Σύμφωνη ερμηνεία και προδικαστική παραπομπή (η πλοκή εθνικού και ενωσιακού στον ευρωπαϊκό συνταγματικό χώρο)

Νίκος Παπασπύρου, Αναπλ. Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και Διευθυντής του Εργαστηρίου Συνταγματικών Ερευνών, Νομική Σχολή ΕΚΠΑ.

Εισαγωγή- πλοκή εθνικού και ενωσιακού στο νέο συνταγματικό τοπίο Μέρος Πρώτο: Η αντίθετη στο γράμμα σύμφωνη ερμηνεία Η θεμελίωση της υποχρέωσης επιχείρησης σύμφωνης με το ευρωπαϊκό δίκαιο ερμηνείας του Συντάγματος Το δίκαιο της Ένωσης και η αντίθετη στο γράμμα ερμηνεία του εθνικού δικαίου Επιτρεπτό και όρια της αντίθετης στο γράμμα ερμηνείας Μέρος Δεύτερο: Η προδικαστική… Read More: Σύμφωνη ερμηνεία και προδικαστική παραπομπή (η πλοκή εθνικού και ενωσιακού… »

Η γυναικοκτονία και ένας οπισθοδρομικός συνταγματισμός.

Νικ. Παρασκευόπουλος, ομ. καθηγητής ΑΠΘ, επίτιμος δρ. ΔΠΘ.

Κατά τη δεκαετία όπου έπνεαν οι άνεμοι του φιλελευθερισμού, το δικαίωμα στην ανθρώπινη ζωή είχε αποτελέσει ενώπιον της ποινικής καταστολής πεδίο σφοδρής και μακρόχρονης διαμάχης. Το ερώτημα αφορούσε την θανατική ποινή. Η κατάργησή της * αποτελούσε μια προοδευτική διεκδίκηση και εξελισσόμενη θεσμική κατάκτηση που έφθασε σε ανώτατους θεσμικούς χάρτες. Η αντιπαράθεση  είχε πολιτική, κοινωνική αλλά… Read More: Η γυναικοκτονία και ένας οπισθοδρομικός συνταγματισμός. »

Περί του δικαιώματος στην ελπίδα

Γιάννης Δρόσος, Ομότιμος Καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών

Δεν προτίθεμαι να εμβαθύνω πολύ στο σκεπτικό της απόφασης 726/2026 του Ε’ Ποινικού Τμήματος (σε Συμβούλιο) του Αρείου Πάγου.* Η απόφαση προκλήθηκε από αναίρεση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και αναίρεσε το βούλευμα 66/2026 του Συμβουλίου Εφετών Πειραιώς που είχε δεχθεί αίτηση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου για την υπό όρους απόλυσή του, κρίνοντας ότι συντρέχουν οι… Read More: Περί του δικαιώματος στην ελπίδα »

Η ιστορική συμπόρευση της Χριστιανικής Διδασκαλίας με τα θεσμικά προτάγματα της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας στην πορεία εξέλιξης του Ευρωπαϊκού Νομικού Πολιτισμού

Προκόπιος Παυλόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Πρόλογος Αποτελεί πλέον κοινό τόπο, στο πεδίο επιστημονικής έρευνας του Πολιτισμού υφ’ όλες του τις διαστάσεις και προεκτάσεις, ότι ο τρίτος πυλώνας του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού -ύστερα, χρονικώς, από εκείνους της Αρχαίας Ελλάδας ως προς το Πνεύμα και την Ελευθερία και της Αρχαίας Ρώμης ως προς την δομή του Κράτους και του Νόμου- αναδείχθηκε εκείνος της… Read More: Η ιστορική συμπόρευση της Χριστιανικής Διδασκαλίας με τα θεσμικά προτάγματα… »

Η κωδικοποίηση της νομοθεσίας  βασικός  συντελεστής της εν γένει καλής νομοθέτησης

Γιώργος Σταυρόπουλος, Πρόεδρος της Κεντρικής Επιτροπής Κωδικοποίησης, Επίτιμος Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας

1.Εισαγωγική παρατήρηση Το ισχύον διάσπαρτο θετικό δίκαιο έχει, χωρίς αμφιβολία, ανάγκη να συγκεντρώνεται και να αποκρυσταλλώνεται σε κωδικοποιημένα κείμενα. Χρειάζεται νοηματική καθαρότητα, εκλογίκευση, εσωτερική συνοχή, ασφάλεια, απλότητα, ορθολογικότητα και εύκολη δυνατότητα πρόσβασης για τον εντοπισμό του. Τα νομοθετικά και τα κανονιστικά κείμενα, μετά την προηγούμενη σταχυολόγηση και συρραφή τους, πρέπει να εντάσσονται σε κώδικες, σκοπός… Read More: Η κωδικοποίηση της νομοθεσίας  βασικός  συντελεστής της εν γένει καλής… »

Είναι αποτελεσματικά θεσμικά αντίβαρα οι Ανεξάρτητες Αρχές;

Κωνσταντίνος Μενουδάκος, επίτιμος Πρόεδρος του ΣτΕ, τ. Πρόεδρος της ΑΠΔΠΧ

Εισαγωγικές παρατηρήσεις Αποτελεί κοινή παραδοχή ότι οι Ανεξάρτητες Αρχές, και κυρίως εκείνες  που έχουν αρμοδιότητα ελέγχου της κρατικής δράσης και προστασίας δικαιωμάτων των πολιτών, αποτελούν θεσμικά αντίβαρα αναγκαία για την αρμονική λειτουργία του δημοκρατικού κράτους δικαίου. Ανακύπτει όμως διαχρονικά το ερώτημα, το οποίο τίθεται εντονότερα την τελευταία περίοδο, αν είναι η λειτουργία τους απρόσκοπτη και,… Read More: Είναι αποτελεσματικά θεσμικά αντίβαρα οι Ανεξάρτητες Αρχές; »

Ανεξάρτητες Αρχές, ΑΔΑΕ, Δικαίωμα στο Απόρρητο των Επικοινωνιών. Θεσμοί και δικαίωμα ταλαιπωρημένα στην  Ελλάδα

Χρήστος Ν. Ράμμος,  Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ε.τ., πρώην Πρόεδρος της Αρχής Διασφαλίσεως του Απορρήτου των Επικοινωνιών

[Το παρόν  αποτελεί γραπτή απόδοση και προσαρμογή προφορικής εισήγησης, που έγινε στο πλαίσιο εκδήλωσης του Ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης» με θέμα «Ανεξάρτητες αρχές και πολιτικό σύστημα. Τάσεις και εντάσεις» στην Θεσσαλονίκη στις 15.1.2026 στην αίθουσα Μανόλης Αναγνωστάκης του Δημαρχιακού Μεγάρου Θεσσαλονίκης. Στο κείμενο διατηρήθηκε το ύφος της προφορικής εισήγησης]   Στην σημερινή ομιλία μου θα αναφερθώ… Read More: Ανεξάρτητες Αρχές, ΑΔΑΕ, Δικαίωμα στο Απόρρητο των Επικοινωνιών. Θεσμοί και… »

Όροι και όρια θεσμικής ανεκτικότητας των Ανεξαρτήτων Αρχών. Το παράδειγμα του Συνηγόρου του Πολίτη

Χρύσα Χατζή, ειδική επιστήμονας στο Συνήγορο του Πολίτη

Η οπτική γωνία του ειδικού επιστήμονα μιας συνταγματικά κατοχυρωμένης Ανεξάρτητης Αρχής είναι ενδεχομένως χρήσιμη από πλευράς εμπειρικής παρατήρησης. Οι σκέψεις που παρουσιάζονται εδώ[1], με βάση την εικοσιπενταετή υπηρεσία μου στον Συνήγορο του Πολίτη[2] δεν θα μπορούσαν να διεκδικήσουν εχέγγυα πλήρους αμεροληψίας, δεδομένης της έλλειψης απόστασης του υποκειμένου από το αντικείμενο παρατήρησης. Η αμεροληψία αποτελεί, ωστόσο,… Read More: Όροι και όρια θεσμικής ανεκτικότητας των Ανεξαρτήτων Αρχών. Το παράδειγμα… »

Δημοκρατία, πολιτική πολυφωνία και Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης

  Κώστας Ν. Στρατηλάτης, επίκουρος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Εισαγωγή Όλες οι Ανεξάρτητες Αρχές είναι κομβικές για τη φιλελεύθερη δημοκρατία, δύο όμως εξ αυτών μπορούν να εκληφθούν ως πυλώνες της. Καταρχάς, η Αρχή που αναλαμβάνει την καταπολέμηση πρακτικών (καρτέλ, διάφορες μορφές κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης) οι οποίες νοθεύουν τον ανταγωνισμό στην αγορά, με δυσμενείς επιπτώσεις όχι μόνον στην αγοραστική δύναμη των καταναλωτών αλλά και στην… Read More: Δημοκρατία, πολιτική πολυφωνία και Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης »

Το Α.Σ.Ε.Π. και η πορεία προς την εδραίωση της θεσμικής του αποστολής

Ελισσώ Γ. Αναστασιάδου, Ε.Ε.Π. του Α.Σ.Ε.Π, Δ.Ν. της Νομικής Σχολής Α.Π.Θ. και Σ.Ε.Π. του Ε.Α.Π.

Η παρούσα παρέμβαση στηρίζεται σε έξι (6) άξονες: Εισαγωγή: οι αιτίες σύστασης του Α.Σ.Ε.Π. ως Ανεξάρτητης Αρχής Η συνταγματικά και νομοθετικά κατοχυρωμένη αρμοδιότητα του Α.Σ.Ε.Π. Οι σύγχρονοι κίνδυνοι και οι παρεμβάσεις στη δράση του Α.Σ.Ε.Π. Οι τρόποι διασφάλισης της ανεξαρτησίας του Α.Σ.Ε.Π. Τα βήματα εξέλιξης στην πορεία του Α.Σ.Ε.Π. Συμπερασματικές παρατηρήσεις: ο στόχος της διαρκούς… Read More: Το Α.Σ.Ε.Π. και η πορεία προς την εδραίωση της θεσμικής… »

Απάντηση/Διαμαρτυρία της Ένωσης μελών του ΝΣΚ και Σημείωμα του ΔΣ του Ομίλου Α. Μάνεσης

Λάβαμε και δημοσιεύουμε την Απάντηση/Διαμαρτυρία της Ένωσης μελών του ΝΣΚ για μελέτη που αναρτήθηκε στον ιστότοπο μας. Δημοσιεύεται επίσης και το σχετικό Σημείωμα του ΔΣ του Ομίλου Α. Μάνεση. Προς: Τη Συντακτική Επιτροπή του ιστολογίου constitutionalis m.gr (Όμιλος «Αριστόβουλος Μάνεσης») Θέμα: Απάντηση/Διαμαρτυρία στο δημοσίευμα του ιστότοπου σας με τον τίτλο «Το “πολεμοχαρές” ΝΣΚ κατά της… Read More: Απάντηση/Διαμαρτυρία της Ένωσης μελών του ΝΣΚ και Σημείωμα του ΔΣ… »

Το σύνδρομο των πλεονασμών ως διαβρωτική παθογένεια της κυβερνητικής πρότασης αναθεώρησης του Συντάγματος

Προκόπιος Παυλόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Πρόλογος Ο τρόπος με τον οποίο έχει διατυπωθεί -σύμπτωμα μάλλον δηλωτικό και κάποιων μύχιων προθέσεων των συντακτών της όπως θα τεκμηριωθεί με τρόπο ολοκληρωμένο στην συνέχεια, ήτοι εν πολλοίς και για εύπεπτο εντυπωσιασμό-  η πρόσφατη κυβερνητική πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος παρά τις, όποιες, θετικές πλευρές της αποκαλύπτει ένα αρνητικό διακριτικό γνώρισμά της:  Εκείνο των εκτεταμένων… Read More: Το σύνδρομο των πλεονασμών ως διαβρωτική παθογένεια της κυβερνητικής πρότασης… »

Η γυναικοκτονία ως συνταγματικό ζήτημα

Χ. Ανθόπουλος, Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου ΕΑΠ

Από όλες τις προτάσεις ή ιδέες για τη συνταγματική αναθεώρηση εκείνη που έχει το πιο ισχυρό προοδευτικό και μετασχηματιστικό πρόσημο είναι η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τη συνταγματική υποχρέωση ειδικής ποινικοποίησης της γυναικοκτονίας. Άλλωστε, η ίδια η έννοια του «προοδευτικού συνταγματισμού» (progressive constitutionalism), συνδέθηκε ιστορικά με την προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών με απόγειό της… Read More: Η γυναικοκτονία ως συνταγματικό ζήτημα »

Τα «συνταγματικά» ενός κομματικού συνεδρίου

Θανάσης Γ. Ξηρός, Αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΣΕΙ-ΣΣΕ

Ι. Το συνέδριο Ανώτατο όργανο κάθε πολιτικού κόμματος είναι το συνέδριό του. Συνέρχεται τακτικά, με καθορισμένη χρονικά περιοδικότητα, και εκτάκτως, όταν καλείται να αντιμετωπίσει συγκεκριμένες και κατά βάση επείγουσες, ανάγκες. Επιφορτίζεται με τη λήψη σημαντικών αποφάσεων, ιδίως για την οργάνωση και τη λειτουργία στο εσωτερικό ή για τη δράση του πολιτικού κόμματος στην πολιτεία και… Read More: Τα «συνταγματικά» ενός κομματικού συνεδρίου »

Τεχνητή Νοημοσύνη και Απονομή της Δικαιοσύνης

Προκόπιος Παυλόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Πρόλογος Στην εποχή μας, και στην αντίστοιχη φάση της Τεχνολογικής Επανάστασης, πολλές φορές ο Άνθρωπος μπροστά στα εμβληματικά επιτεύγματα της Επιστήμης -κατ’ εξοχήν στον τομέα των Θετικών Επιστημών- κινείται μεταξύ των δύο άκρων ενός οιονεί μανιχαϊστικού διανύσματος με επίκεντρο την αντίστιξη ανάμεσα στον Άνθρωπο και την «Μηχανή». Και ειδικότερα ανάμεσα στον ανυπόκριτο θαυμασμό που οδηγεί… Read More: Τεχνητή Νοημοσύνη και Απονομή της Δικαιοσύνης »