Category Archives: ΓΝΩΜΕΣ – ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Η ζωή ως Πάθος συνταγματικό

Αντώνης Μανιτάκης, Oμότιμος καθηγητής του ΑΠΘ, Kοσμήτωρ Νομικής του πανεπιστημίου «Νεάπολις» Πάφου

Η κρίση της πανδημίας συμπίπτει με την Εβδομάδα των Παθών του Ανθρώπου και βιώνεται από την ανθρωπότητα ως πάθος πανανθρώπινο. Ευκαιρία μοναδική να εγκύψουμε στα ανθρώπινα πάθη μας, μαθαίνοντας από τα παθήματά μας, μήπως και εξαγνιστούμε. Η κρίση είναι πάντα μια ευκαιρία. Για εμάς τους συνταγματολόγους, ευκαιρία να ξανασκεφτούμε, να αναστοχαστούμε τις συνταγματικές αμαρτίες μας,… Read More »

Οι επιστημονικές διαφωνίες σε ώρα κρίσης

Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, Oμότιμος Kαθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Οπως έχει επισημανθεί από πολλούς παρατηρητές, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζεται η πανδημία του κορωνοϊού στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες δημοκρατικές χώρες, είναι η πανηγυρική αναγνώριση του προβαδίσματος των επιστημόνων. Είτε πρόκειται για τον ΠΟΥ και τους άλλους ειδικευμένους διεθνείς οργανισμούς είτε για τους ειδικούς στη Ρώμη,… Read More »

Αντικοινωνικά δικαιώματα σε καιρό πανδημίας

Ο Ακρίτας Καϊδατζής είναι επίκουρος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ

Για τις ανάγκες των Βαλκανικών πολέμων 1912-1913 η κυβέρνηση Βενιζέλου επέταξε πλοία του εμπορικού ναυτικού. Ένας νόμος του 1913 όρισε μειωμένη αποζημίωση για τις επιτάξεις αυτές. Οι εφοπλιστές Εμπειρίκοι διεκδίκησαν δικαστικά πλήρη αποζημίωση για την επίταξη των πλοίων τους, αμφισβητώντας τη συνταγματικότητα του νόμου. Το πρωτοδικείο τούς δικαίωσε, αλλά η απόφαση ξεσήκωσε κατακραυγή. Θεωρήθηκε ύβρις,… Read More »

Μέτρα για την υγειονομική κρίση: Στο απυρόβλητο η ιδιοκτησία;

Ακρίτας Καϊδατζής, Αλέξανδρος Κεσσόπουλος, Χαράλαμπος Κουρουνδής: Διδάσκουν και ερευνούν συνταγματικό δίκαιο και συνταγματική ιστορία σε Α.Π.Θ. και Παν. Κρήτης.

Το Σύνταγμα κατοχυρώνει τα θεμελιώδη δικαιώματα, όμως κανένα δικαίωμα δεν είναι απόλυτο. Το κράτος εγγυάται καταρχήν την άσκησή τους, όμως μια ιδιαίτερη συνθήκη μπορεί να καταστήσει αναγκαίο τον προσωρινό περιορισμό τους. Ιδίως σε καταστάσεις σοβαρής διακινδύνευσης της δημόσιας τάξης ή της δημόσιας υγείας, τα αρμόδια κρατικά όργανα μπορούν ν’ αποφασίσουν τη λήψη έκτακτων μέτρων που… Read More »

Ο Covid-19 και η εποχή των δικαιωμάτων

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου, ΕΑΠ

Πριν από 30 χρόνια ο Norberto Bobbio χαρακτήρισε τη σύγχρονη εποχή ως την «εποχή των δικαιωμάτων» (L’età dei diritti, εκδ. Einaudi,Τορινο, 1990). Στην εποχή αυτή, που άρχισε με τις δύο μεγάλες φιλελεύθερες επαναστάσεις του 18ου αιώνα και προετοιμάστηκε φιλοσοφικά από τη θεωρία του «κοινωνικού συμβολαίου», ιδίως όπως την επεξεργάστηκε ο John Locke, συντελέστηκε, σύμφωνα με… Read More »

Ποια δημοκρατία μετά τον COVID-19;

Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, Ομότιμος Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Για τους ανθρώπους της γενιάς μου, αυτούς δηλαδή που γεννηθήκαμε λίγο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (τους λεγόμενους baby boomers), η πανδημία του κορωνοϊού ενδέχεται να αποδειχθεί η μεγαλύτερη δοκιμασία της ζωής μας. Γιατί ο COVID-19 δεν πλήττει, όπως οι παλαιότεροι ιοί, τους νέους (τέτοιος ήταν ο ιός της ισπανικής γρίπης, το 1918-1919, ο οποίος,… Read More »

H επιβολή απαγόρευσης κυκλοφορίας στερείται συνταγματικής νομιμότητας

Χαράλαμπος Κουρουνδής, Διδάκτορας Νομικής ΑΠΘ, μέλος ΔΣ Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, πρόεδρος της Επιτροπής δημοκρατικών θεσμών και λειτουργίας του πολιτεύματος ΔΣΘ

Η επιβολή απαγόρευσης κυκλοφορίας που ανακοινώθηκε σήμερα με το διάγγελμα του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη στερείται συνταγματικού ερείσματος. Το εν λόγω μέτρο φαίνεται ότι θα εμφανιστεί νομικά ως υλοποίηση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου που εκδόθηκε για την αντιμετώπιση του κορoνοϊού. Οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου όμως αποτελούν ουσιαστικούς νόμους, οι οποίοι δεν είναι δυνατό να παραβιάσουν το… Read More »

Η εκ των υστέρων νομοθετική αλλοίωση του αντιπροσωπευτικού συστήματος των ΟΤΑ υπό το πρίσμα του Συντάγματος, της ΕΣΔΑ και του “Eυρωπαϊκού Χάρτη Tοπικής Αυτονομίας”

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Α. Με τον ν. 4555/2018 καθιερώθηκε, για πρώτη φορά στην περίοδο της μεταπολίτευσης, καθεστώς γνησίως αναλογικής αντιπροσώπευσης στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, και μάλιστα χωρίς κατώφλι για την συμμετοχή των συνδυασμών στην κατανομή των εδρών. Η σημαντική αυτή θεσμική αλλαγή δημιούργησε νέα δεδομένα, χωρίς όμως να αποτελέσει συνολικά «αλλαγή παραδείγματος» σε σχέση με τα έως… Read More »

Ο όρκος του Προέδρου της Δημοκρατίας

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Υπό το καθεστώς του Συντάγματος του 1952, ο διάδοχος του ελληνικού θρόνου έπρεπε υποχρεωτικά να είναι χριστιανός ορθόδοξος (άρθρο 47). Σε περίπτωση διαδοχής, ο νέος Βασιλιάς προτού ανέβει στον θρόνο και προκειμένου να αποκτήσει το δικαίωμα εξάσκησης της βασιλικής εξουσίας, έπρεπε να δώσει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 43 παρ. 2 Συντ. χριστιανικό όρκο: «Ομνύω… Read More »

Σκέψεις για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της λειτουργικότητας του δικαστικού μας συστήματος

Ιωάννης Συμεωνίδης, Επίτροπος της Επικρατείας των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων, Καθηγητής Νομικής Α.Π.Θ.

*Παρουσίαση του βιβλίου με τίτλο «Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ». Προτάσεις για ένα σύγχρονο δικαστικό σύστημα, εκδ. διαΝΕΟσις, 2019, σε εκδήλωση που έλαβε χώρα στις 29.10.2019 στο μέγαρο μουσικής Θεσσαλονίκης. —– Α. Επτά δικαστές από διαφορετικούς δικαιοδοτικούς κλάδους, με πρωτοβουλία της διανέοσις και του Μ. Πικραμένου, καταθέτουν, στο υπό παρουσίαση βιβλίο, τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις… Read More »