Category Archives: Λαός – Έθνος – Ιθαγένεια

Λαός ή έθνος;

Λίνα Παπαδοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ

Αν το έθνος που κατά την απόφαση «αναφέρεται τόσο στις παρελθούσες όσο και στις μέλλουσες γενεές» ήταν κάτι διαφορετικό από τον λαό, θα έπρεπε να υπάρχει ένα όργανο που να διερμηνεύει, ως άλλος σαμάνος, τη βούληση και το συμφέρον του.

Ιδεολογική ανάγνωση του Συντάγματος

Αντώνης Μανιτάκης

Πολλές απορίες αλλά και σοβαρές ανησυχίες προκαλεί η δημοσίευση της απόφασης του Δ΄ Τμήματος του ΣτΕ για το νέο νόμο για την ιθαγένεια και το εκλογικό δικαίωμα των μεταναστών στις εκλογές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης. Η εκτενής απόφαση θέτει παρεμπιπτόντως με το σκεπτικό της πλείονα και καίρια για τη λαϊκή και κρατική κυριαρχία ζητήματα συνταγματικότητας, που αγγίζουν την καρδιά του πολιτεύματός μας αλλά και του κράτους.

Αντισυνταγματικός ο νόμος για την ψήφο αλλοδαπών στις εκλογές των ΟΤΑ

Παραπέμπεται στην Ολομέλεια το ζήτημα της συνταγματικότητας των διατάξεων του ν. 3838/2010 οι οποίες προβλέπουν την κτήση της ελληνικής ιθαγένειας από τέκνο αλλοδαπών που γεννιέται και συνεχίζει να ζει στην Ελλάδα και χορηγούν το δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι σε αλλοδαπούς υπηκόους τρίτων χωρών στις εκλογές για τον πρώτο βαθμό τοπικής αυτοδιοίκησης.

Μεταναστευτικά ρεύματα και κοινωνική ένταξη στην σύγχρονη Ελλάδα

Παναγιώτης Μαντζούφας, Επ. Καθηγητής Νομικής στο Α.Π.Θ.

Με αφορμή τη διαπίστωση ότι η Ελλάδα έχει, για μια ακόμη φορά, διαμορφωθεί σε χώρα υποδοχής μεταναστών, ο Π. Μαντζούφας θίγει τέσσερα ζητήματα που αφορούν στο μεταναστευτικό: τα παγκόσμια χαρακτηριστικά και οι ελληνικές ιδιαιτερότητες της μετανάστευσης, το νομικό καθεστώς των μεταναστών, η διαμόρφωση της εθνικής μας ταυτότητας και η απονομή ιθαγένειας στους μετανάστες δεύτερης γενιάς. Η μελέτη καταλήγει με ορισμένες σκέψεις για την κοινωνική ενσωμάτωση των μεταναστών.

Αξίωση για ιθαγένεια. Γιατί και πότε

Ανδρέας Τάκης, Γενικός Γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής, εκλεγμένος επίκουρος Καθηγητής Α.Π.Θ.

Το ποιοι είναι και ποιοι δεν είναι πολίτες μιας χώρας είναι θέμα που ανήκει στον πυρήνα της κυριαρχίας του κάθε κράτους. Έτσι, κι εμείς ως Έλληνες συζητάμε σήμερα αν το να δώσουμε δικαίωμα ψήφου και ιθαγένειας στους αλλοδαπούς που «φιλοξενούμε», ή σε κάποιους έστω από αυτούς, είναι κάτι που πράγματι θέλουμε, μας συμφέρει ή μας αρέσει. Το θέμα όμως δεν είναι αν το δημόσιο συμφέρον ή η όποια μεταφυσική ουσία του γένους επιβάλλουν πρακτικά ή επιτρέπουν να κάνουμε τους αλλοδαπούς Έλληνες, αλλά το αν υπάρχουν λόγοι δεσμευτικοί, λόγοι δικαιοσύνης για τους οποίους πρέπει να το κάνουμε, ασχέτως συμφέροντος ή εθνοφοβικών ιδεοληψιών. Τέτοιοι λόγοι πιστεύω ότι υπάρχουν και απορρέουν όχι από κάποια υπερβατική ηθική, αλλά από το ίδιο το δημοκρατικό μας πολίτευμα και το Σύνταγμά του.

H συμμετοχή αλλοδαπών στις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης α΄ βαθμού: Τα συνταγματικά όρια διεύρυνσης των φορέων των πολιτικών δικαιωμάτων

Χρήστος Παπαστυλιανός, Δ.Ν

H συμμετοχή αλλοδαπών στις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης σύμφωνα με τον ν. 3838/2010 εξετάζεται ενόψει της αρχής της καθολικότητας της ψήφου, καθώς και του περιορισμού που θέτει η διάταξη του άρθρου 4 παρ. 4 Σ. Όσον αφορά το δικαίωμα του εκλέγειν, από το Σύνταγμα δεν προκύπτει ότι, για τις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης, αυτό συναρτάται με την ελληνική ιθαγένεια. Όσον αφορά το δικαίωμα του εκλέγεσθαι, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες της διαδικασίας επιλογής των μελών των δημοτικών συμβουλίων, απόρροια του ιδιαίτερου χαρακτήρα του δημοτικού συμβουλίου, ως οργάνου των Ο.Τ.Α αλλά ταυτόχρονα και ως αντιπροσώπευσης της βούλησης ενός ειδικού εκλογικού σώματος.

Κοινωνικά δικαιώματα, ιδιότητα του πολίτη και μετανάστες

Ακρίτας Καϊδατζής, Δ.Ν., Δικηγόρος

Παρά την αναφορά σε ‘πολίτες’ στο κείμενο των συνταγματικών διατάξεων περί κοινωνικών δικαιωμάτων, τα τελευταία κατοχυρώνονται όχι μόνο για τους Έλληνες υπηκόους, αλλά για τον καθένα που φέρει την κοινωνική ιδιότητα του πολίτη, δηλαδή για κάθε μέλος του κοινωνικού συνόλου. Φορείς των κοινωνικών δικαιωμάτων είναι έτσι όλοι όσοι διαβιούν στην Ελλάδα και συμμετέχουν στην κοινωνική ζωή, κατά συνέπεια και οι νομίμως διαμένοντες αλλοδαποί. Αυτό καθιστά επιβεβλημένη την αναθεώρηση των κρατικών πολιτικών όσον αφορά την πρόσβαση των αλλοδαπών μεταναστών σε κοινωνικές υπηρεσίες. Περαιτέρω, στοιχειώδεις κοινωνικές υπηρεσίες που να διασφαλίζουν την επιβίωσή τους δικαιούνται όλοι όσοι βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια, επομένως ακόμη και οι αλλοδαποί χωρίς νόμιμη διαμονή.

Ν. 3838/2010 Κτήση ελληνικής ιθαγένειας και πολιτική συμμετοχή μεταναστών

Με τον Ν. 3838/2010 «Σύγχρονες διατάξεις για την Ελληνική Ιθαγένεια και την πολιτική συμμετοχή ομογενών και νομίμως διαμενόντων μεταναστών και άλλες ρυθμίσεις» (ΦΕΚ Α΄ 49/24.3.2010) προβλέπεται η δυνατότητα κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας από τέκνα μεταναστών, τροποποιούνται οι προϋποθέσεις και η διαδικασία κτήσης της ιθαγένειας από αλλοδαπούς με πολιτογράφηση, ενώ αναγνωρίζεται σε νομίμως διαμένοντες αλλοδαπούς το δικαίωμα του εκλέγειν και περιορισμένο δικαίωμα του εκλέγεσθαι στις εκλογές της πρωτοβάθμιας τοπικής αυτοδιοίκησης.