Η. Κουβαράς, Οι συνέπειες της δικαστικής απόφασης ως θεμέλιο των νομικών κρίσεων, Νομική Βιβλιοθήκη, 2020 (Πρόλογος Σπ. Βλαχόπουλος)

Στις αμφίρροπες ιδίως υποθέσεις, τόσο κατά τη μονήρη επεξεργασία όσο και στις διασκέψεις των πολυμελών σχηματισμών, ο συλλογισμός του δικαστή έρχεται κάποια κρίσιμη στιγμή αντιμέτωπος, σχεδόν αναπόφευκτα, με τις πιθανολογούμενες συνέπειες από την έκβαση της υπόθεσης. Στις περιπτώσεις αυτές, το περιεχόμενο των συνεπειών της απόφασης και τελικά το αποδιδόμενο σε αυτές πρόσημο παρίσταται ενίοτε καθοριστικό για την πορεία που θα ακολουθήσει η υπόθεση στο ερμηνευτικό σταυροδρόμι που αντιμετωπίζει.

Η ανωτέρω διεργασία ανάγεται στο στάδιο της διερεύνησης, της αναζήτησης δηλαδή από τον εφαρμοστή του δικαίου, της ορθής ερμηνευτικής λύσης. Στη συνέχεια, όταν έρχεται η ώρα να διαστρωθεί η αιτιολογία της απόφασης, η παράμετρος των συνεπειών υποβαθμίζεται και ενίοτε μάλιστα αποσιωπάται. Μια αμηχανία εγείρεται ως προς το κατά πόσο το ερμηνευτικό αυτό κριτήριο μπορεί με κάποιον τρόπο να θεμελιώσει τη λύση που προκρίθηκε. Ο δικαστής αποστασιοποιείται και αναζητεί ασφάλεια στο γράμμα ή την τελεολογία της διάταξης για να συγκροτήσει μια συνεπή και σύμφωνη με τα κριτήρια του θετικού δικαίου αιτιολογία. Η προαναφερθείσα διαδρομή έχει τελικά ως αποτέλεσμα ένα μέρος -και ενδεχομένως μάλιστα το πλέον καθοριστικό- από τον προσωπικό στοχασμό του δικαστή πάνω στην υπόθεση ή τις ζυμώσεις της διάσκεψης, τα οποία και οδήγησαν στη συγκεκριμένη ερμηνευτική λύση, να μην αποτυπώνεται στην αιτιολογία της απόφασης ή να παρατίθεται υπό επικουρική εκδοχή, υποβαθμισμένα και άνευρα.

Η εν λόγω μελέτη, καρπός μεταδιδακτορικής έρευνας του συγγραφέα υπό την αιγίδα του Τομέα Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ με επιβλέποντα Καθηγητή τον κ. Σπύρο Βλαχόπουλο, εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι συνέπειες της απόφασης λαμβάνονται υπόψη στο δικαιοδοτικό έργο και περαιτέρω τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες τούτο παρίσταται ανεκτό αλλά και (υπό όρους) επιβεβλημένο. Ο συγγραφέας παρατηρεί τις τελευταίες δεκαετίες, τόσο διεθνώς όσο και εγχώρια, μια αλλαγή επιστημονικού υποδείγματος στη νομική επιστήμη, όσον αφορά τη συγκρότηση της δικαστικής αιτιολογίας, καθόσον οι κλασσικές μέθοδοι ερμηνείας επανεξετάζονται ως προς την επάρκεια τους για την επίλυση των ζητημάτων που ανακύπτουν στην πράξη.

Στο Πρώτο Μέρος της μελέτης διερευνώνται οι μορφές με τις οποίες λαμβάνει χώρα στη δικαιοδοτική πράξη η θεμελίωση των νομικών κρίσεων στις συνέπειες της ερμηνευτικής εκδοχής και συστηματοποιούνται οι τύποι υπό τους οποίους διατυπώνεται το συνεπειοκρατικό επιχείρημα. Η νομολογιακή έρευνα καταλήγει στη διαπίστωση μιας εντυπωσιακής πολυμορφίας, την οποία δύναται να προσλαμβάνει η συνεκτίμηση των συνεπειών της εκάστοτε ερμηνευτικής εκδοχής στο δικανικό συλλογισμό. Στο Δεύτερο Μέρος της μελέτης, η ίδια προβληματική προσεγγίζεται στο πλαίσιο μιας κριτικής θεώρησης, δεοντολογικά, ήτοι προεχόντως από μεθοδολογική, αλλά και από δικαιοπολιτική σκοπιά, καθόσον εξετάζεται η συμβατότητα της συνεπειοκρατικής ερμηνείας με τις βασικές θέσεις της σύγχρονης μεθοδολογίας του δικαίου.

Περιεχόμενα

Καταχώρηση: 19-10-2020     Κατηγορία: ΒΙΒΛΙΑ    

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

14 − 13 =