Μια «φωτογραφική» τροπολογία και μια ατελής εκλογική ρύθμιση. H συμμετοχή παρένθετων προσώπων σε εταιρείες στην αλλοδαπή και η αναγραφή στο ψηφοδέλτιο από τον εκλογέα του συνολικού αριθμού των σταυρών προτίμησης που φέρει

Θανάσης Γ. Ξηρός, Αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΣΕΙ-ΣΣΕ

Ι. Εισαγωγικές σκέψεις Οι εργασίες της Βουλής και τα πεπραγμένα της συγκεντρώνουν σπάνια και, κατά κανόνα, όχι για «καλό» τα φώτα της δημοσιότητας. Πράγματι, η νομοθετική παραγωγή απασχολεί τον έντυπο και, δευτερευόντως, τον ηλεκτρονικό Τύπο, όταν το θεσπιζόμενο νομοθέτημα περιέχει ρυθμίσεις με αρνητικό οικονομικό «αποτύπωμα» για τους πολίτες ή όταν ενσωματώνει υπουργική τροπολογία, το πλείστον… Read More »

Μονιμότητα δημοσίων υπαλλήλων και συνταγματική αναθεώρηση

Χ. Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Η εξωτερίκευση των σκέψεων του Πρωθυπουργού για την ανάγκη αναθεώρησης του άρθρου 103 παρ. 4 Συντ., άφησε ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο για μία πρόταση αναθεώρησης από τη Νέα Δημοκρατία με σκοπό την κατάργηση του συνταγματικού θεσμού της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Έτσι κι αλλιώς όμως καμία σημασία δεν έχει το σκεπτικό με το οποίο… Read More »

Μονιμότητα, αξιοκρατία, αξιολόγηση: Το τρίπτυχο της λειτουργικής ικανότητας του κράτους

Δρ. Απόστολος Παπατόλιας, Εμπειρογνώμων δημόσιας διοίκησης, πρ. Σύμβουλος ΑΣΕΠ, τ. Νομάρχης

Αφορμή για τις σκέψεις που ακολουθούν είναι η ανακίνηση στον δημόσιο διάλογο του ζητήματος της άρσης της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, σε συνέχεια των δηλώσεων του Πρωθυπουργού ότι η κυβερνητική πλειοψηφία προτίθεται να προτείνει την ένταξή του στην ατζέντα της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης. Καθώς, κατά την άποψή μου, το ζήτημα μοιάζει εξαντλημένο από την πλευρά… Read More »

Το Διεθνούς Δικαίου νομικό καθεστώς της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά*

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Ι. Από την πλευρά μας, δεν ενδείκνυται να προσεγγίζουμε και να υπερασπιζόμαστε την νομική φύση του καθεστώτος της Ιεράς Μονής της Αγίας Αικατερίνης του Σινά με όρους εσωτερικού δικαίου και δικαστικού συστήματος της Αιγύπτου. Ο δρόμος αυτός είναι οπωσδήποτε «ολισθηρός», γιατί μας εγκλωβίζει στα ζητήματα της έννομης τάξης της Αιγύπτου και του τρόπου εφαρμογής των… Read More »

Μη κρατικά Πανεπιστήμια: «Δυναμική και σύμφωνη με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης» ερμηνεία του άρθρου 16 παρ. 5, 6 και 8 του Συντάγματος ή αντισυνταγματική «αναθεώρησή του» με τυπικό νόμο;

Δημοσθένης Π. Πετρούλιας, Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ε.τ.

Περιεχόμενα Ι. Αντί εισαγωγής: ο σεβασμός του θεμελιώδους νόμου και τα όρια της ερμηνείας του ΙΙ. Η σύμφωνη με το ενωσιακό δίκαιο ερμηνεία του Συντάγματος ΙΙΙ. Ο ν. 5094/2024 και η, κατά την αιτιολογική του έκθεση, δυναμική και σύμφωνη με το ενωσιακό δίκαιο, ερμηνεία του άρθρου 16 του Συντάγματος ΙV. Η, κατά το άρθρο 16… Read More »

Η εκλογή Δημάρχων και Περιφερειαρχών «μειοψηφίας» αποδυναμώνει νομικοπολιτικά την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Δημήτρης I. Κατσούλης, Δικηγόρος, πρώην Δήμαρχος Αυλώνος Ευβοίας, Περιφερειακός Σύμβουλος Στερεάς Ελλάδας.

Επισημάνσεις για την πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών περί κατάργησης της επαναληπτικής εκλογής (Β΄ γύρος) και εισαγωγής αμιγούς πλειοψηφικού συστήματος με «συμπληρωματική εντολή» 1. Εισαγωγή Το εκλογικό σύστημα για την ανάδειξη των οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης, σε όλη την διαδρομή της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας, παρέμεινε κατά βάση αμετάβλητο για πενήντα χρόνια (1975-2025), με δύο κεντρικά χαρακτηριστικά:… Read More »

Ο προληπτικός έλεγχος των διαταγμάτων από το ΣτΕ ως εγγύηση της ασφάλειας δικαίου

Μιχάλης Ν. Πικραμένος, Πρόεδρος Συμβουλίου της Επικρατείας, Καθηγητής Νομικής Σχολής Α.Π.Θ.

Τις τελευταίες δεκαετίες η καθυστέρηση του Συμβουλίου της Επικρατείας κατά την εκδίκαση διαφορών που αφορούν την οικονομία της χώρας, έχει προβληθεί στο δημόσιο διάλογο ως μείζον πρόβλημα για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Ως λύση έχει προταθεί, μεταξύ των άλλων, η ίδρυση συνταγματικού δικαστηρίου με αρμοδιότητα τον προληπτικό έλεγχο των νόμων ώστε οι πολίτες να… Read More »

Κοινωνία των Πολιτών στην υπηρεσία υπεράσπισης της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Ηράκλειο, 8.5.2025 Ομιλία στο πλαίσιο του 11ου Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών με τίτλο «Κοινότητες Δημιουργίας- Συμμετοχή και πρωτοβουλία στις θεσμικές συλλογικότητες: Κοινωνία, εκπαίδευση, πολιτική διαβούλευση» * «Πρόλογος Ανταποκρινόμενος με αισθήματα τιμής στην πρόσκληση των οργανωτών του Ετήσιου Διεθνούς Συνεδρίου του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, και λαμβάνοντας υπόψη την ειδικότερη… Read More »

Το κράτος δικαίου στον αστερισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας και πολιτικής. Οι συνέπειες για τη δημοκρατία και τα κράτη μέλη*

Πέτρος Στάγκος, Ομότιμος καθηγητής Α.Π.Θ., Νομική Σχολή

Διάγραμμα Ι. Εισαγωγικά: το κράτος δικαίου μεταξύ ευρωπαϊκής …σφύρας (οικονομικής διακυβέρνησης) και άκμονος (πολιτικής) ΙΙ. Η θέση της εξίσωσης «κράτος δικαίου-δικαστικό σύστημα» εντός της Ευρώπης των αριθμών ΙΙΙ. Η ενωσιακή συμβολή στην «οικονομικοποίηση» του κράτους δικαίου: από τη ρητορεία στην πράξη IV. H επιβεβαίωση από το ΔΕΕ της «οικονομικοποίησης» του κράτους δικαίου και η εισαγωγή… Read More »

Ο Πρόεδρος ως θεσμικό αντίβαρο

Βασιλική Χρήστου, επίκ. καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Την Πέμπτη 13 Μαρτίου αναπτύχθηκε στο φύλλο της εφημερίδας Τα Νέα ένας ενδιαφέρων διάλογος ανάμεσα στον καθηγητή Νίκο Αλιβιζάτο και στον έμπειρο δημοσιογράφο Γιάννη Πρετεντέρη για τον ρόλο του Προέδρου της Δημοκρατίας. Μια παλαιά συζήτηση, θα έλεγε κανείς, στην οποία δράττομαι της ευκαιρίας να συνεισφέρω. Γιατί το ερώτημα του ρόλου του Προέδρου εξακολουθεί να μας… Read More »

Έχει νόημα να ασχοληθούμε με την κυριαρχία σήμερα; Παρουσίαση του νέου βιβλίου του Αντώνη Μανιτάκη από τον Βασίλη Σκουρή

Βασίλης Σκουρής, ομ. Καθηγητής ΑΠΘ, πρώην Πρόεδρος Δικαστηρίου ΕΕ

Όταν έλαβα το βιβλίο του Αντώνη Μανιτάκη1 πριν περίπου ένα χρόνο αναρωτήθηκα τί άραγε μπορεί να τον παρακίνησε να ασχοληθεί με ένα πολυσυζητημένο θέμα, όπως είναι η κυριαρχία. Ούτε η τοποθέτηση του προβλήματος «στο θολό τοπίο της παγκόσμιας διακυβέρνησης» με έπεισε – τουλάχιστον στην αρχή – ότι αντιμετωπίζουμε «πρωτοφανείς μεταμορφώσεις της κυριαρχίας» (σελ.12) και όταν… Read More »

Καταχώρηση: 14-04-2025     Κατηγορία: ΑΡΧΙΚΗ    

Κριτικές σκέψεις για την επικαιρότητα των θέσεων του Αριστοτέλους περί του Δικαίου και της Δικαιοσύνης στην Εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Πρόλογος Είναι, και μάλιστα διαχρονικώς, ευρέως αποδεκτό ότι ορισμένες από τις ρίζες της σύγχρονης επιστημονικής έρευνας ανάγονται και στο έργο του Αριστοτέλους, γεγονός το οποίο επιστηρίζει πολλαπλώς την άποψη περί της αδιάλειπτης επικαιρότητας της σκέψης του, έστω και εν μέρει. Και τούτο διότι από την μια πλευρά πτυχές της σκέψης αυτής -διόλου ευκαταφρόνητες σε ποσότητα… Read More »

H ποινική ευθύνη των μελών της κυβέρνησης και των υφυπουργών. Η προκαταρκτική εξέταση, η κατ’ εξαίρεση εμπλοκή της δικαιοσύνης, η εξάλειψη του αξιόποινου και η επικείμενη αναθεώρηση του Συντάγματος

Θανάσης Γ. Ξηρός, (εκλ.) Αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου

Ι. Εισαγωγικές σκέψεις Η ποινική είναι η μία από τις τρεις μορφές ευθύνης που υπέχουν όσοι είναι ή υπήρξαν μέλη της κυβέρνησης και υφυπουργοί για αξιόποινες πράξεις, πλημμελήματα ή κακουργήματα, που τελούν και, αντιστοίχως, τέλεσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Η διερεύνηση, η διαπίστωση της συνδρομής και ο καταλογισμός της αποτελούν σύνθετη ενέργεια. Εξελίσσεται… Read More »

O Πρόεδρος της Δημοκρατίας και το Σύνταγμα

Νίκος Παπασπύρου, αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΕΚΠΑ

H χώρα μας υπό το Σύνταγμα του 1975 γνώρισε έναν αυτορρυθμιζόμενο δικομματισμό. Απόλαυσε σταθερότητα και, έως το 2010, κοινωνική συμπερίληψη. Αυτό το μοντέλο πολιτικής σταθεροποίησης όμως δεν ανέχθηκε θεσμούς συναινετικής άσκησης της εξουσίας, ενώ καλλιέργησε την ασυνέχεια στη δημόσια πολιτική. Κυρίαρχο μοτίβο ήταν η συγκέντρωση της εξουσίας στην πλειοψηφία. Έτσι, με την αναθεώρηση του Συντάγματος… Read More »

Έξι θέσεις για την αναθεώρηση

Ακρίτας Καϊδατζής, Αν. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ.

1. Με την αναθεώρηση αλλάζει το συνταγματικό κείμενο, όχι (απαραιτήτως) το Σύνταγμα. Δεν είναι το ίδιο. 2. Το Σύνταγμα αλλάζει και χωρίς αναθεώρηση. Ενίοτε κατά τρόπο πολύ δραστικότερο από οποιαδήποτε αναθεώρηση. 3. Τις αναθεωρήσεις τις κάνουν βουλευτές που είναι σε θέση να συγκροτήσουν πλειοψηφίες, κατά περίπτωση αυξημένες. Δηλαδή τις κάνει το πολιτικό σύστημα. Ένα κρίσιμο… Read More »