρωπαϊκές και τις αυτοδιοικητικές εκλογές. Η κριτική παρουσίαση των νέων ρυθμίσεων, πριν από την πρώτη εφαρμογή τους κατά διπλή εκλογική αναμέτρηση του Μαΐου, εντοπίζεται σε ζητήματα με έντονο θεωρητικό ενδιαφέρον. Άλλα πάλι, […]

Démocratie et citoyenneté européennes: quel avenir pour les peuples de l’Europe?

Iphigenia Kamtsidou, Professeur Assοciee de Droit Constitutionnel, Departement de Droit -Universite Aristote de Thessalonique

Εισήγηση στο συνέδριο «20Jahre nach den Verträgen von Maastricht. Die Europäische Union in der krise?» που διοργάνωσε το Ίδρυμα Rosa Luxembourg, στις10 και 11 Οκτωβρίου 2013 στο Potsdam. La crise souveraine a déclenché des politiques de l’U. E. qui dépassent largement le cadre juridique européen,  influencent l’exercice du pouvoir dans les États membres endettés et […]

Ευρωπαίοι, άλλη μια προσπάθεια να γίνουμε δημοκράτες

Ανδρέας Τάκης, Eπ Καθηγητής Φιλοσοφίας του Δικαίου, Νομική Σχοή ΑΠΘ

Ό,τι πολίτευμα κι αν είναι αυτό της Ενωμένης Ευρώπης, αυτό πάντως δεν είναι δημοκρατία. Μπορεί να μη γνωρίζουμε ποια ακριβώς πολιτικά συμφέροντα αποτυπώνουν οι αποφάσεις που οι εθνικές κυβερνήσεις μεσιτεύουν στα εθνικά κοινοβούλια ως λίγο-πολύ επιβεβλημένες. Γνωρίζουμε πολύ καλά όμως ότι στον σχηματισμό και τη λήψη των επιβεβλημένων αυτών αποφάσεων εμείς, οι πολίτες των εθνικών […]

Η κατάρρευση του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος, με επίκεντρο την κρίση αξιοπιστίας της πολιτικής, την εποχή της αλληλο-εξαρτώμενης, παγκόσμιας και επιμερισμένης, ευρωπαϊκά, κυριαρχίας

του Αντώνη Μανιτάκη, Ομότιμου Καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ, πρ Υπουργού

Στη μελέτη αυτή, που συντάχθηκε στις αρχές του 2012, με αφορμή συνέδριο αφιερωμένο στη μνήμη του Δημήτρη Τσάτσο, ο συγγραφέας επανερχόμενος ουσιαστικά σε προγενέστερες, δημοσιευμένες θέσεις του, υποστηρίζει ότι από το «Μνημόνιο» του 2010, ήδη, σηματοδοτείται το τέλος του μεταπολιτευτικού πολιτικού παραδείγματος με χαρακτηριστικά συμπτώματα την κατάρρευση του πολιτικού και κομματικού συστήματος, κυρίως του δικομματισμού, […]