Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

El garantismo de Aristovoulos Manessis como constitucionalismo positivista. Elementos biográficos y teóricos de su trayectoria académica – Ο Εγγυητισμός του Αριστοβούλου Μάνεση ως Συνταγματικός Θετικισμός. Βιογραφικά και Θεωρητικά Στοιχεία της Ακαδημαϊκής Σταδιοδρομίας του

Τριαντάφυλλος Γκούβας, μεταδιδακτορικός ερευνητής, Πανεπιστήμιο Carlos III (Μαδρίτη).

Εισαγωγικό σημείωμα Αντικείμενο του ισπανόγλωσσου δοκιμίου με τίτλο Ο Εγγυητισμός του Αριστοβούλου Μάνεση ως Συνταγματικός Θετικισμός: Βιογραφικά και Θεωρητικά Στοιχεία της Ακαδημαϊκής Σταδιοδρομίας του είναι η ανάδειξη ενός διαλαθόντος συνδέσμου. Στην λατινόφωνη βιβλιογραφία και ακαδημαική συζήτηση η θεωρία του εγγυητισμού εκτίθεται και συχνά δοξολογείται ως οιονεί τέκνο της διανοίας του Luigi Ferrajoli, του Ιταλού νομικού… Read More »

Το σχέδιο νόμου σχετικά με την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών: κρίσιμες για τις θεμελιώδεις ελευθερίες «αστοχίες»

Ε. Συμεωνίδου – Καστανίδου, Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ

Εισαγωγή Το σχέδιο νόμου «Διαδικασία άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών, κυβερνοασφάλεια και προστασία προσωπικών δεδομένων πολιτών» κατατέθηκε σε μια στιγμή έντονης ανησυχίας του πολιτικού – και όχι μόνο – κόσμου σχετικά με τον τρόπο που διασφαλίζεται στην χώρα μας το απόρρητο των επικοινωνιών. Θα περίμενε λοιπόν κανείς ότι κατά τη διαμόρφωσή του θα είχαν ληφθεί… Read More »

Το απόρρητο της επικοινωνίας των πολιτικών προσώπων

Χ. Ανθόπουλος, ΚαθηγητήςΔικαίου και Διοίκησης, ΕΑΠ

Η προτεινόμενη νέα ρύθμιση για την άρση του απορρήτου της επικοινωνίας των πολιτικών προσώπων για λόγους εθνικής ασφάλειας, διορθώνει ένα συνταγματικό λάθος της ισχύουσας νομοθεσίας, η οποία δεν προέβλεπε αυξημένες εγγυήσεις για την ενεργοποίηση της διαδικασίας της άρσης του απορρήτου στην περίπτωση των βουλευτών και άλλων πολιτικών θεσμικών παραγόντων. Η παρακολούθηση από την ΕΥΠ του… Read More »

Άρση απορρήτου επικοινωνιών και επαγγελματικό απόρρητο

Ε. Συμεωνίδου – Καστανίδου, Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ

Η υπόθεση των «νόμιμων επισυνδέσεων» της ΕΥΠ φαίνεται να έχει φτάσει σε αδιέξοδο. Όλοι οι εμπλεκόμενοι επικαλούνται το επαγγελματικό τους απόρρητο και αρνούνται να καταθέσουν στοιχεία. Τα ίδια τα στοιχεία φέρεται να έχουν καταστραφεί. Τα ερωτήματα που τίθενται είναι πολλά. Θα προσπαθήσω να απαντήσω σε ορισμένα από αυτά, που συναρτώνται με το ποινικό δίκαιο.  … Read More »

The Failed Attraction: Why Europe has failed to induce former communist countries to adopt the liberal constitutional model

Nicos C. Alivizatos, Emeritus professor of law, University of Athens

Δημοσιεύουμε το κείμενο ομιλίας που έδωσε στις 19 Οκτωβρίου 2022 στο Κέντρο Νομικών Μελετών του Πανεπιστημίου Ca’ Foscari  της Βενετίας ο Νίκος Κ. Αλιβιζάτος.  Σε αυτήν, ο ομιλητής εξετάζει τους λόγους για τους οποίους, κατά τη γνώμη του, η Ευρώπη απέτυχε να εντάξει στο μοντέλο του δυτικού συνταγματισμού τη Ρωσία και τις άλλες πρώην λαϊκές δημοκρατίες της Ανατολικής Ευρώπης

Η απομακρυσμένη αιτιότητα στο αρ. 105 ΕΙΣΝΑΚ – Εκδοχές κοινωνικοποίησης του κινδύνου στην κρατική ευθύνη (με αφορμή την απόφαση του ΣΕ Τμ. Α 1500/2022)

Ιάκωβος Μαθιουδάκης, αν. καθηγητής Νομικής ΑΠΘ

Εισαγωγικά: για την κοινωνικοποίηση του κινδύνου μέσω της κρατικής ευθύνης Η ασφάλεια αποτελεί πολύτιμο αγαθό τόσο όσον αφορά τους νομικούς κανόνες (ως νομική ασφάλεια), όσο και όσον αφορά τις πτυχές της καθημερινής βιοτής των προσώπων (ως ασφάλεια των συνθηκών διαβίωσης των ανθρώπων)[1]. Οι κίνδυνοι, όρος γνωστός στην νομική ορολογία, πλην των άλλων[2], από το δίκαιο… Read More »

Χημικός ευνουχισμός και Σύνταγμα

Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Τα ειδεχθή εγκλήματα βιασμού της ανήλικης που είδαν το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες εβδομάδες, ανακίνησαν το θέμα του χημικού ευνουχισμού. Πρόκειται για τη χορήγηση ουσιών σε δράστες εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας, με αποτέλεσμα την εξάλειψη της σεξουαλικής τους επιθυμίας. Έτσι και στο όνομα της προστασίας του κοινωνικού συνόλου, ο δράστης χάνει κάθε τέτοια… Read More »

Η Δικαιοσύνη στην υπηρεσία των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόλογος * Στους κρίσιμους, θα έλεγα χαλεπούς, καιρούς μας για τον Άνθρωπο και την Δημοκρατία ο Δικαστής και, συνακόλουθα, η Δικαστική Εξουσία καλούνται να υπερασπίζονται  -κατ’ εξοχήν μέσω της διευκόλυνσης της πλήρους άσκησης του δικαιώματος αίτησης και παροχής δικαστικής προστασίας- πρωτίστως τα Θεμελιώδη Δικαιώματα του Ανθρώπου.  Την αποστολή τους αυτή προσδιορίζει η «κορωνίδα» της Έννομης… Read More »

Αναζητώντας αποτελεσματικότερες εγγυήσεις διασφάλισης του απορρήτου των επικοινωνιών

Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Η προσπάθεια συγκάλυψης των συνθηκών άρσης από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) του τηλεφωνικού απορρήτου ευρωβουλευτή και προέδρου κοινοβουλευτικού κόμματος αποτελεί μείζον θεσμικό ατόπημα που επιφέρει βαρύ πλήγμα στο κράτος δικαίου και στη δημοκρατία, ίσως βαρύτερο και από την ίδια την ενδεχόμενη παρανομία της παραπάνω άρσης. Κι όμως, αυτό το ατόπημα, όπως προκύπτει από δημοσιογραφικές… Read More »

Αποφασιστικά βήματα της νομολογίας της Διοικητικής Δικαιοσύνης κατά την εφαρμογή των διατάξεων περί αστικής ευθύνης του Δημοσίου: Σχολιασμός των αποφάσεων ΣτΕ (Α΄) 1500/2022 και ΤρΔΠρΑθ 6340/2021*

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόλογος * Η απόφαση ΣτΕ (Α΄) 1500/2022 έρχεται να προστεθεί στην «χορεία» εκείνων των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι οποίες διακρίνονται για την συνεπή προσήλωσή τους, όπως επιτάσσει αυτό τούτο το δικαιοδοτικό καθήκον, στο γράμμα και στο πνεύμα των διατάξεων του Συντάγματος και της σύμφωνης με αυτό εκτελεστικής του νομοθεσίας. Ιδίως δε των διατάξεων… Read More »

Δικαίωμα στη λήθη: πρόσφατες  νομολογιακές εξελίξεις

Παναγιώτης Μαντζούφας, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Σχολής Α.Π.Θ. - Βασίλειος Νάιντος, Διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου του Μονάχου

Α. Εισαγωγή Η εξάπλωση του διαδικτύου ως του πλέον κυρίαρχου μέσου πληροφόρησης και επικοινωνίας έχει σε μεγάλο βαθμό υποκαταστήσει τη μνήμη μας και έχει διευρύνει τις δυνατότητες πρόσβασης σε δεδομένα και πληροφορίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι αν δεν θυμάται κανείς ολόκληρο ένα τραγούδι παρά μόνο ένα στίχο του, αρκεί να πληκτρολογήσει το στίχο αυτό σε μία… Read More »

Απόρρητα, εθνική ασφάλεια και Βουλή

Βασιλική Χρήστου, Επίκουρη Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Τον Ιούλιο του 1942, καταμεσής του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η κυβέρνηση συνεργασίας του Ηνωμένου Βασιλείου υπό τον Γουίνστον Τσώρτσιλ κλήθηκε από το Κοινοβούλιο να αντιμετωπίσει πρόταση δυσπιστίας σχετικά με την κεντρική διεύθυνση του πολέμου υπό το περίφημο War Cabinet. Αιχμή του δόρατος ήταν η ήττα των βρετανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και συγκεκριμένα στο Τομπρούκ… Read More »

Constitution, histoire et mémoire

Constantin Yannakopoulos, Professeur de la Faculté de Droit de l’Université d’Athènes, Professeur invité à l’Université Jean Moulin Lyon 3, Ancien référendaire à la Cour de justice des communautés européennes

 INTRODUCTION Comme toute norme juridique, la Constitution devrait être conçue comme un fait institutionnel qui est créé, soutenu, réalisé et élaboré par un ensemble d’institutions sociales agissant entre elles. En acceptant la complémentarité et l’interdépendance entre le droit et le fait, qui se totalisent dans la praxis humaine, et en érigeant la dimension temporelle en… Read More »

Άρση του απορρήτου και δικαίωμα πληροφόρησης του πολίτη – Αξιολόγηση των κυβερνητικών χειρισμών στην υπόθεση Ανδρουλάκη και σχετικά προβλήματα

Μιχάλης Σταθόπουλος, ομότιμος καθηγητής και πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, πρώην πρόεδρος της ΑΠΔΠΧ

Γίνεται πολύς λόγος για την ανάγκη αλλαγής του νομοθετικού πλαισίου σχετικά με την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών. Έχουν ήδη ληφθεί κάποια πρώτα νομοθετικά μέτρα. Δεν μπορεί να έχει αντίρρηση κανείς ότι χρειάζεται βελτίωση των σχετικών νομοθετικών ρυθμίσεων, με πρόβλεψη περισσότερων εγγυήσεων και  τρόπων αποτελεσματικότερου ελέγχου. Αλλά η συζήτηση αυτή μπορεί να θέσει σε δεύτερη… Read More »

Υποκλοπές και κοινοβουλευτικός έλεγχος

Παναγιώτης Τσιάλας. LL.M. Harvard

Ι. ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΚΛΟΠΩΝ Συζητάμε εδώ και έναν μήνα αν επιτρέπεται και υπό ποιους όρους η άρση του τηλεφωνικού απορρήτου ευρωβουλευτή και προέδρου κοινοβουλευτικού κόμματος από την ΕΥΠ κατ’ επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας. Η κυβέρνηση, προσπερνώντας την συζήτηση για τις ουσιαστικές εγγυήσεις του βουλευτικού απορρήτου, απαντά ότι το τηλεφωνικό απόρρητο του ευρωβουλευτή… Read More »