Tag Archives: Δημοκρατία

Οι «μεταμορφώσεις» του Συντάγματος και το status mixtus

Νέδα Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου, Επίκουρη Καθηγήτρια Συγκριτικού Δημοσίου Δικαίου, Γενικό Τμήμα Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η Νέδα Κανελλοπούλου πραγματεύεται το ερώτημα αν και πώς το Σύνταγμα μπορεί να αναπτύξει την εγγυητική του λειτουργία στις νέες εξουσιαστικές δομές που γεννά η ψηφιακότητα της πληροφορίας και η παγκοσμιοποιημένη οικονομία. Τρία πεδία εμφανίζονται κρίσιμα. Το ένα πεδίο είναι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και η ανάδειξη ενός Ευρωπαϊκού Συντάγματος ως πολυκεντρικό και δυναμικό σύστημα. Το άλλο πεδίο είναι οι νέοι τρόποι διοίκησης που συνδέονται με την εισδοχή των αρχών του public management και του new public management. Το τρίτο πεδίο είναι η πολυδιάσπαση της πολιτικής εξουσίας και, παράλληλα της πολιτικής κοινωνίας, με συνέπεια τη διάσπαση του γενικού ή γενικεύσιμου συμφέροντος σε μια πληθώρα κοινωνικών ή ιδιωτικών συμφερόντων.

Δημοκρατικό κράτος δικαίου, δυσχερή οικονομικά δεδομένα και συνταγματική ρήτρα «χρεοφρένου»

Βασίλης Γ. Τζέμος, Διδάκτωρ Δημοσίου και Ευρωπαϊκού Δικαίου (Freiburg), Δικηγόρος, Ειδικός Επιστήμονας Συνηγόρου του Πολίτη

Η τήρηση της νομιμότητας δεν μπορεί να παρακάμπτεται από την εκτελεστική εξουσία με το πρόσχημα των δυσχερών δημοσιονομικών δεδομένων. Η πραγματική προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων δυστυχώς επηρεάζεται από άσχημες οικονομικές συγκυρίες και κρατικά δημοσιονομικά προβλήματα. Η αναπότρεπτη μετατόπιση της φυσιογνωμίας και της σημασίας του «οικονομικού Συντάγματος» πρέπει να διαμορφώνεται με τέτοιο τρόπο που να τηρεί τις προδιαγραφές των θεμελιωδών αρχών του πολιτεύματος. Η νομικοποίηση του «χρεοφρένου» δεν είναι ασυζητητί απορριπτέα αλλά ενδελεχώς εξεταστέα προοπτική. Υπό την αίρεση όμως του μη περιορισμού του δημοκρατικού, του κοινωνικού και του δικαιοκρατικού status quo ενός δεδομένου κράτους. Καταρχάς απορριπτέα είναι αντίθετα για οικονομικούς και νομικούς λόγους η συνταγματοποίηση του «χρεοφρένου» στην Ελλάδα. Παράλληλα στην «πολιτειολογική» επιχειρηματολογία η συνταγματική πρόβλεψη «χρεοφρένου» μπορεί να μην είναι σύμφωνη με συγκεκριμένους μη αναθεωρήσιμους συνταγματικούς κανόνες αυστηρών κρατικών Συνταγμάτων.

Η έννοια του πλήθους και η ουτοπική προοπτική της παγκόσμιας δημοκρατίας (Με αφορμή τη ‘Δημοκρατία του Πλήθους’ στο έργο του Νέγκρι)

Αντώνης Μανιτάκης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ.

Στη μελέτη αυτή ο καθηγητής Αντώνης Μανιτάκης διερευνά, με αφορμή το βιβλίο των Χάρντ και Νέγκρι «Το Πλήθος», την ιστορική προοπτική της παγκόσμιας δημοκρατίας. Αναζητώντας το ρόλο και τη σημασία του «πλήθους» στην αρχαία και σύγχρονη δημοκρατία, σε αντιδιαστολή με τις έννοιες του «δήμου» και του «λαού», διερωτάται αν η «δημοκρατία του πλήθους» την εποχή της Αυτοκρατορίας μπορεί να νοηθεί και να κτιστεί χωρίς θεσμισμένες διαμεσολαβήσεις και φαντασιακές αναπαραστάσεις ανάλογες ή διαφορετικές από εκείνες της αντιπροσωπευτικής ή και της αρχαίας δημοκρατίας

Η μετάβαση στη Δημοκρατία και το Σύνταγμα του 1975

Γιώργος Κασιμάτης

Ο καθηγητής Γιώργος Κασιμάτης σκιαγραφεί τη συνταγματική μεταβολή του 1974-1975, αναδεικνύοντας τα βασικά στοιχεία που τη συγκρότησαν και τη σημασία τους για τη διάπλαση της ιστορικής πραγματικότητας που ακολούθησε. Συστατικά στοιχεία της συνταγματικής μεταβολής του 1974 είναι το ιστορικό γεγονός της ειρηνικής και πραγματικής μετάβασης από τη δικτατορία στη δημοκρατία και οι συνταγματικές βάσεις της τελευταίας που θέσπισε ο συντακτικός νομοθέτης του 1975.

Οι κατά Σβώλο διέξοδοι στην κρίση του κοινοβουλευτισμού

Γιώργος Καραβοκύρης, Δ.Ν. Δικηγόρος, Ειδικός Επιστήμων στο Τμήμα Νομικής του Δ.Π.Θ.

Η θέση που επιφυλάσσει ο Αλέξανδρος Σβώλος στον κοινοβουλευτισμό προδίδει μια ένταση που διατρέχει το σύνολο του έργου του: αυτήν ανάμεσα στο πολιτικό (πράξη) και το θεωρητικό (γνώση) υποκείμενο.