Το Α.Σ.Ε.Π. και η πορεία προς την εδραίωση της θεσμικής του αποστολής

Η παρούσα παρέμβαση στηρίζεται σε έξι (6) άξονες:

• Εισαγωγή: οι αιτίες σύστασης του Α.Σ.Ε.Π. ως Ανεξάρτητης Αρχής
• Η συνταγματικά και νομοθετικά κατοχυρωμένη αρμοδιότητα του Α.Σ.Ε.Π.
• Οι σύγχρονοι κίνδυνοι και οι παρεμβάσεις στη δράση του Α.Σ.Ε.Π.
• Οι τρόποι διασφάλισης της ανεξαρτησίας του Α.Σ.Ε.Π.
• Τα βήματα εξέλιξης στην πορεία του Α.Σ.Ε.Π.
• Συμπερασματικές παρατηρήσεις: ο στόχος της διαρκούς βελτίωσης του Α.Σ.Ε.Π.

 

1. Εισαγωγή: οι αιτίες σύστασης του Α.Σ.Ε.Π. ως Ανεξάρτητης Αρχής

Είναι γνωστή διαχρονικά η έφεση των κυβερνήσεων στην Ελλάδα να ασκούν εξουσία με γνώμονα το κομματικό όφελος. Η σύσταση του Α.Σ.Ε.Π. αποτέλεσε ουσιαστικά την απάντηση σε αυτό το φαινόμενο, ούτως ώστε να προστατευθούν, από πολιτικές σκοπιμότητες, οι προσλήψεις στον δημόσιο τομέα[1]. Συνεπώς, ειδικά για το Α.Σ.Ε.Π., οι ανάγκες για τη δημιουργία του υπήρξαν κατά βάση δύο: α) η σύσταση ενός κεντρικού οργάνου, με γενική επιτελική αρμοδιότητα για τις προσλήψεις στον δημόσιο τομέα, προκειμένου να αντιμετωπισθούν η κομματοκρατία και η πελατειοκρατία και συνακόλουθα β) η καθιέρωση του γραπτού διαγωνισμού ως βασικής μεθόδου πρόσληψης[2].

Δεν επιτελούν όλες οι ανεξάρτητες αρχές την ίδια ή ομοιόμορφη λειτουργία, αλλά έχει σημασία το πεδίο της κοινωνικής και οικονομικής δράσης, στο οποίο έχει ταχθεί κάθε επιμέρους αρχή να παρεμβαίνει, χρησιμοποιώντας διαφορετικές μεθόδους και μέσα δράσης και εφαρμόζοντας ειδικά υποσυστήματα δικαιϊκών ρυθμίσεων[3]. Συγκεκριμένα, η λειτουργία του Α.Σ.Ε.Π. διέπεται από ορισμένες βασικές αξίες, οι οποίες θέτουν και τα όρια δράσης του, ως εξής: η νομιμότητα, η αντικειμενικότητα, η αξιοκρατία, η δημοσιότητα, η ανεξαρτησία, η διαφάνεια, η αποτελεσματικότητα και η κοινωνική αλληλεγγύη.

 

2. Η συνταγματικά κατοχυρωμένη και νομοθετικά προσδιορισμένη αρμοδιότητα του Α.Σ.Ε.Π.

Η βασική συνταγματική διάταξη που καθορίζει την αρμοδιότητα του Α.Σ.Ε.Π. είναι αυτή της παραγράφου 7 του άρθρου 103 Συντ. σύμφωνα με την οποία: «7. Η πρόσληψη υπαλλήλων στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, πλην των περιπτώσεων της παραγράφου 5, γίνεται είτε με διαγωνισμό είτε με επιλογή σύμφωνα με προκαθορισμένα και αντικειμενικά κριτήρια και υπάγεται στον έλεγχο ανεξάρτητης αρχής, όπως νόμος ορίζει. Νόμος μπορεί να προβλέπει ειδικές διαδικασίες επιλογής που περιβάλλονται με αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας και αξιοκρατίας ή ειδικές διαδικασίες επιλογής προσωπικού για θέσεις το αντικείμενο των οποίων περιβάλλεται από ειδικές συνταγματικές εγγυήσεις ή προσιδιάζει σε σχέση εντολής».[4]

Αυτή η ανεξάρτητη αρχή είναι το Α.Σ.Ε.Π. και ο σχετικός εκτελεστικός του Συντάγματος νόμος είναι πλέον ο νόμος 4765/2021, όπως ισχύει. Σύμφωνα δε με όσα εκτέθηκαν ανωτέρω, εξαιρούνται από τον έλεγχο του Α.Σ.Ε.Π.: α) οι υπάλληλοι της παρ. 5 του άρθρου 103 Συντ., δηλαδή «ανώτατοι διοικητικοί υπάλληλοι που κατέχουν θέσεις εκτός της υπαλληλικής ιεραρχίας, οι διοριζόμενοι απευθείας με βαθμό πρεσβευτικό, οι υπάλληλοι της Προεδρίας της Δημοκρατίας και των γραφείων του Πρωθυπουργού, των Υπουργών και των Υφυπουργών», β) οι κατηγορίες των εξαιρέσεων που ίσχυσαν υπό το προγενέστερο νομοθετικό καθεστώς του ν. 2190/1994 και γ) οι προσλήψεις σε φορείς ειδικοτήτων που δεν υπάγονται στις διατάξεις του νόμου 4765/2021, βάσει της ρητής επιταγής του άρθρου 2 παρ. 2 του νόμου π.χ. καλλιτεχνών, λογοτεχνών, διπλωματών κ.λπ.

Μετά τη θέσπιση του ν. 4765/2021, η κεντρική αρμοδιότητα του Α.Σ.Ε.Π. είναι διττή και σε αυτό διαφοροποιείται από το προγενέστερο νομοθετικό καθεστώς. Ειδικότερα, στην αρμοδιότητα του Α.Σ.Ε.Π. δεν εμπίπτουν πλέον μόνο οι προσλήψεις στον δημόσιο τομέα, αλλά και οι διαδικασίες επιλογής προσώπων σε θέσεις ευθύνης στο Δημόσιο (αρ. 4 παρ. 1 εδ. β΄του ν. 4765/2021). Επίσης, μετά τη θέσπιση του ν. 4765/2021, καθιερώνεται ο γραπτός διαγωνισμός (αρ. 1 παρ. 2 του ν. 4765/2021) ως κύρια μέθοδος πρόσληψης[5].

Τι σημαίνει όμως η λέξη «έλεγχος» στην παρ. 7 του άρθρου 103 Συντ., η οποία εν προκειμένω αφορά τον έλεγχο του Α.Σ.Ε.Π.; Σύμφωνα με την κρατούσα, στη θεωρία, ερμηνεία, το Α.Σ.Ε.Π. είναι αρμόδιο: α) για την έκδοση της Προκήρυξης, β) για τη συγκρότηση των απαιτούμενων επιτροπών, γ) για τη διενέργεια διαγωνιστικών διαδικασιών και δ) για τον καθορισμό των διοριστέων/προσληπτέων. Συνεπώς, το Α.Σ.Ε.Π. πρέπει να έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο[6] και σίγουρα κομβικό ρόλο στην εκάστοτε διαδικασία πρόσληψης ή διορισμού.

Περαιτέρω, ως προς τη φύση των αρμοδιοτήτων του Α.Σ.Ε.Π., διευκρινίζεται ότι κατά βάση είναι οι εξής: 1) κανονιστικές, εφόσον παράγει δευτερογενείς κανόνες δικαίου σύμφωνα με το άρθρο 43 παρ. 2 Συντ. π.χ. εκδίδει προκηρύξεις, 2) ελεγκτικές, εφόσον ελέγχει όλο το φάσμα των προσλήψεων μόνιμου, εποχικού ή και άλλου προσωπικού στον δημόσιο τομέα και 3) οιονεί δικαστικές, εφόσον ερευνά τη νομική και ουσιαστική βασιμότητα της διαδικασίας των προσλήψεων, αποφαίνεται επί των ενστάσεων, επί των αιτήσεων θεραπείας και των καταγγελιών (ενδοδιοικητικός έλεγχος)[7].

 

3. Οι σύγχρονοι κίνδυνοι και οι παρεμβάσεις στη δράση του Α.Σ.Ε.Π.

Είναι εμφανείς, δυστυχώς, μέχρι σήμερα, οι αντιστάσεις του νομοθέτη, της πολιτικής εξουσίας και του δικαστή απέναντι στη θεσμική αυτονομία των ανεξάρτητων αρχών. Όπως άλλωστε έχει επισημανθεί και από τον Σ. Βλαχόπουλο «τις Ανεξάρτητες Αρχές τις λατρεύουν όλοι όταν είναι στην αντιπολίτευση και τις αντιπαθούν όταν είναι στην Κυβέρνηση»[8]. Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες εντάσεις, κατά τη δράση του Α.Σ.Ε.Π., προκύπτουν με την πολιτική εξουσία και σε αυτές θα εστιάσουμε, επισημαίνοντας ορισμένες από αυτές:

1. Τις συνεχείς νομοθετικές παρεμβάσεις στην κατά κανόνα διαδικασία των προσλήψεων, είτε με αφαίρεση, είτε με προσθήκη. Δηλαδή, είτε με την εξαίρεση ολόκληρων κατηγοριών εργαζομένων από την πάγια ρύθμιση[9], με την επίκληση ειδικών λόγων, είτε με την πρόσθεση υπερβολικά πολλών αρμοδιοτήτων. Και οι δύο αυτές πρακτικές θα μπορούσαν να αποτελέσουν δυνητικά μεθοδεύσεις της εξουσίας που οδηγούν στην αποδυνάμωση μιας Αρχής.
2. Όταν υιοθετούνται διαδικασίες πρόσληψης ή επιλογής προσώπων σε θέσεις ευθύνης, στις οποίες το Α.Σ.Ε.Π. μετέχει σε πολυμελείς μεν επιτροπές, αλλά με ένα (1) μόνο Μέλος του και ως εκ τούτου μετέχει προσχηματικά, ως παράγων νομιμοποίησης της διαδικασίας. Είναι αμφίβολο εάν με αυτή την περιορισμένης επιρροής συμμετοχή των Μελών του Α.Σ.Ε.Π. πληρούνται τα ελάχιστα standards αμεροληψίας, αντικειμενικότητας και αξιοκρατίας που απαιτεί το Σύνταγμα για τη διεξαγωγή των εν λόγω διαδικασιών[10].
3. Η συνέντευξη, η οποία θα πρέπει να νοείται ως δομημένη[11], θα πρέπει να θεσμοθετείται και να διενεργείται μόνο κατ’ εξαίρεση, ως έξτρα εργαλείο αξιολόγησης, για την κάλυψη θέσεων για τις οποίες απαιτούνται «αυξημένα» προσόντα προσωπικότητας (π.χ θέσεων Ε.Ε.Π.), ή ως μέθοδος «ειδικού σκοπού» για την πλήρωση θέσεων υψηλής διοικητικής ευθύνης. Επίσης, θα πρέπει να τηρείται πρακτικό, στο οποίο θα καταγράφονται αναλυτικά οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, με επαρκή αιτιολόγηση για την εκάστοτε επιμέρους βαθμολογία, το οποίο δεν θα πρέπει να μετρά παραπάνω από ποσοστό 40% στο συνολικό ποσοστό βαθμολογίας[12].
4. Όταν το εκάστοτε Υπουργείο επιχειρεί στην πράξη να οικειοποιηθεί τα τεχνολογικά ή οργανωτικά επιτεύγματα του Α.Σ.Ε.Π.[13]
5. Η διαχρονική κριτική ότι το Α.Σ.Ε.Π. αντιμετωπίζει τις προσλήψεις προσωπικού ως μία ακραιφνώς τεχνοκρατική, τεχνική διαδικασία, με όρους αυτοματισμού, παραμελώντας αρχές όπως αυτές της χρηστής διοίκησης, της επιείκειας και της αναλογικότητας, προκαλώντας με αυτόν τον τρόπο πλειάδα ακυρώσεων από τα διοικητικά δικαστήρια. Δυστυχώς, θα πρέπει να παραδεχτούμε πως η εν λόγω κριτική έχει βάση. Μην πυροβολείτε ωστόσο τον πιανίστα! Τούτο συμβαίνει, προκειμένου το Α.Σ.Ε.Π. να μπορέσει να διαχειριστεί την τεράστια ύλη των προσλήψεων, παρά την έλλειψη της αντίστοιχης υποστήριξης σε ανθρώπινο δυναμικό[14]. Όπως έχει χαρακτηριστικά επισημανθεί και από τον Πρόεδρο του Α.Σ.Ε.Π., για την επιλογή των προσώπων σε θέσεις ευθύνης, θα χρειαζόταν  κανονικά ένα «δεύτερο Α.Σ.Ε.Π.», μέσα στο Α.Σ.Ε.Π.[15]

 

4. Οι τρόποι διασφάλισης της ανεξαρτησίας του Α.Σ.Ε.Π.

Ως προς το ζήτημα της ανεξαρτησίας και της αξιοπιστίας των Ανεξάρτητων Αρχών, ενώ μπορούμε να εντοπίσουμε με ποιο τρόπο θίγονται, δεν μπορούμε εύκολα να καθορίσουμε σφαιρικά τι απαιτείται για να εξασφαλιστεί πλήρως[16], εν προκειμένω η ανεξαρτησία του Α.Σ.Ε.Π. Αρκούμαστε στο να καταθέσουμε απλώς ορισμένες προτάσεις. Υφίστανται δύο βασικές μέθοδοι: Α) Θεσμικά και Β) Πρακτικά[17].

Α) Θεσμικά:

• Να υπάρχει ένα σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο αρμοδιοτήτων του Α.Σ.Ε.Π., όπως αποτυπώνεται σήμερα στον νόμο 4765/2021, με τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις του. Με τον νόμο αυτό επήλθε η αναμόρφωση του συστήματος των προσλήψεων, που στηρίζεται πάνω σε 3 άξονες: α) τη βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας, β) τη διατήρηση και την εμπέδωση του κεκτημένου των αρχών της διαφάνειας, της αντικειμενικότητας και της αξιοκρατίας και γ) την ενίσχυση του Α.Σ.Ε.Π. ως αρχής αποκλειστικά αρμόδιας για τις προσλήψεις στον δημόσιο τομέα[18].
• Θα ήταν δεοντολογικά σκόπιμο, για κάθε τυχόν μελλοντική μεταβολή, ιδίως σχεδιαζόμενη αύξηση των αρμοδιοτήτων του Α.Σ.Ε.Π., να έχει προηγηθεί η συνεργασία του Α.Σ.Ε.Π. (ενδεχομένως της Ολομέλειας) με τον κοινό νομοθέτη, όπως συμβαίνει ήδη στην πράξη π.χ. με τον ετήσιο προγραμματισμό των προσλήψεων[19].
• Να θεσπιστεί συνταγματική διάταξη που να απαιτεί αυξημένη πλειοψηφία για την ψήφιση στη Βουλή νομοθετικών διατάξεων που αφορούν σε ζητήματα αρμοδιοτήτων των Αρχών, εν προκειμένω του Α.Σ.Ε.Π.[20] Για να πραγματοποιηθεί κάτι αντίστοιχο, θα χρειαζόταν ωστόσο ουσιαστική πολιτική βούληση[21].
• Ως προς την Ετήσια Έκθεση του Α.Σ.Ε.Π, στην οποία αποτυπώνεται ο τρόπος δράσης κάθε Αρχής και εν προκειμένω η πολυσύνθετη λειτουργία του Α.Σ.Ε.Π., στο μέτρο που υπάρχει ένα έλλειμμα ενημέρωσης των πολιτών για τα πεπραγμένα του Α.Σ.Ε.Π., θα ήταν σκόπιμο να εκδίδεται και μία «εκλαϊκευμένη» εκδοχή της[22].
• Η αναβάθμιση του κοινοβουλευτικού ελέγχου επί του Α.Σ.Ε.Π., με τη διενέργεια ενδεχομένως περισσότερων «ακροάσεων» των Μελών της Αρχής από την Ολομέλεια της Βουλής και τη διαρκή σχετική ενημέρωσή της[23].

Β) Πρακτικά:

Με την ενίσχυση του προσωπικού του Α.Σ.Ε.Π. και της υλικοτεχνικής υποδομής του, μέσω της διάθεσης δηλαδή των κατάλληλων ανθρώπινων, τεχνικών και οικονομικών πόρων[24].

 

 

5. Τα βήματα εξέλιξης στην πορεία του Α.Σ.Ε.Π.:
6. Η θέσπιση του ισχύοντος Κανονισμού λειτουργίας του Α.Σ.Ε.Π. [Απόφαση αριθ. 80/16-7-2021 (ΦΕΚ 3450/τ. Β΄/29-7-2021)], ο οποίος ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απαιτήσεις για τον ενισχυμένο ρόλο του Α.Σ.Ε.Π.
7. Η θέσπιση του Ενιαίου Προσοντολογίου με το ΠΔ 85/2022 (ΦΕΚ 232/τ. Α΄/17-12-2022) που πραγματοποιήθηκε με τη συμβολή του Α.Σ.Ε.Π., το οποίο αποτυπώνει με ενιαίο και συστηματικό τρόπο το σύνολο σχεδόν των κλάδων των φορέων του δημόσιου τομέα που υπάγονται στην παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4765/2021, όπως ισχύει, ήτοι στον έλεγχο του Α.Σ.Ε.Π., σε συνδυασμό με τα τυπικά προσόντα διορισμού ή πρόσληψης ανά κλάδο/ειδικότητα.
8. Η θέσπιση των Πάγιων δηλαδή των «σταθερών» Μερών των Προκηρύξεων του μόνιμου προσωπικού [βλ. την απόφαση αριθ. 94/20-6-2022 του Α.Σ.Ε.Π. (ΦΕΚ 3614/τ.Β΄/11-7-2022), όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση αριθ. 20/1-2-2023 του Α.Σ.Ε.Π. (ΦΕΚ 594/τ. Β΄/7-2-2023) και αντικαταστάθηκε με την αριθ. 61/2-5-2025 απόφαση του Α.Σ.Ε.Π. (ΦΕΚ 2296/τ Β΄/12-5-2025)].
9. Η συνεχής, ανά τακτά διαστήματα, επικαιροποίηση των Παραρτημάτων για τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου (βλ. Παράρτημα Ανακοινώσεων Συμβάσεων Εργασίας Ορισμένου Χρόνου ΣΟΧ με ημερομηνία έκδοσης «19-2-2025»), τους τίτλους γλωσσομάθειας και τον τρόπο απόδειξης της γνώσης/χειρισμού Η/Υ [Ειδικό Παράρτημα (Α1) Απόδειξης γνώσης Πληροφορικής ή χειρισμού Η/Υ με ημερομηνία έκδοσης «16-4-2026»].
10. Η πλήρως ενημερωμένη και επικαιροποιημένη ιστοσελίδα του Α.Σ.Ε.Π., η οποία περιλαμβάνει υποδείγματα προκηρύξεων για τη διευκόλυνση των φορέων και κάθε χρήσιμη πληροφορία για τους πολίτες, ώστε να υπάρχει η μεγαλύτερη δυνατή δημοσιότητα και διαφάνεια.
11. Η διεξαγωγή του τελευταίου πανελλήνιου διαγωνισμού σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με ερωτήσεις γνώσης, με τεστ επαγωγικού συλλογισμού και τεστ εργασιακής συμπεριφοράς, κατά το πρότυπο και άλλων ευρωπαϊκών κρατών.
12. Η ενίσχυση της λειτουργίας του Αποκεντρωμένου Τμήματος Α.Σ.Ε.Π. Θεσσαλονίκης, το οποίο, πέρα από τη θεσμοθετημένη του αρμοδιότητα, αναλαμβάνει και επιπλέον καθήκοντα, υποβοηθώντας το έργο της Αθήνας και ικανοποιώντας της ανάγκη της αποκέντρωσης για τους πολίτες, εξυπηρετώντας τους δια ζώσης [25].
13. Σημαντικές δράσεις εξωστρέφειας του Α.Σ.Ε.Π., όπως η διοργάνωση συνεδρίων σε συνεργασία με άλλους επιστημονικούς φορείς (Κέντρο Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου, Εμπορικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης), η συμμετοχή στις ημέρες καριέρας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), η διοργάνωση ομαδικών εργαστηρίων σε συνεργασία με πολλούς δήμους ανά την Ελλάδα, Μνημόνια Συνεργασίας με Επιστημονικούς Φορείς, όπως το Εργαστήριο Μελέτης για τη Διαφάνεια, τη Διαφθορά και το Οικονομικό Έγκλημα (ΕΜΔΔΟΕ) της Νομικήςν Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.), η τιμητική διάκριση για το Α.Σ.Ε.Π. (στο πλαίσιο του εργαλείου CRIPass 2023-2024) για την επίτευξη των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών[26].

 

6. Συμπερασματικές παρατηρήσεις: ο στόχος της διαρκούς βελτίωσης του Α.Σ.Ε.Π.

Το Α.Σ.Ε.Π., όπως αναδείχθηκε ανωτέρω, διαθέτει ήδη δυναμικά εργαλεία παρέμβασης για την άσκηση του θεσμικού του ρόλου και της συνταγματικής του αποστολής. Η δράση του έχει παγιωθεί, όχι μόνο στον τομέα των προσλήψεων αλλά και στο πεδίο της αναβάθμισης του σώματος των δημοσίων υπαλλήλων[27]. Αξιοποιώντας καταλλήλως το εύρος των δυνατοτήτων του, έχει συνεισφέρει στο κεκτημένο της αρχής του κράτους δικαίου και της φιλελεύθερης δημοκρατίας[28].

Κατά συνέπεια, το Α.Σ.Ε.Π. λειτουργεί στη συνείδηση της κοινής γνώμης, παρά τις όποιες τριβές, ως θεσμός που εγγυάται τις διαδικασίες πρόσληψης στον δημόσιο τομέα.  Δεν πρόκειται να παραχωρήσει με προθυμία τον ζωτικό του χώρο στην πολιτική εξουσία[29] και πρέπει να συνεχίσει να είναι ένας οργανισμός ανοιχτός προς την κοινωνία, που αφουγκράζεται τους υποψηφίους, οι οποίοι, με τις βιωματικές τους παρατηρήσεις, το βοηθούν να βελτιώνεται αενάως και διαρκώς.

 

_______________________________

Παρέμβαση στην εκδήλωση του Ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης» με θέμα «Ανεξάρτητες αρχές και πολιτικό σύστημα. Τάσεις και εντάσεις» που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα «Μανόλης Αναγνωστάκης» του Δημαρχιακού Μεγάρου Θεσσαλονίκης στις 15 Ιανουαρίου 2026.

 

[1] Βλ. Μ. Πικραμένου, Οι ανεξάρτητες αρχές και το πολιτικό σύστημα, ΔτΑ 101/2024, σ. 629 επ. και Π. Μαντζούφα, Το ΑΣΕΠ και η αντιμετώπιση της κακοδιοίκησης, κείμενο που αποτελεί την αναπτυγμένη μορφή της προφορικής εισήγησης εκδ. Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 10-5-2023, διαθέσιμο στο διαδίκτυο.

[2] Β. Τζέμος, Α.Σ.Ε.Π. και Συνταγματικό Δίκαιο των προσλήψεων στο Δημόσιο, διαθέσιμο στο διαδίκτυο.

[3] Βλ. Ξ. Κοντιάδη, Παρέμβαση σε: Η. Μαυρομούστακου, Συνταγματικά κατοχυρωμένες Ανεξάρτητες Αρχές, εκδ. Σάκκουλα, 2025, διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση sakkoulas-online.gr.

[4] Για τη συνταγματική πρόβλεψη του άρθρου 101Α Συντ. που αφορά όλες τις ανεξάρτητες αρχές, βλ. ιδίως

Κ. Χρυσόγονου, Οι Ανεξάρτητες Αρχές στο Σχέδιο της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, το Σ 6/2002, σ. 1163 επ. και Η. Μαυρομούστακου, Η εναρμόνιση του θεσμικού πλαισίου των Ανεξάρτητων Διοικητικών Αρχών είναι αναγκαία;, διαθέσιμο στο διαδίκτυο. Πρβλ. περαιτέρω, Α. Μεταξά, Οι ανεξάρτητες Αρχές ως αναπόσπαστο τμήμα του ενωσιακού δικαιοκρατικού κεκτημένου, ΕφημΔΔ 6/2023, σ. 640 επ.

[5] Β. Τζέμος, Α.Σ.Ε.Π. και Δίκαιο Ανθρώπινου Δυναμικού στο Δημόσιο, Νέος Νόμος ΑΣΕΠ, Ερμηνεία κατ’ άρθρο, εκδ. Νομική Βιβλιοθήκη, 2023, σ. 50-51 και 57.

[6] Β. Τζέμος, Α.Σ.Ε.Π. και Συνταγματικό Δίκαιο των προσλήψεων στο Δημόσιο, ό.π.

[7]Β. Τζέμος, Α.Σ.Ε.Π. και Δίκαιο Ανθρώπινου Δυναμικού στο Δημόσιο, ό.π., σ. 57-58, Λ. Λυμπερόπουλος, Το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.) ως Ανεξάρτητη Αρχή, ΕλλΔνη 5/2012. σ. 1217 επ. και του ίδιου, Ο έλεγχος των προσλήψεων από το Α.Σ.Ε.Π., ΔιΔικ 6/2015, σ. 801 επ.

[8] Σ. Βλαχόπουλος, Συζήτηση: Ανεξάρτητες Αρχές και Συνταγματική Αναθεώρηση: Μπορεί το πολιτικό σύστημα να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων;, από Γ. Γούλα, ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Daily, διαθέσιμο στο διαδίκτυο.

[9] Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται η αύξηση του αριθμού των μετακλητών υπαλλήλων και του προσωπικού που προσλαμβάνεται με σύμβαση ορισμένου χρόνου. Βλ. και Π. Μαντζούφα, Το ΑΣΕΠ και η αντιμετώπιση της κακοδιοίκησης, ό.π.

[10] Β. Τζέμος, Α.Σ.Ε.Π. και Δίκαιο Ανθρώπινου Δυναμικού στο Δημόσιο, ό.π., σ. 60-61 και Α. Παπατόλιας, Η ανεξαρτησία του Α.Σ.Ε.Π. και οι παρεμβάσεις της πολιτικής εξουσίας, άρθρο δημοσιευμένο στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», 29-10-2025.

[11] Η δομημένη συνέντευξη περιλαμβάνει θέματα σχετικά με το αντικείμενο του φορέα πρόσληψης σε συνάρτηση τις δεξιότητες και τα προσόντα του υποψηφίου, όπως προκύπτουν από το βιογραφικό του, καθώς και ένα υποθετικό σενάριο γενικού διοικητικού ενδιαφέροντος προς αξιολόγηση των ικανοτήτων του υποψηφίου σε σχέση με ένα δεδομένο πρόβλημα, εάν π.χ. έχει την ικανότητα να αναλάβει πρωτοβουλίες, να διαχειριστεί μία συγκεκριμένη κρίση κ.λπ.

[12] Β. Τζέμος, Α.Σ.Ε.Π. και Δίκαιο Ανθρώπινου Δυναμικού στο Δημόσιο, ό.π., σ. 19.

[13] Α. Παπατόλιας, Η ανεξαρτησία του Α.Σ.Ε.Π. και οι παρεμβάσεις της πολιτικής εξουσίας, ό.π.

[14] Λ. Λυμπερόπουλος, Το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.) ως Ανεξάρτητη Αρχή, ό.π., σ. 1217 επ.

[15] Α. Παπαϊωάνου, Παρέμβαση, σε: Η. Μαυρομούστακου, Συνταγματικά κατοχυρωμένες Ανεξάρτητες Αρχές, εκδ. Σάκκουλα, 2025, διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση sakkoulas-online.gr.

[16] Κ. Μενουδάκος, Συζήτηση: Ανεξάρτητες Αρχές και Συνταγματική Αναθεώρηση: Μπορεί το πολιτικό σύστημα να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων;, από Γ. Γούλα, ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Daily, διαθέσιμο στο διαδίκτυο.

[17] Ι. Καμτσίδου, Σκέψεις σχετικά με τις Θεσμικές και Πολιτικές Διαστάσεις της Ανεξαρτησίας των Ανεξάρτητων Αρχών, σε: Φ. Ι. Κοζύρης- Σ. Μεγγελίδου (επιμ.), Η «Ανεξαρτησία» των Ανεξάρτητων Αρχών. Προβληματισμοί και ελπίδες ενός νέου θεσμού, Κέντρο Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου, Αθήνα-Κομοτηνή, εκδ. Αντ. Ν. Σάκκουλα, σ. 141 επ.

[18] Βλ. Β. Τζέμος, Α.Σ.Ε.Π. και Δίκαιο Ανθρώπινου Δυναμικού στο Δημόσιο, ό.π, σ. 28-29.

[19] Βλ. Β. Τζέμου, Α.Σ.Ε.Π. και Δίκαιο Ανθρώπινου Δυναμικού στο Δημόσιο, όπ., σ. 67-77, του ίδιου, Η διεύρυνση και η εμβάθυνση του ρόλου του Α.Σ.Ε.Π. στις προσλήψεις στο Δημόσιο, άρθρο που βασίζεται στην ομιλία στο 1^ο Επιστημονικό Συνέδριο του Α.Σ.Ε.Π. σε συνεργασία με τη Βουλή των Ελλήνων, 9-11-2017, διαθέσιμο στο διαδίκτυο, Η. Μαυρομούστακου, Οι θεωρητικές αντιθέσεις για τις Ανεξάρτητες Αρχές. Από την αμφισβήτηση στην αποδοχή;, σε: Η. Μαυρομούστακου, Συνταγματικά κατοχυρωμένες Ανεξάρτητες Αρχές, εκδ. Σάκκουλα, 2025, σ. 45 επ., διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση sakkoulas-online.gr. και Μ. Τσαπόγα, Ζητήματα θεσμικής ανεξαρτησίας: το παράδειγμα του Συνηγόρου του Πολίτη, σε: Η. Μαυρομούστακου, Συνταγματικά κατοχυρωμένες Ανεξάρτητες Αρχές, εκδ. Σάκκουλα, 2025, σ. 63 επ., διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση sakkoulas-online.gr.

[20] Α. Παπαϊωάνου, Ζητήματα ανεξαρτησίας των Ανεξάρτητων Αρχών, σε: Ίδρυμα Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου/Πανεπιστήμιο Λευκωσίας- Σχολή Νομικής, Η Δημόσια Διοίκηση μετά την κρίση, 2019, σ. 53 επ.

[21] Κ. Χρυσόγονος, Συζήτηση: Ανεξάρτητες Αρχές και Συνταγματική Αναθεώρηση: Μπορεί το πολιτικό σύστημα να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων;, από Γ. Γούλα, ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Daily, διαθέσιμο στο διαδίκτυο.

[22] Α. Παραράς, Οι ανεξάρτητες διοικητικές αρχές σήμερα, ΕφημΔΔ 1/2006, σ. 123 επ.

[23] Βλ. Α. Παπαϊωάνου, Ζητήματα ανεξαρτησίας των Ανεξάρτητων Αρχών, ό.π., Η. Μαυρομούστακου, Οι διαδρομές από την αμφισβήτηση στην καθολική αποδοχή μιας νέας μορφής διοίκησης: οι ελληνικές ανεξάρτητες αρχές, σε: Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης-Δημόσιας Διοίκησης ΕΚΠΑ, Νομική Σχολή ΑΠΘ, Σύνταγμα, Δημοκρατία και Πολιτειακοί Θεσμοί, τόμος 2, 2013, σ. 235 επ. και Α. Ποτάκης, Παρέμβαση σε: Η. Μαυρομούστακου, Συνταγματικά κατοχυρωμένες Ανεξάρτητες Αρχές, εκδ. Σάκκουλα, 2025, διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση sakkoulas-online.gr.

[24] Η. Μαυρομούστακου, Οι θεωρητικές αντιθέσεις για τις Ανεξάρτητες Αρχές, ό.π.

[25] Α. Παραράς, Οι ανεξάρτητες διοικητικές αρχές σήμερα, ό.π., σ. 123 επ.

[26] Βλ. την Ετήσια Έκθεση του Α.Σ.Ε.Π., έτους 2024,σ. 85-88, διαθέσιμη στο site του Α.Σ.Ε.Π.

[27] Η. Μαυρομούστακου, Η λειτουργία του Α.Σ.Ε.Π.: επιβεβαίωση ή αναίρεση του θεσμικού του ρόλου;, ΕφημΔΔ 2/2007, σ. 222 επ.

[28] Ε. Βενιζέλος, Από την αναθεώρηση του 2001 στις προκλήσεις της περιόδου 2022-2023, σε: Η. Μαυρομούστακου, Συνταγματικά κατοχυρωμένες Ανεξάρτητες Αρχές, εκδ. Σάκκουλα, 2025, σ. 169 επ., διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση sakkoulas-online.gr.

[29] Η. Μαυρομούστακου, Η λειτουργία του Α.Σ.Ε.Π.: επιβεβαίωση ή αναίρεση του θεσμικού του ρόλου;, ό.π., σ. 222 επ.