H χώρα μας υπό το Σύνταγμα του 1975 γνώρισε έναν αυτορρυθμιζόμενο δικομματισμό. Απόλαυσε σταθερότητα και, έως το 2010, κοινωνική συμπερίληψη. Αυτό το μοντέλο πολιτικής σταθεροποίησης όμως δεν ανέχθηκε θεσμούς συναινετικής άσκησης της εξουσίας, ενώ καλλιέργησε την ασυνέχεια στη δημόσια πολιτική. Κυρίαρχο μοτίβο ήταν η συγκέντρωση της εξουσίας στην πλειοψηφία. Έτσι, με την αναθεώρηση του Συντάγματος… Read More: O Πρόεδρος της Δημοκρατίας και το Σύνταγμα »

1. Με την αναθεώρηση αλλάζει το συνταγματικό κείμενο, όχι (απαραιτήτως) το Σύνταγμα. Δεν είναι το ίδιο. 2. Το Σύνταγμα αλλάζει και χωρίς αναθεώρηση. Ενίοτε κατά τρόπο πολύ δραστικότερο από οποιαδήποτε αναθεώρηση. 3. Τις αναθεωρήσεις τις κάνουν βουλευτές που είναι σε θέση να συγκροτήσουν πλειοψηφίες, κατά περίπτωση αυξημένες. Δηλαδή τις κάνει το πολιτικό σύστημα. Ένα κρίσιμο… Read More: Έξι θέσεις για την αναθεώρηση »

Η ισχύουσα συνταγματική ρύθμιση περί της ποινικής ευθύνης των υπουργών υιοθετεί ένα δαιδαλώδες μικτό σύστημα, το οποίο εμπλέκει και τη Βουλή και ειδικά δικαστικά όργανα. Καταρχάς, τριάντα τουλάχιστον βουλευτές μπορούν να ζητήσουν την ποινική δίωξη υπουργού και, εάν η πρότασή τους υπερψηφιστεί από 151 βουλευτές, συγκροτείται κοινοβουλευτική επιτροπή για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης. Η επιτροπή… Read More: Να αναθεωρήσουμε ή να κάνουμε skip το Σύνταγμα; »

Τον Αύγουστο του 2019 παρακολουθήσαμε έκπληκτοι τον βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον να αναστέλλει εσπευσμένα τις εργασίες της Βουλής, για να αποφύγει την κοινοβουλευτική κριτική ως προς τη συμφωνία αποχώρησης της Βρετανίας από την ΕΕ. Ευτυχώς λίγο αργότερα το Ανώτατο Δικαστήριο επανέφερε τη Βουλή σε λειτουργία μην αναγνωρίζοντας το κύρος του διατάγματος αναστολής και διασώζοντας το… Read More: Γιατί ενοχλεί και υπονομεύεται η Βουλή »

Με απόφαση της ολομέλειας, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 86 του Συντάγματος και του νόμου περί ευθύνης υπουργών (ν. 3126/2003), η Βουλή συγκρότησε ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης της πρότασης άσκησης δίωξης κατά του πρώην υφυπουργού κ. Τριαντόπουλου. Αποστολή της επιτροπής είναι να εξετάσει αν συντρέχουν ενδείξεις ενοχής του κ. Τριαντόπουλου και να… Read More: Εκ του πονηρού η πρόταση, γεννά ακυρότητα »

Σε ένα κοινοβουλευτικό σύστημα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν πρέπει να είναι ούτε πολύ ισχυρός ούτε πολύ αδύναμος. Διότι, αν είναι πολύ ισχυρός, θα διεκδικεί έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαδικασία λήψης των πολιτικών αποφάσεων, λειτουργώντας στην πράξη ως ένας ημι-προεδρικός Πρόεδρος και όχι ως Πρόεδρος μίας κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Ενώ, αν είναι πολύ αδύναμος, θα λειτουργεί… Read More: Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και το Σύνταγμα »

Το φαινόμενο Τραμπ δεν δείχνει να είναι παροδικό, ούτε συγκυριακό. Δεν είναι ένα ατύχημα της ιστορίας, αλλά το πιο ακραίο, το πιο κυνικό και πιο ωμό σύμπτωμα μιας εποχής που καταρρέει, παραζαλισμένης και ανήμπορης να αντιδράσει, και μιας νέας εποχής, απρόβλεπτης και άγνωστης, που κυοφορείται με πολέμους, οδύνες και με ανείπωτη βιαιότητα. Αν το δούμε… Read More: Η κρατική κυριαρχία, δέσμια των αλγορίθμων »

Πρόλογος Γίνεται, και πάλι, λόγος για την ανάγκη αναθεώρησης του ισχύοντος Συντάγματος. Δίχως να υποτιμώ την ανάγκη αναθεώρησης ορισμένων διατάξεών του -και κατ’ εξοχήν εκείνων του άρθρου 16 για την ίδρυση, επιτέλους, μη κρατικών μη κερδοσκοπικών ΑΕΙ με συνταγματικώς ρητώς θεσπισμένους κανόνες δικαίου- θεωρώ ότι σήμερα, ίσως περισσότερο από πριν, πρέπει να επικεντρωθούμε πολύ περισσότερο… Read More: Σκέψεις για ορισμένες κορυφαίες θεσμικές προτεραιότητες: Προσχηματικές αναθεωρήσεις ή συνεπής… »

Η παρούσα προσφώνηση προς την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, εκφωνήθηκε από τον Αντώνη Μανιτάκη μετά το πέρας της παρουσίασης του βιβλίου του, «Η κυριαρχία στο θολό τοπίο της παγκόσμιας διακυβέρνησης», εκδόσεις Αλεξάνδρεια, που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής στις 5 Μαρτίου 2025.
Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία της η Πρόεδρος. Και προς ανταπόδοση της τιμής, με αφορμή, κυρίως, την λήξη της θητείας της, η παρουσίαση του βιβλίου ήταν αφιερωμένη στη ίδια.
Για το βιβλίο μίλησαν, ο ομότιμος καθηγητής και πρώην Πρόεδρος του Δικαστηρίου της ΕΕ Βασίλειος Σκουρής, ο καθηγητής και υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και οι ομότιμοι καθηγητές Γιάννης Βούλγαρης και Κωνσταντίνος Τσουκαλάς. Τη συζήτηση διηύθυνε ο δημοσιογράφος Παύλος Τσίμας.
Πατήστε τον τίτλο για την ανάγνωση.

1. Στη δημοκρατία θεμελιώδης αρχή και οργανωτική βάση του πολιτεύματος είναι η διάκριση των λειτουργιών, ήτοι η κατανομή του πολιτειακού έργου μεταξύ νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας. 2. Η νομοθετική λειτουργία ασκείται κυρίως από το κοινοβούλιο το οποίο τελεί σε υπερέχουσα θέση στο πλαίσιο του δημοκρατικού πολιτεύματος δεδομένου ότι θεσπίζει τους κανόνες δικαίου που ρυθμίζουν… Read More: Η αποτελεσματική απονομή της Δικαιοσύνης ως πρόβλημα συλλειτουργίας του Κοινοβουλίου,… »

Α. Η μόνιμη επωδός του πρωθυπουργού και των κυβερνητικών στελεχών, για όλα τα μεγάλα σκάνδαλα στα οποία έχει εμπλακεί η σημερινή κυβέρνηση, είναι ένας αξιωματικά προβαλλόμενος ισχυρισμός, που συνοδεύεται από ένα συναφές ερώτημα. Ο ισχυρισμός, με το οποίο κάθε τόσο κουνάει το δάχτυλο ο πρωθυπουργός στους αντιδρώντες, συνοψίζεται στο ότι από την στιγμή που έχει… Read More: Εμπιστευόμαστε την Δικαιοσύνη; »

*  Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε στον Τιμητικό Τόμο για τον καθηγητή Κώστα Μαυριά. Αναδημοσιεύεται σήμερα με αφορμή την εκλογή νέου Προέδρου Δημοκρατίας.

Α. Ο εθνικός νομοθέτης και το Συμβούλιο της Επικρατείας υπό την ευεργετική επίδραση της νομολογίας του ΕΔΔΑ α) Ο “δικονομισμός’ του εθνικού δικαστή Μία αναδρομή στην σχέση της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου θα οδηγούσε στην παρατήρηση ότι από το 1953, έτος εισόδου της ΕΣΔΑ στην ελληνική έννομη… Read More: Οψεις της επίδρασης της νομολογίας του ΕΔΔΑ στην οργάνωση και… »

Σε συνέντευξη που είχε δώσει στον κ. Σταύρο Θεοδωράκη και η οποία μεταδόθηκε τηλεοπτικά το Μάρτιο του 2023, ο πρωθυπουργός διαβεβαίωνε, «κατηγορηματικά», εμφατικά, ότι η εμπορική αμαξοστοιχία στην υπόθεση των Τεμπών δεν μετέφερε μη δηλωθέν εύφλεκτο φορτίο . Μάλιστα, μίλησε για «θεωρίες συνωμοσίας», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι υποψίες περί εύφλεκτου φορτίου ανήκουν σε αυτήν… Read More: Για το πρωθυπουργικό λάθος, τη δικαστική ανεξαρτησία και το λαϊκισμό »

Η συνταγματική αναθεώρηση, που έχει εδώ και καιρό εξαγγελθεί, είναι μία εξαιρετικά κρίσιμη αλλά και χρήσιμη θεσμική διαδικασία, στην οποία δοκιμάζεται πολλαπλώς η ετοιμότητα αλλά και η αξιοπιστία όλων των παραγόντων του δημόσιου βίου. Αρκεί βέβαια να αντιμετωπισθεί με σοβαρότητα και συνέπεια και να μην εκτραπεί σε πεδίο μικροπολιτικού εντυπωσιασμού και άγονων αντιπαραθέσεων. Με αυτήν… Read More: Βασικές προτεραιότητες μιας στοχευμένης συνταγματικής αναθεώρησης »