Category Archives: Ιδιωτικά Α.Ε.Ι. και Σύνταγμα

Ντοκιμαντέρ ΦΣ Νομικής ΑΠΘ για την παραβίαση του άρθρου 16 Σ

Εκτελώντας την απόφαση του Φοιτητικού Συλλόγου Νομικής Α.Π.Θ. για την εκπόνηση πολύμορφων δράσεων, ενημερωτικών και πολιτιστικών, ενάντια στο νομοσχέδιο για την εγκατάσταση ΝΠΠΕ (Ιδιωτικά ΑΕΙ), δημιουργήθηκε το παρόν ντοκιμαντέρ στο οποίο αναλύονται οι νομικές και κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις της επιχειρούμενης μεταρρύθμισης. Συζητώντας με επτά έγκριτους ακαδημαϊκούς, ανατέμνουμε το ίδιο το νομοσχέδιο εξετάζοντας τόσο τη συμβατότητά του… Read More »

Αναπάντητα ερωτήματα για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Γιατί η κυβέρνηση επέλεξε την κατάλυση αντί της αναθεώρησης του Συντάγματος; *

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Α. Από την αρχή της συζήτησης για την νομοθετική αναγνώριση παραρτημάτων ξένων ιδιωτικών Πανεπιστημίων στην Ελλάδα ένα ερώτημα πλανάται στην ατμόσφαιρα, με ολοένα αυξανόμενη ένταση. Με ποιο κριτήριο επελέγη μία τόσο αμφιλεγόμενη, (τουλάχιστον…) νομοθετική ρύθμιση, ενώ εφέτος συμπληρώνεται πενταετία από την προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση, που επιτρέπει την μόνη θεσμικά καθαρή και συνταγματικά επιτρεπτή αντιμετώπιση του… Read More »

Η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων

Ακρίτας Καϊδατζής, Αν. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ.

«Η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων», λέει το άρθρο 120 παρ. 4, η ακροτελεύτια διάταξη του Συντάγματος. Τα ίδια έλεγε το άρθρο 114 του προηγούμενου Συντάγματος του 1952, που έγινε λαϊκό σύνθημα και σύμβολο δημοκρατικών αγώνων: «Ένα – Ένα – Τέσσερα». Στην ακροτελεύτια διάταξη του Συντάγματος αποτυπώνεται η λογική του συνταγματικού πατριωτισμού.… Read More »

Μεθόδευση διάσπασης του κρατικού μονοπωλίου

Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Toν 19o αιώνα, οι Γάλλοι έθεταν τη σφραγίδα «Bon pour l’Orient» (καλό για την Ανατολή) σε διπλώματα φοιτητών που προέρχονταν από οθωμανικές περιοχές και θεωρούνταν χαμηλής ποιότητας για την Ευρώπη αλλά κατάλληλα για τις αποικίες. Δυστυχώς, φτάσαμε στο σημείο να μην είναι υπερβολικό να φανταστεί κανείς, σήμερα, μια ανάλογη σφραγίδα τόσο στο νομοσχέδιο για τα… Read More »

Όταν η πολιτική ατολμία κρύβεται πίσω από τον νομικό σχολαστικισμό

Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, ομότιμος καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Κορυφώνεται αυτές τις μέρες η  οξεία αντιπαράθεση  των νομικών για το αν είναι θεμιτή ή όχι η λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων –ξένων για την ακρίβεια- στη χώρα μας, χωρίς προηγούμενη αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος. Το άρθρο αυτό, θυμίζω, περιλαμβάνει τη γνωστή απαγόρευση των μη κρατικών ΑΕΙ. Αφού συνοψίσω τα εκατέρωθεν επιχειρήματα, θα προσπαθήσω  να… Read More »

Μη κρατικά ΑΕΙ και ενωσιακό δίκαιο: Μεταξύ πραγματικότητας και προσχήματος

Αντώνης Μεταξάς,  Αν. Καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου στο ΕΚΠΑ και επισκ. Καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου (TU Berlin)

                Ήδη πριν από την επίσημη κατάθεση του νομοσχεδίου για τα «μη κρατικά» ΑΕΙ συγκροτήθηκε το πλαίσιο μιας έντονης επιστημονικής συζήτησης για τις νομικές διαστάσεις του θέματος. Αφετηρία υπήρξε το κείμενο της σχετικής γνωμοδότησης των εγκρίτων Καθηγητών Β. Βενιζέλου και Β. Σκουρή[1], αλλά και μια επιστημονική εκδήλωση με ομοτέχνους, την οποία οι συγγραφείς διοργάνωσαν και… Read More »

Τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια ως δοκιμασία του κανονιστικού κύρους του Συντάγματος

Γιώργος Ε. Κουβελάκης, Επίτιμος Σύμβουλος Επικρατείας, πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης

Να εξηγούμεθα, Είμαι υπέρ της ίδρυσης και λειτουργίας Ιδιωτικών Πανεπιστημίων. Είμαι υπέρ της δυναμικής ερμηνείας του Συντάγματος, που ακολουθεί την εξέλιξη της Κοινωνίας και των Ιδεών. Μέχρι του σημείου, όμως, που ο ερμηνευτής αποδίδει, όπως ο μουσικός, τη σύνθεση της παρτιτούρας που έχει μπροστά του και δε συνθέτει δικιά του. Μέχρις εκεί, που η νομική… Read More »

Υπόμνημα Ένωσης Επιστημόνων Ευρωπαϊκών Σπουδών επί του ν/σ «Ενίσχυση του Δημόσιου Πανεπιστημίου–Πλαίσιο λειτουργίας μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων»

Προς την Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων [μέσω του Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, κ. Δ. Βερβεσού – (proedros@dsa.gr) *   Ι. Η φύση του Ενωσιακού Δικαίου και οι σχέσεις του με τις εθνικές έννομες τάξεις των κρατών μελών Οι σχέσεις του Ενωσιακού Δικαίου με τις εθνικές έννομες τάξεις μπορούν να προσδιοριστούν διττώς: αφενός ενωσιακά, αφετέρου… Read More »

Το αίτημα «Πανεπιστήμιο»

Βασιλική Χρήστου, Επίκουρη Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΕΚΠΑ

Το δημοκρατικό αίτημα «Πανεπιστήμιο» Είναι γνωστό ότι το αίτημα «Σύνταγμα» υπήρξε θεμέλιο του νέου ελληνικού κράτους. Όχι μόνο προετοιμάστηκε ένα πρωτοποριακό Σύνταγμα από τους πρώτους μήνες της Επανάστασης, αλλά και μετά την ίδρυση του νέου κράτος το Σύνταγμα γινόταν αντιληπτό ως το βασικό μέσο για την οργάνωση μιας καλής πολιτείας, με δικαιοσύνη και ελευθερία. Ο… Read More »

Η προστασία της Ακαδημαϊκής Ελευθερίας κεντρικό ζητούμενο για το μέλλον της Πανεπιστημιακής εκπαίδευσης

Ιωάννης Σαρμάς, πρώην υπηρεσιακός Πρωθυπουργός, επίτιμος Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Εισαγωγή Το θέμα σε πέντε διαδοχικές ενότητες: Πρώτον, παρουσιάζεται μία πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που αντιμετωπίζει την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ως ατομικό δικαίωμα του υποψηφίου. Δεύτερον, αναζητείται γιατί το ελληνικό Σύνταγμα απαιτεί η ακαδημαϊκή εκπαίδευση να παρέχεται αποκλειστικά από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. Τρίτον, σχολιάζεται μία σχετικώς πρόσφατη απόφαση του… Read More »

Αντισυνταγματική η λειτουργία ιδιωτικών Πανεπιστημίων

Ξενοφών Κοντιάδης, συνταγματολόγος, καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

Αφετηρία κάθε ερμηνείας είναι το γράμμα του κειμένου. Αυτό μαθαίνουν οι πρωτοετείς φοιτητές, αυτό ακολουθούν όλα τα κρατικά όργανα που καλούνται να εφαρμόσουν κανόνες δικαίου, από εκεί ξεκινάει και ενίοτε τελειώνει η σκέψη του δικαστή. Αρκεί το γράμμα; Πολύ συχνά η απάντηση είναι αρνητική. Αλλά παραμένει η βάση για την κατανόηση κάθε κειμένου, νομικού ή… Read More »

Ψευδοερμηνευτική κατάργηση του άρθρου 16

Ακρίτας Καϊδατζής, Αν. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ.

Οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου του Υπουργείου Παιδείας για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια είναι, επί της αρχής και στο σύνολό τους, αντισυνταγματικές ως αντίθετες στο άρθρο 16 παράγραφοι 5, 6 και 8 του Συντάγματος. Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα λειτουργίας πανεπιστημίων με τη μορφή νομικών προσώπων του ιδιωτικού δικαίου, τα αποκαλούμενα «νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης» (ν.π.π.ε.). Όμως… Read More »

Νομοθετική κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος

Ακρίτας Καϊδατζής, Αν. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ.

«H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση». Αυτό ορίζει η παρ. 5 του άρθρου 16 του Συντάγματος. Η διάταξη είναι απλή, σαφής, απερίφραστη. Η λέξη «αποκλειστικά» δεν αφήνει περιθώρια εξαιρέσεων, ερμηνειών και παρερμηνειών. Κανένα πανεπιστήμιο δεν επιτρέπεται να λειτουργεί στην Ελλάδα, αν δεν είναι οργανωμένο ως… Read More »

Οκτώ καθηγητές Συνταγματικού Δικαίου κρίνουν αντισυνταγματικές τις διατάξεις για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια

Με αφορμή ορισμένες γνωμοδοτήσεις και τοποθετήσεις συναδέλφων, που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η πλειονότητα των καθηγητών συνταγματικού Δικαίου τάσσεται αναφανδόν υπέρ της συνταγματικότητας των κυβερνητικών σχεδίων για την λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα μας. Αισθανόμαστε λοιπόν την ανάγκη να δηλώσουμε ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Στο άρθρο 16… Read More »

Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ανάμεσα στη συνταγματική απαγόρευση και τις ενωσιακές επιταγές.

Παναγιώτης Μαντζούφας, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στην Νομική Σχολή του ΑΠΘ

Η κυβερνητική εξαγγελία για την ψήφιση νόμου που θα προβλέπει την δυνατότητα ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων ως παραρτήματα αλλοδαπών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων κρατών-μελών της ΕΕ ανακίνησε έναν έντονο δημόσιο διάλογο με αντικείμενο τόσο τη συνταγματικότητα όσο και τη σκοπιμότητά του. Κατά το ελληνικό Σύνταγμα η παροχή παιδείας αποτελεί βασικό δημόσιο αγαθό που συνιστά βασική αποστολή του… Read More »