Tag Archives: θρησκευτική ελευθερία

Θεοκρατικός Κατηχητισμός ή Δημοκρατική Πολυφωνία; Το «όπισθεν ολοταχώς» της πρόσφατης απόφασης της «Ολομέλειας» του ΣτΕ

Γιώργος Σωτηρέλης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, ΕΚΠΑ, Πρόεδρος Ομίλου "Αριστόβουλος Μάνεσης"

Όταν πρωτοδιάβασα ορισμένα αποσπάσματα της απόφασης 660/2018 το πρώτο πράγμα που σκέφθηκα, 25 χρόνια μετά την μονογραφία μου περί θρησκευτικής εκπαίδευσης («Θρησκεία και Εκπαίδευση κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Από τον κατηχητισμό στην πολυφωνία», εκδ. Σάκκουλας, Αθήνα 1993/1998),  ήταν ότι έγινε λάθος και ότι διάβαζα ένα μαχητικό κείμενο της Εκκλησίας ή της Πανελλήνιας Ένωσης… Read More »

ΣτΕ (Ολομ) 660/2018 (διδασκαλία θρησκευτικών στο σχολείο)

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, σε 17μελή του Ολομέλεια (με μειοψηφία πέντε μελών), έκρινε ως αντισυνταγματική την απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (ΦΕΚ Β΄ 2920/13.9.2016) με την οποία ορίζονται τα σχετικά με τη διδασκαλία των θρησκευτικών σε τάξεις του Δημοτικού και του Γυμνασίου. Σύμφωνα με την πλειοψηφήσασα άποψη η προσβαλλόμενη απόφαση έρχεται σε αντίθεση… Read More »

Θρησκευτική ελευθερία στην εκπαίδευση στην Μεσογειακή Ευρώπη

Παναγιώτης Μαντζούφας, Αν. Καθηγητής Νομικής ΑΠΘ

  Εισαγωγή   Στον ευρωπαϊκό χώρο, οι σχέσεις κράτους και εκκλησίας αποτυπώθηκαν στα συνταγματικά κείμενα του 19ου και 20ου αιώνα με διαφορετικό τρόπο.[1] Αντίστοιχη πορεία ακολούθησαν και οι ρυθμίσεις περί θρησκευτικής ελευθερίας που έχουν ως βασική αναφορά τις απόψεις του J.Locke περί θρησκευτικής ανεκτικότητας και ανεξιθρησκείας[2] που διατυπώθηκαν ως απάντηση στις μεγάλες θρησκευτικές συγκρούσεις μεταξύ… Read More »

Με αφορμή τα γεγονότα στο Charlie Hebdo. Προβληματισμοί γύρω από την ελευθερία έκφρασης και τα όριά της στις δύσκολες περιπτώσεις με βάση τη νομολογία του ΕΔΔΑ

Χρήστος Ν. Ράμμος, Σύμβουλος του Συμβουλίου της Επικρατείας

     (μία συνδρομή για την ημερίδα για την ΕΣΔΑ στις 24.2.2015 στην Σχολή Δικαστών στην Θεσσαλονίκη)                     Όταν μου ανακοίνωσε ο κ. Πικραμμένος ότι θα γίνει αυτή η ημερίδα για την ΕΣΔΑ και με παρακάλεσε να κάνω μια εισήγηση, βρισκούμουν σε καθεστώς συγκλονισμού,  που μου είχε προκληθεί  από τα τραγικά περιστατικά και τις … Read More »

Το Πρόσωπο και ο Nόμος. H απαγόρευση της απόκρυψης του προσώπου στον δημόσιο χώρο

Γιώργος Καραβοκύρης, Δικηγόρος, Δ.Ν., Ειδικός Επιστήμονας στο Τμήμα Νομικής Δ.Π.Θ.

Η πρόσφατη απόφαση του Conseil Constitutionnel για την απαγόρευση της απόκρυψης του προσώπου στον δημόσιο χώρο υπονοεί μια σύμφωνη με το νόμο αντίληψη του προσώπου και υπηρετεί μια νέα εκδοχή της δημόσιας τάξης. Παράλληλα, παραπέμπει στις βασικές αρχές του γαλλικού νομοκεντρισμού.

Θρησκευτικά σύμβολα στα σχολεία

ΕΔΔΑ, Τμήμα Ευρείας σύνθεσης, Απόφαση Lautsi κατά Ιταλίας (18.3.2011) με παρατηρησεις Ελ. Καλαμπάκου

Η ανάρτηση θρησκευτικού συμβόλου σε σχολική τάξη δεν προσβάλλει τη θρησκευτική ελευθερία και το δικαίωμα θρησκευτικής εκπαίδευσης (ανατρέπεται η προηγούμενη απόφαση του Τμήματος στην ίδια υπόθεση)

Θρησκεία και εκπαίδευση. Το ιστορικό και συνταγματικό πλαίσιο της θρησκευτικής εκπαίδευσης

Παναγιώτης Μαντζούφας, Επίκουρος Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Α.Π.Θ.

Σκοπός της μελέτης είναι να περιγράψει το ιστορικό, θεωρητικό και νομικό πλαίσιο, ενόψει αφενός του φιλελεύθερου, κοσμικού και δημοκρατικού χαρακτήρα του Συντάγματος και αφετέρου των δικαιωμάτων γονέων και μαθητών, για τη διαμόρφωση του περιεχομένου του μαθήματος των θρησκευτικών. Βασική αφορμή έδωσε η πρόταση του Υπουργείου Παιδείας να γίνει προαιρετικό το μάθημα σε ορισμένες τάξεις, καθώς και οι έντονες αντιδράσεις της Εκκλησίας. Παρόμοια ζητήματα θρησκευτικών συμβόλων στα δημόσια σχολεία τίθεται συνεχώς στο Ευρωπαϊκό χώρο (μουσουλμανική μαντίλα, σύμβολο του εσταυρωμένου σε σχολικές αίθουσες).

Άδεια λειτουργίας ευκτηρίου οίκου

ΣτΕ 2188/2010 Τμ. Δ΄

Το ισχύον σύστημα προηγουμένης διοικητικής αδείας για την ανέγερση και λειτουργία ναού ή την εγκατάσταση και λειτουργία ευκτηρίου οίκου αντιβαίνει στο άρθρο 13 παρ. 2 Συντ., διότι είναι ασυμβίβαστο προς την συνταγματική επιταγή της ανεμπόδιστης ασκήσεως λατρείας, πολύ δε περισσότερο που η χορήγηση της εν λόγω διοικητικής αδείας συναρτάται προς την εκ εκτίμηση, με βάση τα δεδομένα της συγκεκριμένης περιπτώσεως, της υπάρξεως πραγματικής ανάγκης προς λειτουργία ναού ή ευκτηρίου οίκου για την άσκηση λατρείας εκ μέρους των ανηκόντων στην τοπική θρησκευτική κοινότητα που υπέβαλαν τη σχετική αίτηση (μειοψ.). Αντίθετη νομολογία του Αρείου Πάγου (ΑΠ 20/2001). Το ζήτημα παραπέμπεται στην Ολομέλεια κατ’ άρθρο 100 παρ. 5 Συντ.

Μπούρκα στα δικαιώματα

Λίνα Παπαδοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ

Η συγκεκριμένη ενδυματολογική επιλογή δεν αποτελεί προϊόν αυτονομίας, αλλά της καταπίεσης που οι γυναίκες -ασύγκριτα διεισδυτικότερα από τους άνδρες- υφίστανται από τη θρησκευτική κοινότητα στην οποία ανήκουν.

Περί του θρησκεύματος των ταυτοτήτων

Λίνα Παπαδοπούλου, Δρ Συνταγματικού Δικαίου

Στο άρθρο αυτό εξετάζεται καταρχήν το ουσιαστικό ερώτημα της (μη) νομιμότητας της αναγραφής του θρησκεύματος στα δελτία ταυτότητας, υπό το φως τόσο του τυπικού (Συντάγματος), όσο και του ουσιαστικού (διεθνών συμβάσεων, κοινοτικού δικαίου, νόμων) συνταγματικού δικαίου. Τα διαδικαστικά ζητήματα αφορούν τον τρόπο με τον οποίο τέθηκε στη συγκεκριμένη συγκυρία και, προς το παρόν, διευθετήθηκε (;)… Read More »