Featured Article

Πρόγραμμα της εκδήλωσης του Ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης»: «Ανεξάρτητες αρχές και πολιτικό σύστημα. Τάσεις και εντάσεις». Πέμπτη 15.1.2026

Ανεξάρτητες αρχές και πολιτικό σύστημα. Τάσεις και εντάσεις Πέμπτη, 15 Ιανουαρίου 2026, Ώρα 17:30 Αίθουσα Μανώλης Αναγνωστάκης, Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης Ομιλητές K. Παπανικολάου,επ. καθηγητής, ΔΠΘ «Έναντι και εκτός της πολιτικής εξουσίας: Οι Ανεξάρτητες Αρχές ως αρμός της συνταγματικής δημοκρατίας» Κ. Μενουδάκος, επίτιμος Πρόεδρος ΣτΕ, τ. Πρόεδρος ΑΠΔΠΧ «Είναι αποτελεσματικά θεσμικά αντίβαρα οι Ανεξάρτητες Αρχές;» Χ. Ράμμος, επίτιμος… Read More »

Λιγότερη πολιτική, περισσότερο δίκαιο

Γιώργος Καραβοκύρης, Αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή ΑΠΘ

Το άρθρο 86 του Συντάγματος και η κατοχύρωση της ποινικής ευθύνης των υπουργών, με την έννοια μιας εξαιρετικής ρύθμισης, ανατρέχει στις ρίζες του βρετανικού κοινοβουλευτισμού και τον θεσμό του impeachment. Στη σύγχρονη συνταγματική παράδοση λειτουργεί εγγυητικά για το υπουργικό αξίωμα, με γνώμονα την προστασία και αποτροπή της εκνομίκευσης της πολιτικής ζωής. Ιστορικά και δογματικά, συνεπώς,… Read More »

Συνταγματική Αναθεώρηση και Αρχή Μονιμότητας των Δημοσίων Υπαλλήλων

Ιωάννης Συμεωνίδης, Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων, Καθηγητής Νομικής ΑΠΘ

Η κατοχύρωση στη χώρα μας του θεσμού της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων στο ίδιο το Σύνταγμα,  αποτελούσε, την εποχή του εμπνευστή του θεσμού Ελευθερίου Βενιζέλου, τη μόνη λύση για την προστασία του προσωπικού της Διοίκησης απέναντι στην εκτελεστική εξουσία. Απώτερος στόχος, όχι η θέσπιση ενός προνομίου υπέρ των υπαλλήλων, αλλά η δημιουργία, με την καθιέρωση… Read More »

Ποινική ευθύνη υπουργών και Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Λίνα Παπαδοπούλου, Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου, Έδρα Jean Monnet, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), που θεσπίστηκε με τον Κανονισμό 2017/1939, έχουσα νομική προσωπικότητα και ανεξαρτησία, είναι αρμόδια να διερευνά, να διώκει και να παραπέμπει ενώπιον της δικαιοσύνης υπόπτους για ποινικά κολάσιμες πράξεις, που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ (διαφθορά, απάτη και δη διασυνοριακή και στον τομέα του ΦΠΑ, νομιμοποίηση εσόδων).… Read More »

Η παρακμιακή πορεία του Διεθνούς Δικαίου και της Κυριαρχίας: Στον αστερισμό της προ της Συνθήκης της Βεστφαλίας (1648) εποχής;

Προκόπιος Παυλόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Πρόλογος Εδώ και  πάνω από τρεις δεκαετίες, ιδίως όμως από την έναρξη του Πολέμου στην Ουκρανία στις 24.2.2022 και ύστερα -κατ’ εξοχήν δε αφότου εξελέγη, το 2024, για δεύτερη φορά Πρόεδρος των ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ- πολλαπλές και πολυσήμαντες είναι οι πλανητικώς εκδηλούμενες «διοσημίες» που πιστοποιούν, με ολοένα και πιο  δυσοίωνα τεκμήρια, την παρακμιακή πορεία… Read More »

Η εγγυητική τομή της αναθεώρησης του 2001 απέναντι στις σύγχρονες διακινδυνεύσεις και οι διατάξεις που απαιτούν αναθεώρηση.

Παναγιώτης Μαντζούφας, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στην Νομική Σχολή του ΑΠΘ   

Εισαγωγή [1] Στο κείμενο μου θα αναφερθώ σε μια από τις βασικές αρχές που διέπουν την αναθεώρηση του 2001 στην αρχή της ασφάλειας η οποία εκδηλώθηκε με την απάλειψη συνταγματικών αναχρονισμών, με την προσθήκη νέων δικαιωμάτων και την ενίσχυση των εγγυήσεων σε ήδη κατοχυρωμένα δικαιώματα. Οι παρατηρήσεις μου θα είναι θεωρητικού χαρακτήρα και θα καταλήξω… Read More »

Τεχνητή νοημοσύνη και εργασία

Κώστας Δ. Παπαδημητρίου, Ομοτ. Καθηγητής Εργατικού Δικαίου της Νομικής Αθηνών

Το εργατικό δίκαιο αποτελεί ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο κλάδο του δικαίου στις διάφορες εξελίξεις. Ειδικότερα το φαινόμενο της πληροφορικής προκαλεί αναταράξεις λόγω των μεταβολών που προκαλεί στον  τρόπο οργάνωσης της εργασίας.  Κρίσιμη είναι η λειτουργία της Τεχνητής Νοημοσύνης, πολλές εφαρμογές της οποίας  μπορούν πράγματι  να χρησιμοποιηθούν για την επίτευξη ορισμένων στόχων της σύγχρονης επιχείρησης όσον αφορά… Read More »

Θέσπιση του Δικαίου και απονομή της Δικαιοσύνης στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης

Προκόπιος Παυλόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Πρόλογος* Η «νέα εικόνα» του Ποινικού δικαίου, και στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς, ιδίως στο πεδίο της Έννομης Τάξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οφείλεται εν πολλοίς και στην επιρροή των Μέσων της Τεχνητής Νοημοσύνης, κυρίως δε των Μεγάλων Νευρωνικών Δικτύων (ΜΝΔ) και των Μεγάλων Γλωσσικών Δικτύων (ΜΓΔ). Στο πλαίσιο της σύντομης ανάλυσης που ακολουθεί οφείλω να… Read More »

Επανεπίσκεψη της σχέσης Συντάγματος και Ηθικής, με όχημα το ομότιτλο βιβλίο του Βασίλη Σκουρή και με αιχμή του δόρατος τις συνταγματικές αξίες

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ, επικεφαλής της επιστημονικής επιτροπής της Νομικής Σχολής Αθηνών του Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Εισαγωγικά: Ο τίτλος και μόνον του βιβλίου, ‘Σύνταγμα και Ηθική, οι κανόνες της ηθικής στον ιδιωτικό και δημόσιο βίο’, (εκδ. Σάκκουλα), 2024,  ήταν για μένα μια ευχάριστη  έκπληξη: ο αυστηρός και  λιγομίλητος,  λιτός στους νομικούς συλλογισμούς του, περιεκτικός στο νόημα, με στιβαρή  νομική σκέψη, ο τυπολάτρης, εξ ορισμού, ως δικαστής, Σκουρής, διαπιστώνω ότι ασχολείται με… Read More »

Είναι βάσιμη η αισιοδοξία για τις συλλογικές συμβάσεις;

Κώστας Δ. Παπαδημητρίου, Ομότιμος Καθηγητής Εργατικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Μετά τις ανακοινώσεις για το Σχέδιο δράσης/Κοινωνική Συμφωνία για την ανάπτυξη της συλλογικής διαπραγμάτευσης στη χώρα μας, το οποίο πρόσφατα ανακοινώθηκε, είναι σκόπιμη μια ψύχραιμη αξιολόγηση. Κατ’ αρχάς είναι θετικό που για πρώτη φορά, μετά από πολύ καιρό, η Πολιτεία αποφάσισε να εμπιστευτεί τον ουσιαστικό διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους προκειμένου να εισαγάγει νομοθετικές ρυθμίσεις.… Read More »

Σύνταγμα χωρίς έδαφος

Νικόλαος Παρασκευόπουλος, ομ. καθηγητής ΑΠΘ

1. Ο μετανάστης που επιστρέφει  και φιλά το χώμα της πατρίδας του δεν συμβολίζει τον εθνικισμό, αλλά τη δημοκρατία: Η ταυτότητα ενός έθνους μπορεί να προσδιορίζεται μεταξύ άλλων και με βάση την ομογένεια, η ταυτότητα της δημοκρατίας όμως όχι χωρίς έδαφος.  Επομένως το ερώτημα που απασχολεί σήμερα, αν η ανώτατη εκπαίδευση  στην Ελλάδα ως προς… Read More »

Σκέψεις για την αναθεώρηση των συνταγματικών διατάξεων που αφορούν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, την εκτελεστική εξουσία και τη δημόσια διοίκηση

Γιώργος Σταυρόπουλος, Πρόεδρος της Κεντρικής Επιτροπής Κωδικοποίησης, Επίτιμος Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας       Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας(Π.τ.Δ) είναι, κατά το Σύνταγμα, ο ρυθμιστής του Πολιτεύματος. Aν όμως κανείς αναζητήσει τον ειδικότερο ρυθμιστικό του ρόλο, θα απογοητευθεί. Οι ρυθμιστικές αρμοδιότητες του Π.τ.Δ. είναι σχεδόν ανύπαρκτες σύμφωνα με το Σύνταγμα, όπως έχει αναθεωρηθεί και ισχύει. Δεν ανταποκρίνονται σε αυτόν τον κάπως πομπώδη θεσμικό  χαρακτηρισμό του. Άρα… Read More »

Η επίλυση του Κυπριακού Ζητήματος ως προϋπόθεση για την εμπέδωση της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο

 Προκόπιος Παυλόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

 Πρόλογος* Την επομένη της εύθραυστης ειρήνης που επιτεύχθηκε στην Μέση Ανατολή, και με χρονικό ορίζοντα το προσεχές αλλά και το απώτερο μέλλον, είναι προφανές ότι τα γεωοικονομικά, γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο αλλάζουν με ραγδαίους ρυθμούς, ιδίως υπό το πρίσμα της αξιοποίησης των ενεργειακών πηγών της περιοχής αυτής με πλήρη τήρηση κυρίως των … Read More »

Κίνδυνος επιλεκτικής «αυξομείωσης» της κανονιστικής εμβέλειας του ενωσιακού Δικαίου. Σκέψεις με αφορμή την απόφαση ΣτΕ (Ολ.) 1918/2025 για τα μη κρατικά ΑΕΙ

Αντώνης Μεταξάς, Καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Μετά από παρέλευση μηνών από το σχετικό “Ανακοινωθέν του Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με το αποτέλεσμα της Διάσκεψης”, χρονική απόκλιση από μόνη της δικαιοπολιτικά προβληματική, εξεδόθη η απόφαση του ΣτΕ για τα μη κρατικά ΑΕΙ. Κατ΄αρχάς, αυτή η νομοθετική «καινοτομία», που εισάγεται με την αμφιβόλου συνταγματικότητας νέα διάταξη του άρθρου 34 §8 του… Read More »

Το ΣΤΕ λέει «ναι» στα ιδιωτικά Πανεπιστήμια

Λίνα Παπαδοπούλου, Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου, Έδρα Jean Monnet, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Η απόφαση 1918/2025 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) αποτελεί μια «μεγάλη απόφαση», η οποία επιχειρεί να «συμφιλιώσει» τη νέα ρύθμιση περί ιδιωτικών πανεπιστημίων με το άρθρο 16 του Συντάγματος (Σ). Το Δικαστήριο διακηρύσσει ότι οι συνταγματικές πρέπει να «ερμηνεύονται –σύμφωνα και με την ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 28 Σ, αλλά και επί τη βάσει των… Read More »