Tag Archives: Αναλογικότητα

Σχόλιο στην απόφαση ΣτΕ Ολ. 1943/2018

Βασιλική Κόκοτα, Δ.Ν. - Δικηγόρος

Ο παρεμπίπτων και συγκεκριμένος χαρακτήρας του δικαστικού ελέγχου συνταγματικότητας των νόμων με αφορμή την απόφαση ΣτΕ Ολ. 1943/2018   Ι. Εισαγωγικά Η σχολιαζόμενη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας παρουσιάζει ιδιαίτερο θεωρητικό ενδιαφέρον, όχι τόσο για την κρίση που διατυπώθηκε ως προς την αντισυνταγματικότητα της επίμαχης διάταξης όσο για τις σκέψεις που αποτυπώνονται σε… Read More »

Έγκλημα μίσους: Μια κριτική φεμινιστική προσέγγιση

Μαριάνθη – Ελένη Διαμαντοπούλου, Φοιτήτρια Νομικής ΑΠΘ

Η παρούσα εργασία αποτελεί μια απόπειρα να σκιαγραφηθεί η έννοια του εγκλήματος μίσους, η οποία παίζει νευραλγικό ρόλο στην άσκηση πολιτικής στα σύγχρονα καπιταλιστικά κράτη, καθώς και μια κριτική προσέγγιση του θεσμού, τόσο μέσα από μια  συγκριτική ανάλυση της εφαρμογής του στο εξωτερικό, όσο και μέσα από την επιλεκτική παράθεση απόψεων της θεωρίας διεθνώς, που… Read More »

Η αρχή της ισότητας στην κοινωνική ασφάλιση

Άγγελος Στεργίου, Καθηγητής Νομικής ΑΠΘ

Στη νομοθετική διάπλαση της κοινωνικοασφαλιστικής σχέσης η αρχή της ισότητας κατέχει κεντρική θέση. Κατά την επιδίωξη των σκοπών της κοινωνικής ασφάλισης, η ευρεία εξουσία του νομοθέτη υπόκειται στους περιορισμούς που επιβάλλονται από τις συνταγματικές διατάξεις, ανάμεσα στις οποίες είναι κι η αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 Συντ/τος). Αντίστοιχα, δέσμια της αρχής είναι και η Διοίκηση, όταν θεσπίζει μέτρα που έχουν κανονιστικό χαρακτήρα. Κι ενώ η αποδοχή της αρχής της ισότητας δεν αμφισβητείται, το «πώς» αντιλαμβάνεται κανείς την εφαρμογή της ανάγεται σε πραγματικό διακύβευμα. Η μοναδικότητα του θεσμού και η ιδιαίτερη σχέση που διατηρεί με την αρχή της ισότητας εντοπίζεται στο γεγονός ότι μέσω της κοινωνικής ασφάλισης, ενεργοποιείται και προστατεύεται το σύνολο των κοινωνικών δικαιωμάτων (υγεία, αναπηρία, παιδική ηλικία, υγεία, οικογένεια, γηρατειά, κ.α.). Στο εσωτερικό της κοινωνικής ασφάλισης διακρίνονται διαφοροποιήσεις οι οποίες ενώ έρχονται σε αντίθεση προς την τυπική (αναλογική) ισότητα, δικαιολογούνται από την ουσιαστική (πραγματική). Δηλαδή, η πραγματική ισότητα δικαιολογεί, σε κάποια (υπό αναζήτηση και πολιτική διαπραγμάτευση) έκταση, την άνιση ρύθμιση και τον μετριασμό της τυπικής ισότητας.

Ο πολιτικός δικαστής αντιμέτωπος με την αναλογικότητα κατά τον αναιρετικό έλεγχο της εύλογης χρηματικής αποζημίωσης

Της X. M. Aκριβοπούλου

Το κείμενο που ακολουθεί συνιστά αναδημοσίευση από τον Τιμητικό Τόμο Πέτρου Παραρά (Αντ. Σάκκουλας, Αθήνα-Κομοτηνή 2012) και εξετάζει το ζήτημα τη δέσμευση των πολιτικών δικαστηρίων ουσίας αλλά και του Αρείου Πάγου κατά τον αναιρετικό έλεγχο από την αρχή της αναλογικότητας. Με άξονα τον προσδιορισμό του εύλογου χαρακτήρα αποζημίωσης για μη περιουσιακή ζημία, ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη προσεγγίζεται η αρεοπαγιτική νομολογία, η οποία απορρίπτει τη δυνατότητα ελέγχου της εφαρμογής της αρχής της αναλογικότητας σε τέτοιες περιπτώσεις, αποδεσμεύοντας ουσιαστικά τα κατώτερα πολιτικά δικαστήρια από την τήρησή της. Σε ένα πρώτο επίπεδο, το κείμενο προσεγγίζει ερμηνευτικά το άρθρο 25 §1, εδάφιο γ΄ Σ, όπου κατοχυρώνεται συνταγματικά η αρχή της αναλογικότητας, επιχειρώντας να προσδιορίσει το πλαίσιο των υποχρεώσεων που είναι δυνατόν να θεμελιώσει έναντι των πολιτικών δικαστηρίων ουσίας αλλά και έναντι του Αρείου Πάγου κατά τον αναιρετικό έλεγχο. Κατά δεύτερο λόγο, εξετάζεται το ζήτημα της έμμεσης εφαρμογής της αρχής της αναλογικότητας στο ιδιωτικό δίκαιο, με επίκεντρο τόσο το αίτημα της αυτοτέλειας του ιδιωτικού δικαίου όσο και τον αναγκαίο μετασχηματισμό που η αρχή της αναλογικότητας υφίσταται κατά την εφαρμογή της στην πολιτική δίκη. Σε ένα τρίτο επίπεδο, στο κείμενο που ακολουθεί επιχειρείται η αναλυτική προσέγγιση των τριών επιμέρους σταδίων εφαρμογής της αρχής της αναλογικότητας (προσφορότητα-καταλληλότητα, αναγκαιότητα-ηπιότητα, αναλογικότητα με τη στενή έννοια), προκειμένου να υποστηριχθεί ο πρωτίστως κανονιστικός και όχι ουσιαστικός χαρακτήρας της αρχής. Τέλος και αντί συμπεράσματος, παρουσιάζεται η ορθολογική θεωρία εφαρμογής της αναλογικότητας του Robert Alexy, γνωστή και ως weight formula, με την οποία επιχειρείται μια μεθοδολογική και φιλοσοφική απάντηση έναντι των ενστάσεων περί υποκειμενισμού και ανορθολογικότητας κατά την εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, προκειμένου να αναζητηθεί και η αναγκαιότητα της εφαρμογής της στην αναιρετική πολιτική δίκη.