Category Archives: Πολίτευμα

Ο θεσμός της προσυπογραφής και η σχέση μεταξύ Προέδρου της Δημοκρατίας και Κυβέρνησης

Γιάννης Τασόπουλος, Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο ανώτατος άρχοντας, είναι «πολιτικά ανεύθυνος» με την έννοια ότι για τις πράξεις του την πολιτική ευθύνη φέρει η κυβέρνηση. Αυτό επιτυγχάνεται με τον θεσμό της προσυπογραφής. Στο πλαίσιο αυτό, ένα κρίσιμο ερώτημα που τίθεται αναφορικά με την απόφαση της προηγούμενης κυβέρνησης για το διορισμό της δικαστικής ηγεσίας είναι το εξής:… Read More »

Ψήφος των εκτός Επικρατείας Πολιτών: Ένα χρόνιο αίτημα περιμένει την λύση του

Παναγιώτης Μαντζούφας, Αν. Καθηγητής Νομικής ΑΠΘ

Σύμφωνα με σχετική ανάρτηση στην προσωπική του σελίδα στο fb ο νέος Υπουργός Εσωτερικών Τ.Θεοδωρικάκος θεωρεί ότι μια βασική προτεραιότητα του Υπουργείου του είναι ένας νέος εκλογικός νόμος που  «..να υλοποιήσει και την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού». Το ζήτημα επανέρχεται σταθερά, συχνά ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων, και αποτελεί πάγιο αίτημα τόσο των απόδημων Ελλήνων και… Read More »

Ο Άρειος Πάγος ενώπιον του «Συμβουλίου της Δημοκρατίας»

Κυριάκος Π. Παπανικολάου, Λέκτωρ Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

Για το ζήτημα της πλήρωσης ανώτατων δικαστικών θέσεων, οι οποίες ακόμη δεν έχουν κενωθεί, ακούστηκαν προσφάτως πολλά επιχειρήματα, νομικά και πολιτικά, υπέρ και κατά. Ωστόσο, εκτός των παραμέτρων της συνταγματικής νομιμότητας, δεν πρέπει να παροράται ότι σε ένα βαθύτερο επίπεδο η προκληθείσα διχοστασία αφορά την ίδια τη λειτουργία του πολιτεύματος. Η εφαρμογή του Συντάγματος, και… Read More »

Διάλογος: Είναι συνταγματικά θεμιτή η επιλογή νέας ηγεσίας της Δικαιοσύνης;

Ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την επιλογή νέας ηγεσίας της Δικαιοσύνης (Πρόεδρος και Εισαγγελέας Αρείου Πάγου) από την Κυβέρνηση, δεδομένης της επικείμενης προκήρυξης εκλογών και η σχετική με αυτή αρμοδιότητα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Επιτρέπεται συνταγματικά ο διορισμός; Είναι δικαιοπολιτικά θεμιτός; Μπορεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να αρνηθεί την υπογραφή του σχετικού προεδρικού διατάγματος; Μπορεί να… Read More »

Κυβέρνηση τρεχουσών υποθέσεων

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Η δήλωση του Πρωθυπουργού το βράδυ της 26ης Μαΐου, μετά την ήττα του κυβερνώντος κόμματος στις ευρωεκλογές, ότι θα ζητήσει από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας «την άμεση προκήρυξη εθνικών εκλογών», δεν είναι ένα γεγονός χωρίς νομική σημασία. Διότι, με τη δήλωση αυτή του Πρωθυπουργού, η χώρα εισήλθε ατύπως σε προεκλογική περίοδο, η οποία επισήμως θα… Read More »

Η κυβέρνηση διενέργειας των πρόωρων εκλογών

Θανάσης Γ. Ξηρός, Δ.Ν.-Δικηγόρος, Διδάσκων ΕΑΠ

 Ι. Μετά τον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών ο πρωθυπουργός θα επισκεφθεί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για να ζητήσει την άμεση προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία. Έτσι, για ακόμη φορά, δέκατη κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο, πρόωρες εκλογές θα προκηρυχθούν με κυβερνητική πρωτοβουλία. Η διάλυση της Βουλής, όταν την προκαλεί η κυβέρνηση, είναι αιτιώδης ή αναιτιώδης, ερείδεται,… Read More »

Γιατί δεν μπορεί να γίνει η επιλογή διαδόχων

Νίκος Αλιβιζάτος, Ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

“Μετά την αναγγελία από τον πρωθυπουργό, το βράδυ των ευρωεκλογών, της πρόθεσής του να ζητήσει από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας την επίσπευση των προσεχών βουλευτικών εκλογών, πιστεύω ότι η σημερινή κυβέρνηση δεν μπορεί να ασκήσει την ανωτέρω αρμοδιότητα” Μπορεί κατά το Σύνταγμα η σημερινή κυβέρνηση να επισπεύσει την επιλογή των διαδόχων του κ. Βασιλείου Πέππα… Read More »

Οι εξουσίες του Προέδρου μετά τη συνταγματική αναθεώρηση

Σπύρος Βλαχόπουλος, Γιάννης Τασόπουλος, καθηγητές Συνταγματικού Δικαίου ΕΚΠΑ.

Η παρούσα Βουλή ολοκλήρωσε τη φάση καθορισμού των αναθεωρητέων διατάξεων του Συντάγματος, χωρίς να συμπεριλάβει μεταξύ τους εκείνες που αφορούν τις εξουσίες του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ισως αυτό να οφείλεται και στις συνθήκες πόλωσης που δυστυχώς επικρατούν στη χώρα μας. Χάνεται λοιπόν ακόμη μία ευκαιρία για τη λελογισμένη ενίσχυση του ρόλου του Προέδρου της Δημοκρατίας,… Read More »

Πρόταση εμπιστοσύνης εναντίον πρότασης ατομικής δυσπιστίας

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Το ισχύον ελληνικό Σύνταγμα προβλέπει ρητά τη δυνατότητα υποβολής πρότασης δυσπιστίας από τη Βουλή όχι μόνο κατά της Κυβέρνησης στο σύνολό της αλλά και κατά μεμονωμένου Υπουργού για πράξεις ή παραλείψεις της αρμοδιότητάς του ή τον εν γένει τρόπο διαχείρισης του λειτουργήματός του (άρθρο 84 § 2 Συντ.). Τυχόν αποδοχή της από τη Βουλή συνεπάγεται… Read More »

Συνταγματική Δημοκρατία και Λαϊκισμός

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Ολοένα και πληθαίνουν, διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα, τα βιβλία, τα άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά, τα σεμινάρια και τα συνέδρια, γύρω από το φαινόμενο του λαϊκισμού. Η πολιτική επιστήμη, με σημαντική και διεθνώς αναγνωρισμένη τη συνεισφορά των θεραπόντων της στην Ελλάδα, έχει εμβαθύνει πολύ στο θέμα αυτό. Αντιθέτως, δεν έχει ακόμα διερευνηθεί επαρκώς η θεσμική… Read More »