Πρόλογος Κατά την σημερινή κορυφαία εκδήλωση αποτίουμε τον οφειλόμενο φόρο τιμής στον εμβληματικό Ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη εδώ, στην Ύδρα, την γενέτειρά του αλλά και τον τόπο όπου έχει ταφεί και πορεύεται προς την αιωνιότητα που του αναλογεί. Ο Ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης, όπως πλέον έχει καταστεί κοινή ιστορική συνείδηση, προσέθεσε τις δικές του λαμπρές σελίδες στην… Read More »

Με τις δίδυμες, ιστορικής σημασίας, αποφάσεις 9-10/2025 του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ) τρεις βουλευτές του κόμματος «Σπαρτιάτες» εκπίπτουν από τις έδρες τους και αυτές παραμένουν, προς το παρόν, κενές εν αναμονή τυχόν αναπληρωματικών εκλογών. Το Δικαστήριο είναι καταρχάς αξιέπαινο, διότι τόλμησε το αναγκαίο ερμηνευτικό βήμα και αποφάνθηκε επί της ουσίας, παρά τις αντίθετες νομικές φωνές… Read More »

Αποχαιρετιστήριος λόγος που δημοσιεύτηκε στον “Αρμενόπουλο” λίγους μήνες μετά τον θάνατό του, στις 2 Αυγούστου 2000.
Με την συμπλήρωση 25 χρόνων από τότε, ας θυμηθούμε την προσωπικότητα του ανθρώπου που ανέδειξε, όσο λίγοι, την επιστημονική αξία και την πολιτική σημασία του κλάδου του Συνταγματικού Δικαίου, τίμησε υποδειγματικά την ιδιότητα του πανεπιστημιακού δασκάλου, και υπηρέτησε, θεωρητικά και έμπρακτα, με συνέπεια το δημοκρατικό πολίτευμα.
Για την ιστορία και μόνο: την επόμενη χρονιά του θανάτου του ιδρύθηκε από τους μαθητές του ο επιστημονικός ‘Όμιλος Αριστόβουλος Μάνεσης’, που ήταν ιδέα του Δ. Τσάτσου και δέκα χρόνια μετά στήθηκε το site constitutionalism.gr.

Αποτιμώντας το έργο και την «ηρωϊκή και μαρτυρική μοίρα» του Αλέξανδρου Σβώλου ο Αριστόβουλος Μάνεσης έδειξε με οξύ και γλαφυρό τρόπο την δημοκρατική αποστολή των συνταγματολόγων και τις δεσμεύσεις που αυτή επιβάλλει : “Πραγματικά, εἶναι ἠθικὰ ἀπαράδεκτο γιὰ ἕνα ἐπιστήμονα καὶ ἰδίως γιὰ ἕνα συνταγματολόγο νὰ μὴ λέῃ ὑπεύθυνα τὴ γνώμη του, τὴν ἐπιστημονικὴ γνώμη… Read More »

Πρόλογος Αποτελεί γεγονός ιστορικώς αναμφισβήτητο, και μάλιστα με αδιάσειστα τεκμήρια, ότι ο Ελευθέριος Βενιζέλος συνέβαλε, μεταξύ άλλων, καθοριστικώς και στην εμπέδωση του Κράτους Δικαίου στην Ελληνική Έννομη Τάξη ιδίως μέσω των θεσμών τους οποίους θέσπισε το Σύνταγμα του 1911, θέτοντας ταυτοχρόνως τις εν γένει βάσεις της σύγχρονης Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας μας. Η ίδια η ιστορική πραγματικότητα… Read More »

Στο κείμενο αυτό με τον όρο «ηλεκτρονική ψήφος» αναφερόμαστε μόνο στην ηλεκτρονική ψήφο από απόσταση, από το σπίτι ή από άλλο ιδιωτικό χώρο, μέσω του Internet, με χρήση προσωπικού υπολογιστή,  tablet ή smartphone (εν γένει «home vote»), διότι ειδικά αυτή η μορφή ηλεκτρονικής ψήφου παρουσιάζει προβλήματα συνταγματικότητας σε σχέση με τις αρχές της ελευθερίας και… Read More »

1. Η απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας: Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Επικρατείας Μιχάλης Πικραμένος έδωσε στη δημοσιότητα το σκεπτικό της απόφασης της Ολομέλειας του ΣτΕ, που έκρινε κατά πλειοψηφία ότι είναι σύμφωνες με το Σύνταγμα (και συγκεκριμένα με το άρθρο 16 Συντ.) οι ρυθμίσεις του ν. 5094/2024 για την εγκατάσταση στην Ελλάδα νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου… Read More »

Πρόλογος  Εκ προοιμίου επισημαίνεται ότι διαθέτοντας τα αναγκαία κανονιστικά εφόδια από το θεσμικό οπλοστάσιο του «Νόμου της Επιδαύρου», του 1823, ως προς τις βάσεις της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας με έντονα φιλελεύθερο προσανατολισμό, το μετέπειτα «Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος» του 1827 δικαίως θεωρήθηκε –και εξακολουθεί να θεωρείται– ένα από τα πιο ολοκληρωμένα, κανονιστικώς και πολιτικώς, συνταγματικά… Read More »

Πενήντα χρόνια μετά, η αποτίμηση του ισχύοντος Συντάγματος δεν μπορεί παρά να είναι κατ’αρχήν θετική. Πρώτον, διότι μας επανασυνέδεσε με την ευρωπαϊκή συνταγματική παράδοση, μετά το θλιβερό διάλειμμα της μεταξικής δικτατορίας, της κατοχής, της μετεμφυλιακής «καχεκτικής δημοκρατίας» και της δικτατορίας. Δεύτερον, διότι εγκαινίασε την δεύτερη μεγάλη περίοδο κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στην χώρα μας (η πρώτη, την… Read More »

Μέσα σε λίγες μέρες, δυο αποφάσεις ανώτατων δικαστηρίων επέφεραν σοβαρά πλήγματα στο Σύνταγμα και την δημοκρατία. Κατά μια περίεργη σύμπτωση, το Εκλογοδικείο και το ΣτΕ αποφάνθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα για δυο διαφορετικές υποθέσεις, που καθεμιά τους, όμως, συνδέεται με τον δημοκρατικό χαρακτήρα του πολιτεύματος. Και στις δυο περιπτώσεις, η δικαστική κρίση δημιούργησε ισχυρές εντάσεις με συνταγματικούς… Read More »

Ι Ο συνταγματικός νομοθέτης της μεταπολίτευσης αναθέτει στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, μεταξύ άλλων, τον έλεγχο και την εκδίκαση των γενικών βουλευτικών εκλογών (άρθρο 58, σε συνδυασμό με την περίπτ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 100, Συντ.). Πρόκειται για τη σημαντικότερη, μάλλον, αρμοδιότητά του και πάντως για εκείνη που την ασκεί συνηθέστερα, όχι ασφαλώς και… Read More »

Η Βουλή δεν επιτρέπεται να λειτουργεί με ελλιπή νόμιμη συγκρότηση, δηλαδή με λιγότερους από τριακόσιους βουλευτές, εκτός εάν βρισκόμαστε στο τελευταίο έτος της τετραετούς κοινοβουλευτικής περιόδου και οι κενές βουλευτικές έδρες δεν είναι περισσότερες από εξήντα (άρθρο 53 παρ. 2 Συντ). Από την άποψη αυτή, είναι λανθασμένο και αντισυνταγματικό το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε η… Read More »