Στο κείμενο αυτό με τον όρο «ηλεκτρονική ψήφος» αναφερόμαστε μόνο στην ηλεκτρονική ψήφο από απόσταση, από το σπίτι ή από άλλο ιδιωτικό χώρο, μέσω του Internet, με χρήση προσωπικού υπολογιστή, tablet ή smartphone (εν γένει «home vote»), διότι ειδικά αυτή η μορφή ηλεκτρονικής ψήφου παρουσιάζει προβλήματα συνταγματικότητας σε σχέση με τις αρχές της ελευθερίας και… Read More: Ηλεκτρονική ψήφος και Σύνταγμα »
Παρότι η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για την πλήρη ακαδημαϊκή αναγνώριση από την Ελλάδα παραρτημάτων ξένων Πανεπιστημίων αναμένεται ακόμη, η σχετική ανακοίνωση του διατακτικού της και, με τρόπο λιτό και σιβυλλικό του σκεπτικού της, ξεσήκωσε θύελλα κριτικής, που εκκινεί από ήπιες και επιστημονικές αντιρρήσεις μέχρι την καταστροφολογική αποδόμηση και απονομιμοποίηση του ΣτΕ συνολικά… Read More: Οι συνέπειες των ερμηνειών του άρθρου 16 Σ »
1. Η απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας: Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Επικρατείας Μιχάλης Πικραμένος έδωσε στη δημοσιότητα το σκεπτικό της απόφασης της Ολομέλειας του ΣτΕ, που έκρινε κατά πλειοψηφία ότι είναι σύμφωνες με το Σύνταγμα (και συγκεκριμένα με το άρθρο 16 Συντ.) οι ρυθμίσεις του ν. 5094/2024 για την εγκατάσταση στην Ελλάδα νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου… Read More: Το Συμβούλιο Επικρατείας και τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια »
Πρόλογος Εκ προοιμίου επισημαίνεται ότι διαθέτοντας τα αναγκαία κανονιστικά εφόδια από το θεσμικό οπλοστάσιο του «Νόμου της Επιδαύρου», του 1823, ως προς τις βάσεις της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας με έντονα φιλελεύθερο προσανατολισμό, το μετέπειτα «Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος» του 1827 δικαίως θεωρήθηκε –και εξακολουθεί να θεωρείται– ένα από τα πιο ολοκληρωμένα, κανονιστικώς και πολιτικώς, συνταγματικά… Read More: Το Σύνταγμα της Τροιζήνας του 1827: Το οριστικό «Πολιτικόν Σύνταγμα… »
Πενήντα χρόνια μετά, η αποτίμηση του ισχύοντος Συντάγματος δεν μπορεί παρά να είναι κατ’αρχήν θετική. Πρώτον, διότι μας επανασυνέδεσε με την ευρωπαϊκή συνταγματική παράδοση, μετά το θλιβερό διάλειμμα της μεταξικής δικτατορίας, της κατοχής, της μετεμφυλιακής «καχεκτικής δημοκρατίας» και της δικτατορίας. Δεύτερον, διότι εγκαινίασε την δεύτερη μεγάλη περίοδο κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στην χώρα μας (η πρώτη, την… Read More: Μήπως φταίει (και) το Σύνταγμα; »
Αρκετές φορές βλέπουμε τον δημόσιο χώρο ως κάτι το ανταγωνιστικό προς τα ιδιωτικά δικαιώματα. Για παράδειγμα, δια της ρυμοτόμησης ενός οικισμού αφαιρούνται τμήματα των ιδιοκτησιών για να φτιαχτούν οι δρόμοι. Ολόκληρες ιδιοκτησίες απαλλοτριώνονται για να κατασκευαστούν σχολεία, πλατείες ή νοσοκομεία. Από την άλλη μεριά, η ατομική ιδιοκτησία αποτελεί τη βάση της οικονομικής ανεξαρτησίας του υποκειμένου,… Read More: Ο δημόσιος χώρος και η δίκαιη πόλη »
Μέσα σε λίγες μέρες, δυο αποφάσεις ανώτατων δικαστηρίων επέφεραν σοβαρά πλήγματα στο Σύνταγμα και την δημοκρατία. Κατά μια περίεργη σύμπτωση, το Εκλογοδικείο και το ΣτΕ αποφάνθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα για δυο διαφορετικές υποθέσεις, που καθεμιά τους, όμως, συνδέεται με τον δημοκρατικό χαρακτήρα του πολιτεύματος. Και στις δυο περιπτώσεις, η δικαστική κρίση δημιούργησε ισχυρές εντάσεις με συνταγματικούς… Read More: Η έκπτωση βουλευτών των Σπαρτιατών και η έκπτωση του πανεπιστημίου:… »
Ι Ο συνταγματικός νομοθέτης της μεταπολίτευσης αναθέτει στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, μεταξύ άλλων, τον έλεγχο και την εκδίκαση των γενικών βουλευτικών εκλογών (άρθρο 58, σε συνδυασμό με την περίπτ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 100, Συντ.). Πρόκειται για τη σημαντικότερη, μάλλον, αρμοδιότητά του και πάντως για εκείνη που την ασκεί συνηθέστερα, όχι ασφαλώς και… Read More: Οι «Σπαρτιάτες» στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο. Ακύρωση ανακήρυξης βουλευτών, πλήρης… »
Η Βουλή δεν επιτρέπεται να λειτουργεί με ελλιπή νόμιμη συγκρότηση, δηλαδή με λιγότερους από τριακόσιους βουλευτές, εκτός εάν βρισκόμαστε στο τελευταίο έτος της τετραετούς κοινοβουλευτικής περιόδου και οι κενές βουλευτικές έδρες δεν είναι περισσότερες από εξήντα (άρθρο 53 παρ. 2 Συντ). Από την άποψη αυτή, είναι λανθασμένο και αντισυνταγματικό το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε η… Read More: Υποχρεωτικές οι αναπληρωματικές εκλογές »
Το Σύνταγμα του 1975 υπήρξε αναμφισβήτητα ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα της συνταγματικής ιστορίας μας. Όχι μόνο διότι επανέφερε τη χώρα μας, με τριάντα («πέτρινα») χρόνια καθυστέρηση, στην χορεία των προηγμένων συνταγματικά ευρωπαϊκών χωρών –επανασυνδέοντάς την ταυτόχρονα με την δική της μακρόχρονη δημοκρατική και κοινοβουλευτική παράδοση– αλλά και διότι διασφάλισε, σε ικανοποιητικό βαθμό και με… Read More: Η ώρα της περισυλλογής για την συνταγματική μας δημοκρατία »
Το Σύνταγμά μας δύσκολα αναθεωρείται, καθώς απαιτεί τη σύμπραξη δύο συνεχόμενων Βουλών και αυξημένη πλειοψηφία τουλάχιστον στη μία Βουλή. Μάλιστα, η δεύτερη Βουλή, η αναθεωρητική, μπορεί να αναθεωρήσει μόνο τις διατάξεις του Συντάγματος που έχει προτείνει η πρώτη Βουλή, η προτείνουσα, αλλά -κατά την κρατούσα αντίληψη- δεν δεσμεύεται από τις απόψεις της προτείνουσας Βουλής για… Read More: Παράγουμε περισσότερες αναθεωρήσεις από όσες μπορούμε να «καταναλώσουμε»; »
Μετά την αναθεώρηση του 2001 σε συνδυασμό και με την ολοένα αυξανόμενη συνταγματική επιρροή του δικαίου της ΕΣΔΑ, έχει βελτιωθεί σημαντικά το επίπεδο της συνταγματικής προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ελλάδα, τουλάχιστον σε σχέση με το Σύνταγμα του 1975, το οποίο δεν ήταν απαλλαγμένο από κάποια αναχρονιστικά ή μη-φιλελεύθερα στοιχεία (π.χ. η ρύθμιση των μέσων… Read More: Θεμελιώδη δικαιώματα και οργάνωση των εξουσιών »
1. Γιατί το ζήτημα των αυξημένων αρμοδιοτήτων του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Σύνταγμα του 1975 προκάλεσε την έντονη αντίδραση σύσσωμης της αντιπολίτευσης, οδηγώντας ουσιαστικά στην ψήφιση του καταστατικού χάρτη μόνο από τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας; Δεν ήταν εύλογο να υπάρχει ενισχυμένος ΠτΔ αφενός ως αντίβαρο στην εκτελεστική εξουσία, αφετέρου μετά τόσα χρόνια βασιλευόμενης δημοκρατίας;… Read More: Πρόεδρος ή Βοναπάρτης, Λαός ή έθνος* »
Πενήντα χρόνια από την ψήφιση του Συντάγματος του 1975 και τα συνταγματικά κλισέ κυριαρχούν στις ποικίλες απόπειρες αποτίμησης της πορείας του. Θα μπορούσαν να αποδοθούν σχηματικά ως εξής: «Το Σύνταγμα του 1975 είναι ένα απολύτως επιτυχημένο και ανθεκτικό Σύνταγμα που σφράγισε την εποχή της μεταπολίτευσης. Παρέμεινε αλώβητο απέναντι σε πολλαπλές κρίσεις, καθώς μετά από μικρά… Read More: Πότε ένα Σύνταγμα είναι επιτυχημένο; »
Το Σύνταγμα του 1975 ψηφίστηκε τον Ιούνιο, δηλαδή σε λιγότερο από έναν χρόνο μετά την κατάρρευση της χούντας και αφού είχε ήδη προ εξαμήνου επιλυθεί το πολιτειακό ζήτημα με το δημοψήφισμα της 8ης Δεκεμβρίου 1974. Η Κυβέρνηση της ΝΔ κατέθεσε το Κυβερνητικό Σχέδιο Συντάγματος τον Ιανουάριο και μετά από 25 συνεδριάσεις στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή και… Read More: Μπορεί ένα καλό Σύνταγμα να γίνει καλύτερο; »