Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Το καθήκον εμβολιασμού

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Τι ωραία που θα ήταν αν αρκούσαν οι συστάσεις για τον εμβολιασμό! Ώστε να φτάσουμε διά της πειθούς σε ένα ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης του πληθυσμού γύρω στο 90% προκειμένου να γίνει ενδημική η πανδημία της COVID-19, αφού όπως φαίνεται δεν θα εξαφανιστεί ποτέ πλήρως. Ο στόχος αυτός δεν επιτεύχθηκε πουθενά ούτε μέσω του ψηφιακού πιστοποιητικού… Read More »

Η «ολισθηρή πλαγιά» και ο υποχρεωτικός εμβολιασμός

Τάκης Βιδάλης, Δρ. Συνταγματικού Δικαίου, Επιστημονικός Συνεργάτης Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής

Στη βιοηθική είναι γνωστό και δημοφιλές το επιχείρημα της λεγόμενης «ολισθηρής πλαγιάς» (slippery slope)[1]. Σύμφωνα με αυτό, δεν αρκεί να εξετάζουμε το αν μια τεχνολογική εφαρμογή είναι θεμιτή με βάση τις αξίες μας, πρέπει να αξιολογούμε ηθικά και τις μελλοντικές της συνέπειες. Αν διαπιστώνουμε ότι τεχνολογίες που θα βασιστούν στην αρχική εφαρμογή, παραβιάζουν θεμελιώδεις αρχές… Read More »

To Σύνταγμα, η λογική και η υποχρέωση

Γιώργος Ν. Καραβοκύρης, επίκουρος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ

Στην πανδημία, οι μεταλλάξεις του ιού μπορεί να πληθαίνουν και τα επιδημιολογικά δεδομένα να μεταβάλλονται, αλλά οι νομικές αρχές παραμένουν σταθερές. Οπως έχει ήδη υποστηριχθεί στη θεωρία και τη νομολογία (βλ. ΣτΕ 2387/2020, ΕΔΔΑ, Vavricka και λοιποί κατά Τσέχικης Δημοκρατίας, 8/4/2021), η επιβολή υποχρεωτικού εμβολιασμού (βλ. ν. 4675/2020), είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα, εφόσον τεκμηριώνεται… Read More »

Απρόσφορο και δυσανάλογο, και γι’ αυτό αναποτελεσματικό

Ακρίτας Καϊδατζής, Επίκ. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ.

Η πράξη του εμβολιασμού συνιστά παρέμβαση στο ανθρώπινο σώμα. Ήδη για το λόγο αυτόν, όταν το κράτος επιβάλλει σε κάποιον την υποχρέωση εμβολιασμού, περιορίζει συνταγματικό δικαίωμά του: την αυτοδιάθεση του προσώπου με την πιο κυριολεκτική έννοια, πάνω στο ίδιο του το σώμα. Παρόλα αυτά, πρόκειται για μια σχετικά ήπια παρέμβαση. Και, το σημαντικότερο, σκοπός της… Read More »

Πρωθυπουργοκεντρισμός και επιτελική διοίκηση στο ελληνικό πολιτικο-διοικητικό σύστημα

Απόστολος Παπατόλιας, Διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου, Συμβούλος ΑΣΕΠ

Το φαινόμενο του πρωθυπουργοκεντρισμού έχει ποικιλοτρόπως αναδειχθεί από την ελληνική επιστήμη του δημοσίου δικαίου. Το σχετικό μελετητικό ενδιαφέρον γνωρίζει μάλιστα μια ξεχωριστή έξαρση αμέσως μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 1986, ενώ έκτοτε συντηρείται ως «κοινός επιστημονικός τόπος», υπό την έννοια της καθολικής διαπίστωσης της δεσπόζουσας θέσης του Πρωθυπουργού στο πλαίσιο του πολιτικο-διοικητικού συστήματος ή της… Read More »

Το λαϊκιστικό φαινόμενο απέναντι στη θεωρία του Καρλ Σμιτ: αντανάκλαση ή αντεστραμμένο είδωλο;

Αλέξανδρος Κεσσόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης

Εισαγωγή [1] Σε συνθήκες κρίσης, οικονομικής, πολιτικής ή υγειονομικής, γεννιούνται κατά τεκμήριο αισθήματα φόβου και ανασφάλειας στους κόλπους μιας κοινωνίας, τα οποία μπορούν να εξελιχθούν όχι απλώς σε αμφισβήτηση των αποφάσεων της κρατικής εξουσίας, αλλά σε μια βαθύτερη τάση απονομιμοποίησης των αντιπροσωπευτικών θεσμών. Πριν από περίπου έναν αιώνα, οι καταστροφικές συνέπειες του Μεγάλου Πολέμου, αλλά… Read More »

Πολωνία: Μια «ξένη» πλέον και στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης; Με αφορμή την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας της 24ης Νοεμβρίου 2021

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόλογος Η λεγόμενη «Μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης» στην Πολωνία, η οποία άρχισε από το 2015 και «συντελείται» μέσα σ’ ένα κλίμα πρωτοφανώς αυθαίρετης επέμβασης της Νομοθετικής και της Εκτελεστικής -αυτής κυρίως- Εξουσίας εντός του πεδίου της Δικαστικής Εξουσίας, κατά παράβαση θεμελιωδών αρχών της Διάκρισης των Εξουσιών και του Κράτους Δικαίου, θέτει πλέον μεγάλα ζητήματα «συμβατότητας» της… Read More »

Για το δικαίωμα στον έμφυλο αυτοπροσδιορισμό: Δικαιολογητικές αρχές και νομική ρύθμιση

Στέργιος Μήτας, Επίκουρος Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου (Νομική Σχολή, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας)

Νόμος και φύλο: Αντί εισαγωγής [i] O νόμος και οι Αρχές παρακολουθούν και ορίζουν το φύλο μας, είτε το αντιλαμβανόμαστε αυτό είτε όχι. Εν αρχή μας απονέμεται ένα φύλο, αρσενικό ή θηλυκό, κατά τη γέννησή μας, με κριτήριο τα βιο-ανατομικά μας χαρακτηριστικά.[ii] Στη συνέχεια, η έμφυλη αυτή καταχώριση μας ακολουθεί επισήμως και διά βίου: τη… Read More »

Δημογραφική πολιτική και δικαίωμα στην διαφορετικότητα

Κωνσταντίνος Χ. Χρυσόγονος, Καθηγητής Νομικής, Α.Π.Θ. - Γιάννης Παπαγεωργίου, Π.Μ.Σ. Δημοσίου Δικαίου, Α.Π.Θ.

Τον Μάρτιο του 2021 ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε τη σύσταση μιας επιτροπής από πανεπιστημιακούς, εκπροσώπους ΜΚΟ και στελέχη της κυβέρνησης με στόχο την κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου που θα καθορίζει τη στρατηγική, τους στόχους και τις δράσεις της πολιτείας για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, κυρίως την περίοδο 2021-23. Στο τέλος Ιουνίου η επιτροπή του παρέδωσε… Read More »

Οι εξεταστικές επιτροπές μετά την αναθεώρηση του 2019

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης στο ΕΑΠ

Μετά την τροποποίηση του άρθρου 68 παρ. 2 Συντ. με την αναθεώρηση του 2019 η σύσταση εξεταστικής επιτροπής για την έρευνα ζητημάτων που δεν ανάγονται στην εξωτερική πολιτική ή την εθνική άμυνα, αποτελεί πλέον δικαίωμα της κοινοβουλευτικής μειοψηφίας. Συγκεκριμένα, για τη σύσταση τέτοιας επιτροπής αρκεί πρόταση δέκα τουλάχιστον βουλευτών και υπερψήφισή της από εκατόν είκοσι… Read More »