Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Αναπληρωτής καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης, ΕΑΠ

Το άρθρο 32 παρ. 4 του Συντάγματος που δίνει ουσιαστικά στην αντιπολίτευση το δικαίωμα να προκαλέσει πρόωρη διάλυση της Βουλής, ματαιώνοντας την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα «ανορθόδοξου» συνταγματικού κανόνα -αφού στο κοινοβουλευτικό σύστημα δεν νοείται αντιπλειοψηφική διάλυση της Βουλής με πρωτοβουλία της αντιπολίτευσης-, ο οποίος έχει ήδη κάνει πολύ μεγάλη ζημιά στη χώρα. Φαίνεται όμως πως είναι δύσκολο να απαλλαγούμε από το άρθρο 32 παρ. 4 του Συντάγματος χωρίς να το αντικαταστήσουμε με ένα εξίσου κακό άρθρο ή και χειρότερο ίσως.

Ετσι, έχοντας μια ροπή προς sui generis αναθεωρητικές προτάσεις, η κυβέρνηση προτείνει τον μετασχηματισμό της έμμεσης εκλογής ΠτΔ από τη Βουλή σε άμεση εκλογή από τον λαό, αν κανείς υποψήφιος δεν συγκεντρώσει στην πρώτη ή στη δεύτερη ψηφοφορία στη Βουλή 200 ψήφους. Ο πρωθυπουργός θα μπορούσε να κάνει την πρόταση αυτή λιγότερο παράδοξη, αν την τεκμηρίωνε με το σκεπτικό ότι ο τελικός σκοπός είναι να υπάρξει συναινετική εκλογή με 200 ψήφους, δηλαδή το ενδεχόμενο της άμεσης εκλογής να λειτουργεί ως κίνητρο για την επίτευξη συναίνεσης στις δύο πρώτες ψηφοφορίες.

Ομως, όπως έχει δείξει και η εμπειρία της εφαρμογής του άρθρου 32 παρ. 4 του Συντάγματος, τέτοια κίνητρα δεν λειτουργούν στην ελληνική πολιτική -στο τέλος θα έχουμε πάντοτε άμεση εκλογή. Αρα και η πρόταση αυτή δεν διαφέρει ουσιωδώς κατ' αποτέλεσμα από την ισχύουσα ρύθμιση, αφού θα οδηγεί σε μια γενική πολιτική αναμέτρηση, από την οποία αν βγει χαμένη η κυβέρνηση, θα έχουμε σχεδόν αναγκαστικά πρόωρες εκλογές. Για τους ρέκτες της ευρωπαϊκής συνταγματικής ιστορίας ας αναφέρουμε ότι αντίστοιχη πρόταση απορρίφθηκε χωρίς δεύτερη συζήτηση από την ιταλική Συντακτική Συνέλευση του 1947.

Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα για μια απλή και καθαρή λύση, απολύτως συμβατή με τις αρμοδιότητες που έχει σήμερα ο ΠτΔ ή και με κάποια περιορισμένη διεύρυνσή τους: έξι συνεχόμενες ψηφοφορίες και στην τελευταία, εκλογή με σχετική πλειοψηφία μεταξύ των δύο πλειοψηφησάντων στην προτελευταία. Η έκτη ψηφοφορία με σχετική πλειοψηφία προβλέπεται και από το ισχύον άρθρο 32 του Συντάγματος, μετά όμως την παρεμβολή βουλευτικών εκλογών, στις οποίες κανείς δεν ενδιαφέρεται για τις προεδρικές υποψηφιότητες.

 

 

Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ, 03/08/2016, http://www.ethnos.gr/xaralampos_anthopoulos/arthro/h_eklogi_tou_proedrou_tis_dimokratias-64431270/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

4 × 1 =