Οι όροι που χρησιμοποιούνται στους νόμους πρέπει κατά το δυνατόν να μη διαφοροποιούνται από την έννοια που έχουν στην καθημερινή γλώσσα. Αυτό ισχύει κατά μείζονα λόγο για το σύνταγμα. Το σύνταγμα είναι ο νόμος των πολιτών για να ελέγχουν την κρατική εξουσία. Πρέπει να είναι –ακόμα περισσότερο απ’ όσο οι κοινοί νόμοι– γλωσσικά προσβάσιμο για… Read More »

Ορισμένες προτάσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση μοιάζουν βγαλμένες από το λαϊκιστικό και αντικοινοβουλευτικό κλίμα της πρώτης περιόδου της οικονομικής κρίσης. Τότε, σε μία συγκυρία εξάπλωσης των συναισθημάτων απαξίωσης και περιφρόνησης στο κοινωνικό σώμα έναντι των κοινοβουλευτικών θεσμών και της πολιτικής τάξης, έστω και με σκοπό τον κατευνασμό και την ανακοπή του ρεύματος αυτού, είχαν πέσει… Read More »

Η θέση των διεμφυλικών προσώπων, δηλαδή των transgender persons, στις Ένοπλες Δυνάμεις και στα ένστολα σώματα αναδεικνύει ένα σύνθετο πεδίο συνάντησης του στρατολογικού δικαίου, της υγειονομικής κρίσης, της αρχής της ίσης μεταχείρισης, της προστασίας της προσωπικότητας, της ιδιωτικής ζωής και της σύγχρονης ιατρικής αντίληψης για την ταυτότητα φύλου. Το ζήτημα δεν μπορεί να περιορισθεί στο… Read More »

Το Σύνταγμα του 1975 έχει ισχύσει κατά το τελευταίο τέταρτο του ελεύθερου εθνικού βίου, ταυτίζεται στη συλλογική συνείδηση με λειτουργία πολιτεύματος δημοκρατικού και φιλελεύθερου και έχει υποστεί τέσσερις αναθεωρήσεις. Τι θα γράφουν τάχα για αυτές τα εγχειρίδια συνταγματικού δικαίου το 2226; Τα εγχειρίδια θα μνημονεύουν μόνο τα εξής. Στη αναθεώρηση του 1986 συγκρούστηκαν το ΠΑΣΟΚ,… Read More »

Οι πρόσφατες προτάσεις του Πρωθυπουργού για αναθεώρηση  του Συντάγματος φέρνουν, εκ νέου, στο φως της επικαιρότητας μία χρόνια  θεσμική και πολιτική παθογένεια: Εκείνη της προσφυγής στην διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης όχι τόσο επειδή συντρέχει αδήριτη ανάγκη για τις προτεινόμενες  κανονιστικές αλλαγές του, αλλά περισσότερο διότι έτσι επιτυγχάνεται «φυγή προς τα εμπρός» προκειμένου όμως να εξυπηρετηθούν ορατές πολιτικές… Read More »

Πρόλογος* Εδώ και  πάνω από τρεις δεκαετίες, ιδίως όμως από την έναρξη του Πολέμου στην Ουκρανία στις 24.2.2022 και ύστερα -κατ’ εξοχήν δε αφότου εξελέγη, το 2024, για δεύτερη φορά Πρόεδρος των ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ- πολλαπλές και πολυσήμαντες είναι οι πλανητικώς εκδηλούμενες «διοσημίες» που πιστοποιούν, με ολοένα και πιο  δυσοίωνα τεκμήρια, την παρακμιακή πορεία… Read More »

Το τελευταίο διάστημα όλο και περισσότεροι συνειδητοποιούν ότι ο ορυμαγδός των σκανδάλων που ξετυλίγονται μπροστά στα μάτια μας, χωρίς να είναι πλέον δυνατή η απόκρυψη ή η υποτίμησή τους, έχει έναν κεντρικό πολιτικό υπεύθυνο, που δεν είναι άλλος από τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Έχει δηλαδή καταστεί αναμφισβήτητο, για όποιον διαθέτει κοινή λογική, ότι δεν πρόκειται… Read More »

Οι εξυπηρετήσεις τις οποίες βουλευτές προσφέρουν αφειδώς σε ψηφοφόρους τους, χτίζοντας έτσι πελατειακά δίκτυα που τους φέρνουν σταυρούς, όπως βέβαια και ψήφους στο κόμμα τους, συνθέτουν μία πρακτική που παραβιάζει πολλές συνταγματικές αρχές. Η πεποίθηση πολλών ότι, όταν οι εξυπηρετήσεις αφορούν κάτι νόμιμο, είναι όχι μόνον θεμιτές αλλά και αναγκαίες στη «δημοκρατία» για την αντιμετώπιση… Read More »

(-1-) Το ζήτημα των ορίων στις θητείες βουλευτών μας έχει απασχολήσει, σε πολιτειακό επίπεδο, κατά το παρελθόν. Στην πρόταση επί της τελευταίας αναθεώρησης (2019) του Συντάγματος βουλευτές της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ είχαν προτείνει  την προσθήκη στο άρθρο 56 Σ. της παρ. 5: «Όσοι έχουν διατελέσει βουλευτές σε τρεις διαδοχικές βουλευτικές περιόδους δεν μπορούν να ανακηρυχθούν… Read More »

 Ποτέ στην Μεταπολίτευση δεν βρέθηκε η  χώρα σε τέτοια θεσμική και (ίσως αυτό να είναι ακόμη χειρότερο) ηθική  κατάπτωση, με την εκδήλωση τόσο προκλητικού   κυνισμού  εκ μέρους των ασκούντων την εξουσία και με τέτοια μοιρολατρική απάθεια των πολιτών. Η βαθμιαία επικράτηση  της άποψης ότι η τήρηση των συνταγματικών δικαιωμάτων και ελευθεριών δεν είναι τόσο σημαντική… Read More »

Είναι μάλλον κοινός τόπος στην Ελλάδα, ότι ο μέσος πολίτης και ειδικά ο ενεργός πολίτης, που ενδιαφέρεται για τα κοινά και παρακολουθεί, έστω σε γενικές γραμμές, τις πολιτικές εξελίξεις, δεν είναι ευτυχής με αυτές και έχει μειωμένη εμπιστοσύνη στους θεσμούς του κράτους. Τούτο αφορά τόσο την εκτελεστική όσο και τη νομοθετική εξουσία και λιγότερο τη… Read More »

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ Ο Όμιλος «Αριστόβουλος Μάνεσης»  και το Ίδρυμα της Βουλής για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία σας προσκαλούν στην παρουσίαση του Τόμου «100 χρόνια από τη γέννηση του Αριστόβουλου Μάνεση»   Τρίτη 21 Απριλίου, 5:00 μμ, Αμφιθέατρο “Άλκης Αργυριάδης”, κεντρικό κτήριο του ΕΚΠΑ, Προπύλαια Χαιρετισμός: Ευάνθης Χατζηβασιλείου, καθηγητής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών |… Read More »

Ι. Ασυμβίβαστες ιδιότητες και εξωδικαστικά καθήκοντα των δικαστικών λειτουργών: εννοιολογικές οριοθετήσεις   Σημασιολογικά, η έννοια του ασυμβιβάστου ορίζεται ως αδυναμία να συνυπάρξουν στο ίδιο πρόσωπο δύο ιδιότητες ή αξιώματα[1]. Εξάλλου, στη νομική θεωρία, ως ασυμβίβαστο ορίζεται η κανονιστική απαγόρευση ν’ αναληφθεί μια άλλη θέση ή να αποκτηθεί μια ακόμη ιδιότητα ή να ασκηθεί έτερο έργο,… Read More »

Πρόλογος* Τους τελευταίους ιδίως μήνες, και παρά την συνεχιζόμενη  -ή και εντεινόμενη ενίοτε-  προκλητική αδιαλλαξία της Τουρκίας, γίνεται και πάλι λόγος για την ανάγκη της όσο το δυνατό ταχύτερης επίλυσης του Κυπριακού Ζητήματος.  Κάτι το οποίο, όπως προκύπτει και από σχετικές πρόσφατες δηλώσεις, αποδέχονται οι Κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου  -αποφασισμένες μάλιστα να κινηθούν εν προκειμένω… Read More »