Η επιστολική ψήφος στις γενικές βουλευτικές εκλογές και ο ορισμός εκλογικής περιφέρειας απόδημου Ελληνισμού. Το σχέδιο νόμου στη δημόσια διαβούλευση

1. Δύο ακριβώς έτη μετά την ανάληψη της κυβερνητικής δέσμευσης για την οργάνωση εξ αποστάσεως, επιστολικά, της άσκησης του δικαιώματος της ψήφου των εκτός Επικρατείας πολιτών στις γενικές βουλευτικές εκλογές, η εκδήλωση της σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας ανακοινώθηκε από τον Πρωθυπουργό κατά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου την 26^η Ιανουαρίου 2026 και το σχέδιο νόμου βρίσκεται ήδη στη δημόσια διαβούλευση. Η πλειοψηφία επανέρχεται και επιδιώκει να ολοκληρώσει τον εκτελεστικό, άλλως οργανικό, νόμο της πρότ. 2 της παρ. 4 του άρθρου 51 Συντ., καλύπτοντας με καθυστέρηση το κενό που άφησε η απόρριψη της αιφνιδιαστικής, πρόχειρης και προβληματικής τροπολογίας τον Ιανουάριο του 2024 [βλ. Θ. Ξηρού, Η επιστολική ψήφος στις γενικές βουλευτικές εκλογές. Μια πρόχειρη και προβληματική τροπολογία ανέτρεψε τις κυβερνητικές εξαγγελίες, υπονόμευσε τη συναίνεση και ανέδειξε συνταγματικές ασυμβατότητες, ΘΠΔΔ 4 (2024), σ. 327 επ.].

Το σχέδιο νόμου περιέχει μία ακόμη επιλογή, η οποία μάλιστα προτάσσεται στο κείμενό του. Ενεργώντας στο πλαίσιο εξουσιοδότησης που του παρείχε ο συνταγματικός, ο κοινός νομοθέτης προτείνει τη χάραξη μιας και όχι περισσότερων, όπως θα μπορούσε (άρθρο 54 παρ. 4 πρότ. 4 Συντ.), βασικής εκλογικής περιφέρειας απόδημου Ελληνισμού. Έτσι, οι χωρικές εκλογικές ενότητες, στις οποίες κατανέμονται οι βουλευτικές έδρες, θα παύσουν, αν η πρωτοβουλία υπερψηφιστεί, να έχουν την αναφορά τους αποκλειστικά εντός των ορίων της Ελληνικής Επικράτειας.

2. Το πρώτο μέρος του σχεδίου νόμου (άρθρα 1-11) και τα τρία κεφάλαια που το απαρτίζουν είναι αφιερωμένα στη βασική εκλογική περιφέρεια απόδημου Ελληνισμού. Επ’ ευκαιρία της εισαγωγής της [άρθρο 3 του σχεδίου νόμου, με το οποίο προστίθεται παρ. 3 στο άρθρο 1 του π.δ. 26/2012 (Α΄ 57), όπως το τελευταίο είχε αντικατασταθεί με την παρ. 1 του άρθρου 255 του ν. 4555/2018 (Α΄ 133)], ο κοινός νομοθέτης μεταβάλει και την ονομασία ορισμένων από τις οκτώ (8) βασικές εκλογικές περιφέρειες, στις οποίες διαιρείται ο Νομός Αττικής [άρθρο 3 του σχεδίου νόμου, με το οποίο αντικαθίσταται η παρ. 2 στο άρθρο 1 του π.δ. 26/2012]. Οι λοιπές ρυθμίσεις του (σχεδίου νόμου) εντοπίζονται σε τροποποιήσεις της εκλογικής νομοθεσίας, προκειμένου να διασφαλιστεί η ταχύτερη διεκπεραίωση προπαρασκευαστικών πράξεων της εκλογής για τις ανάγκες της νέας βασικής εκλογικής περιφέρειας.

Επειδή ο αριθμός των μελών του Εθνικού Κοινοβουλίου παραμένει αδιαφοροποίητος στους τριακόσιους (300) βουλευτές, οι τρεις (3) στη βασική εκλογική περιφέρεια απόδημου Ελληνισμού μειώνουν ισάριθμα τους δέκα πέντε (15) που εκλέγονται ενιαίως σε ολόκληρη την Επικράτεια [άρθρο 4 του σχεδίου νόμου, με το οποίο αντικαθίσταται η παρ. 1 του άρθρου 2 του π.δ. 26/2012, όπως η τελευταία έχει αντικατασταθεί με το άρθρο 36 του ν. 4648/2019 (Α΄ 205)]. Εξάλλου, οι συνδυασμοί καταρτίζονται και υποβάλλονται εντός τεσσάρων (4), αντί επτά (7), ημερών, από την επομένη της έναρξης της προεκλογικής περιόδου, κατά περίπτωση, με τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος διάλυσης της Βουλής ή δεκαπέντε (15) ημέρες πριν από τη λήξη της βουλευτικής περιόδου [άρθρο 5 παρ. 1 του σχεδίου νόμου, με το οποίο τροποποιείται η παρ. 1 του άρθρου 34 του π.δ. 26/2012, σε συνδυασμό με την παρ. 2 του άρθρου 12 του ν. 4954/2022 (Α΄ 136)].

Η απαίτηση της συμμετοχής από κάθε φύλο αριθμού υποψηφίων σε ποσοστό, τουλάχιστον, ίσο προς το σαράντα τοις εκατό (40%) του συνόλου τους δεν καταλαμβάνει τους συνδυασμούς στη βασική εκλογική περιφέρεια απόδημου Ελληνισμού, αλλά οι υποψήφιοί τους συνυπολογίζονται, προκειμένου να προκύψει το, επίσης απαιτούμενο νομοθετικά, ποσοστό του τριάντα τρία τοις εκατό (33%) στην Επικράτεια (άρθρο 5 παρ. 3 του σχεδίου νόμου, με το οποίο τροποποιείται η παρ. 10 του άρθρου 34 του π.δ. 26/2012, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 31 του ν. 4648/2019). Το δικαίωμα να προτείνουν υποψηφίους στη νέα βασική εκλογική περιφέρεια αναγνωρίζεται στα πολιτικά κόμματα και τους συνασπισμούς περισσότερων συνεργαζόμενων που έχουν καταρτίζει συνδυασμούς στα τρία τέταρτα (3/4) των βασικών εκλογικών περιφερειών της χώρας και (οι υποψήφιοί τους) επιλέγονται από τον ειδικό εκλογικό κατάλογο αυτής (άρθρο 6 του σχεδίου νόμου, με το οποίο προστίθεται νέα παρ. 5 στο άρθρο 34Α του π.δ. 26/2012, το τελευταίο προστέθηκε με το άρθρο 32 του ν. 4648/2019). Οι συνδυασμοί ανακηρύσσονται εντός δύο (2), αντί των τριών (3), ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της πρότασης υποψηφιοτήτων και τα απαιτούμενα ελάχιστα ποσοστά συμμετοχής ανά φύλο πρέπει να πληρούνται, επί ποινή μη ανακήρυξης, κατά την υποβολή, ακόμη και αν στη συνέχεια δεν ανακηρυχθούν ένας ή περισσότεροι προτεινόμενοι [άρθρο 7 του σχεδίου νόμου, με το οποίο τροποποιείται η παρ. 1 του άρθρου 35 του π.δ. 26/2012, όπως το τελευταίο τροποποιήθηκε με το άρθρο 76 του ν. 5027/2023 (Α΄ 48)]. Το όνομα ή η προσωνυμία και το έμβλημα πολιτικού κόμματος ή συνασπισμού περισσότερων συνεργαζόμενων γνωστοποιούνται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου με την εκλογική δήλωση εντός δύο (2), αντί τριών (3), ημερών από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου (άρθρο 8 του σχεδίου νόμου, με το τροποποιείται το άρθρο 34 του π.δ. 26/2012).

Η εισαγωγή της βασικής εκλογικής περιφέρειας απόδημου Ελληνισμού επιβάλλει την προσαρμογή του περιεχομένου ρυθμίσεων του ν. 4648/2019 (Α΄ 205) στα νέα εκλογικά δεδομένα που θα εισφέρει η υπερψήφιση του σχεδίου νόμου. Οι εκλογείς που εγγράφονται στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού συγκροτούν, πλέον, τον εκλογικό κατάλογό της (νέας βασικής εκλογικής περιφέρεια) (άρθρο 10 παρ. 1 του σχεδίου νόμου, με το οποίο προστίθεται νέα παρ. 11 στο άρθρο 2 του ν. 4648/2019), το ψηφοδέλτιο Επικρατείας αντικαθιστά το ψηφοδέλτιο απόδημου Ελληνισμού (άρθρο 10 παρ. 2 και 3 του σχεδίου νόμου, με τις οποίες αντικαθίστανται η παρ. 1 του άρθρου 10 και η παρ. 1 του άρθρου 12 του ν. 4648/2019), επανακαθορίζονται δε η διαδικασία της ψηφοφορίας (άρθρο 10 παρ. 4 του σχεδίου νόμου, με το οποίο αντικαθίσταται η παρ. 3 του άρθρου 13 του ν. 4648/2019), η διαλογή των ψηφοδελτίων και η καταγραφή στα βιβλία της εκλογής των αποτελεσμάτων της ψηφοφορίας εκτός της χώρας (άρθρο 10 παρ. 5 του σχεδίου νόμου, με το οποίο τροποποιείται η παρ. 5 του άρθρου 16 του ν. 4648/2019). Τέλος, ο κοινός νομοθέτης απαιτεί, ειδικά για τα άρθρα 3, 4, 6 και 10 του σχεδίου νόμου, τη συγκέντρωση της αυξημένης-ειδικής πλειοψηφίας της παρ. 1 του άρθρου 54 Συντ., προκειμένου να τύχουν εφαρμογής από τη δημοσίευσή τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (άρθρο 11 του σχεδίου νόμου). Δηλαδή, για να εφαρμοστούν στην αμέσως επόμενη εκλογική αναμέτρηση.

3. Το δεύτερο μέρος του σχεδίου νόμου (άρθρα 12-18) και τα τέσσερα κεφάλαια που το απαρτίζουν είναι αφιερωμένο στην εξ αποστάσεως ψηφοφορία, επιστολικά, των εκτός Επικρατείας πολιτών στις γενικές βουλευτικές εκλογές. Όταν την ίδια ημέρα διεξάγεται η ψηφοφορία και σε μία ακόμη από τις λοιπές στιγμές ενεργοποίησης του εκλογικού σώματος, οι φάκελοι με τα ψηφοδέλτιά της, οι οποίοι είχαν σταλεί πριν από την προκήρυξη των εθνικών εκλογών, δεν ισχύουν (άρθρο 14 παρ. 1 του σχεδίου νόμου). Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί φάκελοι ψηφοφορίας πρέπει να περιέχουν τα ψηφοδέλτια κάθε εκλογής (άρθρο 14 παρ. 2 του σχεδίου νόμου). Δικαιούχοι της εξ αποστάσεως ψηφοφορίας, επιστολικά, είναι όσοι εκτός Επικρατείας πολίτες έχουν δηλώσει τη διεύθυνσή τους, για να τους αποσταλεί ο φάκελος ψηφοφορίας, και έχουν εγγραφεί στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους επιστολικής ψήφου, οι τελευταίοι αποτελούν τον εκλογικό κατάλογο, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 6 του π.δ. 26/2012, της βασικής εκλογικής περιφέρειας απόδημου Ελληνισμού (άρθρο 14 παρ. 3 του σχεδίου νόμου). Αν η πρόταση για την εισαγωγή της δεν συγκεντρώσει τη συνταγματικά απαιτούμενη αυξημένη-ειδική, στο ψηφοδέλτιο της επιστολικής ψήφου δεν θα υπάρχει ειδικός χώρος επιλογής υποψηφίων της και τότε οι ψηφοφόροι θα επιλέξουν μόνο συνδυασμό (άρθρο 14 παρ. 4 του σχεδίου νόμου).

Για την εγγραφή στους ειδικούς καταλόγους επιστολικής ψήφου, οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν αίτηση το αργότερο την επομένη της προκήρυξης των γενικών βουλευτικών εκλογών (άρθρο 15 παρ. 1 περίπτ. α΄ του σχεδίου νόμου). Οι ειδικοί φάκελοι αποστέλλονται, προφανώς με συστημένη και κατεπείγουσα επιστολή, σε όσους έχουν επιλέξει να ψηφίσουν επιστολικά και το αργότερα δώδεκα (12) ημέρες πριν από τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας (άρθρο 15 παρ. 1 περιπτ.  β΄ και δ΄ του σχεδίου νόμου). Εντός αυτών μπορεί να μην περιλαμβάνεται ο κατάλογος υποψηφίων, αναρτάται όμως την ημέρα της ανακήρυξής τους στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών, οι ανακηρυχθέντες αναγράφονται με αλφαβητική σειρά και ανά συνδυασμό, καθένας τους φέρει δε ξεχωριστή αύξουσα αρίθμηση (άρθρο 15 παρ. 1 περίπτ.  γ΄ του σχεδίου νόμου). Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας στη βασική εκλογική περιφέρεια απόδημου Ελληνισμού υπολογίζεται για την κατανομή των εδρών γενικά, για τον καθορισμό των εδρών κάθε συνδυασμού στην Επικράτεια και για την κατανομή τους σε κάθε βασική εκλογική περιφέρεια (άρθρο 16 του σχεδίου νόμου). Τέλος, ο κοινός νομοθέτης απαιτεί, προκειμένου να τεθεί σε ισχύ το δεύτερο μέρος του σχεδίου νόμου και οι διατάξεις του να εφαρμοστούν στις αμέσως επόμενες γενικές βουλευτικές εκλογές, την υπερψήφιση από την αυξημένη-ειδική πλειοψηφία των διακοσίων (200), τουλάχιστον, βουλευτών (άρθρο 18 του σχεδίου νόμου). Τότε θα καταργηθούν τα άρθρα του ν. 4648/2019 στα οποία ρυθμίζεται η ψηφοφορία με αυτοπρόσωπη προσέλευση (άρθρο 17 του σχεδίου νόμου).

4. Επαναλαμβάνοντας την ατυχή διατύπωση του οργανικού νόμου της πρότ. 2 της παρ. 4 του άρθρου 51 Συντ., δηλαδή του ν. 4648/2019 και του ν. 5083/2024 (Α΄ 12) που τον συμπληρώνει, ο κοινός νομοθέτης αναφέρεται στον τίτλο του σχεδίου νόμου, όπως και στον τίτλο του δευτέρου κεφαλαίου του, στη «διευκόλυνση» των εκτός Επικρατείας πολιτών. Η επιλογή δεν είναι νομικά ακριβής, αφού αγνοεί, αδικαιολόγητα, ό,τι προκρίνει η συνταγματική διάταξη. Η Πολιτεία μας υποχρεούται, συμμορφούμενη στις επιταγές της καθολικότητας και της υποχρεωτικότητας της ψήφου, να δώσει τη δυνατότητα σε όσους πολίτες βρίσκονται ή διαμένουν εκτός της χώρας να ψηφίζουν στις γενικές βουλευτικές εκλογές. Δηλαδή, να οργανώσει τη συμμετοχή τους στην έκφραση της λαϊκής θέλησης με την εισαγωγή πρόσφορου προς τούτο τύπου ή μέσου. Τούτο σημαίνει ότι δεν πρόκειται, προφανώς, για διευκόλυνση, όπως συνομολογείται με την προσθήκη στον τίτλο και του σχεδίου νόμου και του κεφαλαίου της αναφοράς στην «άσκηση του εκλογικού δικαιώματος».

Ο συνταγματικός εξουσιοδοτεί τον κοινό νομοθέτη, ενεργώντας στο πλαίσιο διακριτικής ευχέρειας, να ορίσει μία ή περισσότερες βασικές εκλογικές περιφέρειες απόδημου Ελληνισμού κατά παρέκκλιση όσων ισχύουν για τις χωρικές εκλογικές ενότητες εντός της χώρας (άρθρο 54 παρ. 4 πρότ. 4 Συντ.). Η παρέκκλιση δεν καταλαμβάνει τη χάραξή τους, αλλά ανάγεται στον καθορισμό των βουλευτών που αναδεικνύονται. Ακόμη και αν η συνταγματική ρύθμιση ισχύει, αδιακρίτως, για τις βασικές εκλογικές περιφέρειες στο σύνολό τους και ανεξαρτήτως της πράξης, νόμος ή προεδρικό διάταγμα, καθορισμού του αριθμού των βουλευτών καθεμιάς, σε εκείνες εκτός της Επικράτειας επιτρέπεται ο υπολογισμός των εδρών τους να μην εδράζεται στον νόμιμο πληθυσμό. Η επιλογή των εγγεγραμμένων στον ειδικό εκλογικό κατάλογο της νέας βασικής εκλογικής περιφέρειας, θα έθετε, αναμένοντας την ολοκλήρωσή του, σε σοβαρή διακινδύνευση τη διενέργεια των προπαρασκευαστικών πράξεων της εκλογής με όλες τις παρεπόμενες δυσμενείς συνέπειες για την ομαλή εξέλιξη της εκλογικής διαδικασίας. Σημειώνεται ότι στις Ευρωπαϊκές εκλογές του Ιουνίου του 2024 στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού είχαν εγγραφεί διακόσιοι δύο χιλιάδες πεντακόσιοι δέκα επτά (202.517) Έλληνες πολίτες, αριθμός που θα αντιστοιχούσε σε εξαεδρική βασική εκλογική περιφέρεια εντός της χώρας [βλ. το π.δ. 8/2023 (Α΄ 16)]. Το ζήτημα πρέπει να απασχολήσει τον κοινό, ενδεχομένως και τον αναθεωρητικό, νομοθέτη, σύντομα και πάντως, όταν θα έχουν στη διάθεσή τους ικανά πραγματικά δεδομένα από την εφαρμογή του νόμου. Οι τυχόν επιπλέον των τριών (3) έδρες της νέας βασικής εκλογικής περιφέρειας θα μπορούσαν να προκύψουν, ευχερώς, από το «απόθεμα» όσων βουλευτών εκλέγονται ενιαίως σε ολόκληρη την Επικράτεια.

Δικαίωμα να υποβάλουν πρόταση υποψηφίων στη βασική εκλογική περιφέρεια απόδημου Ελληνισμού αναγνωρίζεται, όπως ακριβώς ισχύει και για όσους εκλέγονται ενιαία σε ολόκληρη την Επικράτεια, σε πολιτικό κόμμα ή σε συνασπισμό περισσότερων συνεργαζόμενων, αρκεί να έχουν καταρτίσει συνδυασμούς στα τρία τέταρτα (3/4) των βασικών εκλογικών περιφερειών της χώρας. Έτσι, αποκλείονται οι συνδυασμοί ανεξαρτήτων ή οι μεμονωμένοι υποψήφιοι και όποιος από αυτούς επιθυμεί να διεκδικήσει την προτίμηση του εκλογικού σώματος στη βασική εκλογική περιφέρεια απόδημου Ελληνισμού θα υποχρεωθεί να ενταχθεί σε κάποιον από τους «μεγάλους» πολιτικούς σχηματισμούς. Και μπορεί η ποσοτική απαίτηση να αποδίδεται, καταρχήν, στην ανάγκη να εξελιχθούν ομαλά και εντός των στενών χρονοδιαγραμμάτων τους οι προπαρασκευαστικές πράξεις της εκλογής, ώστε να αποσταλούν, εγκαίρως, ο φάκελος ψηφοφορίας και το λοιπό εκλογικό υλικό στους εκτός Επικρατείας πολίτες, η νέα βασική εκλογική περιφέρεια και η σύνδεση των υποψηφίων της με τις τοπικές κοινωνίες δικαιολογούν, ίσως το επιβάλλουν κιόλας, την επανεξέταση του κανόνα, προκειμένου να είναι υποψήφιοι, τουλάχιστον, και ανεξάρτητοι. Είναι άλλο το ζήτημα, αν από συνδυασμό τους τελικά θα καταφέρει κάποιος να πετύχει την εκλογή.

Οι ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου, κατά το μέρος τους που διέπουν την εξ αποστάσεως ψηφοφορία στις γενικές βουλευτικές εκλογές, είναι περιορισμένες και συμπληρώνονται από τον ν. 5083/2024 για την επιστολική ψήφο στις Ευρωπαϊκές εκλογές και το εθνικό δημοψήφισμα, στις διατάξεις του οποίου, σπανιότατα, παραπέμπει ευθέως και, συνηθέστερα, η εφαρμογή τους συνάγεται ερμηνευτικά. Ακόμη και έτσι να έχουν τα πράγματα, η εξέλιξη της συγκεκριμένης εκλογικής διαδικασίας σε ορισμένα σημεία της επιβάλλει και άλλες διαφοροποιήσεις από τα γενικώς ισχύοντα, όπως λ.χ. στη συγκέντρωση και τη διαλογή των ψηφοδελτίων του απόδημου Ελληνισμού. Φαίνεται, γι’ αυτό, πιθανόν, ο κοινός νομοθέτης να συμπληρώσει τους ορισμούς του σχεδίου νόμου πριν από την κατάθεσή του ή κατά την επεξεργασία του στη Βουλή, διαφορετικά θα υποχρεωθεί να επανέλθει σύντομα και πάντως πριν από την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, προσφεύγοντας ίσως και στην έκτακτη νομοθέτηση με την έκδοση πράξης νομοθετικού περιεχομένου. Από τη στιγμή που τους εκτός Επικρατείας πολίτες δεν καταλαμβάνουν οι επιταγές της ταυτόχρονης διεξαγωγής της ψηφοφορίας (άρθρο 51 παρ. 4 πρότ. 3 Συντ.), σε αντίθεση με ό,τι ισχύει για τους εκλογείς εντός της Ελλάδας (άρθρο 51 παρ. 4 πρότ. 1 Συντ.), οι δικαιούχοι της επιστολικής ψήφου μπορούν να εκφράζουν την προτίμησή τους νωρίτερα από τους λοιπούς ψηφοφόρους, αρκεί οι επιλογές τους να ανακοινώνονται, όταν θα κλείσουν οι κάλπες σε όλη τη χώρα.

Το σχέδιο νόμου εντοπίζει το ενδιαφέρον του και σε δύο ζητήματα, η νομοθετική αντιμετώπιση των οποίων προϋποθέτει και απαιτεί, συνταγματικά, την αυξημένη-ειδική πλειοψηφία των διακοσίων (200), τουλάχιστον, βουλευτών. Γι’ αυτό, ο κοινός νομοθέτης περιέλαβε σχετικούς ορισμούς (άρθρα 11 και 18). Αν η εισαγωγή της βασικής εκλογικής περιφέρειας απόδημου Ελληνισμού υπερψηφιστεί, όχι όμως από την απαιτούμενη πλειοψηφία, η ισχύς της ρύθμισης θα εκκινήσει από τις μεθεπόμενες γενικές βουλευτικές εκλογές, στις επόμενες οι υποψήφιοι από τον απόδημο Ελληνισμό θα ενταχθούν στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας, σε αριθμό τουλάχιστον τρεις (3) και ο ένας (1) τους υποχρεωτικά θα εγγραφεί στις πρώτες τρεις θέσεις (άρθρο 34Α του π.δ. 26/2012, το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 32 του ν. 4648/2019). Παραμένει αδιευκρίνιστος ο λόγος για τον οποίο ο κοινός νομοθέτης απαιτεί τη συγκέντρωση της ίδιας πλειοψηφίας και για την υπερψήφιση των άρθρων 4, 6 και 10 του σχεδίου νόμου, προκειμένου να τύχουν άμεσης εφαρμογής. Αν δεν συσταθεί η νέα βασική εκλογική περιφέρεια, ο αριθμός των βουλευτών της, η πρόταση των υποψηφίων της και η προσαρμογή των διατάξεων του ν. 4648/2019, δηλαδή η ρυθμιζόμενη στα άρθρα αυτά ύλη, ακόμη και στην περίπτωση που  έχουν υπερψηφιστεί από διακόσιους (200) βουλευτές, οι εν λόγω διατάξεις δεν θα εφαρμοστούν.

Εξάλλου, η αποτυχία συγκέντρωσης της αυξημένης-ειδικής πλειοψηφίας, προκειμένου να οργανωθεί η άσκηση του δικαιώματος της ψήφου εξ αποστάσεως, επιστολικά, και στις γενικές βουλευτικές εκλογές, θα παρατείνει την ισχύ όσων ρυθμίσεων προβλέπονται ήδη στον ν. 4648/2019. Δηλαδή, οι εκτός Επικρατείας πολίτες θα ψηφίσουν, προσερχόμενοι αυτοπροσώπως, στα ειδικά εκλογικά τμήματα κάθε διπλωματικής περιφέρειας, επιλέγοντας, αναλόγως του αποτελέσματος της ψηφοφορίας για τη νέα βασική εκλογική περιφέρεια απόδημου Ελληνισμού, υποψηφίους από τα ψηφοδέλτια της ή, μόνο στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση, από το ψηφοδέλτιο Επικρατείας συνδυασμού πολιτικού κόμματος ή περισσότερων συνεργαζόμενων. Ανεξαρτήτως της τύχης του δεύτερου μέρους του σχεδίου νόμου, εξακολουθεί να προκαλεί απορίες και το ερώτημα παραμένει αναπάντητο, γιατί ο κοινός νομοθέτης επιφύλαξε διαφορετική αντιμετώπιση στην απαιτούμενη πλειοψηφία για την οργάνωση της άσκησης εξ αποστάσεως, επιστολικά, του δικαιώματος της ψήφου των αποδήμων στις Ευρωπαϊκές εκλογές και το εθνικό δημοψήφισμα; Υπενθυμίζεται ότι ρυθμίσεις του ν. 5083/2024 υπερψηφίστηκαν από την απόλυτη (πλειοψηφία) του όλου αριθμού των βουλευτών και όχι από διακόσιους (200), τουλάχιστον, όπως επιβάλλει η πρότ. 2 της παρ. 4 του άρθρου 51 Συντ. (βλ. Θ. Ξηρού, όπ.π., σ. 335-336), δίχως τούτο να εμποδίσει την εφαρμογή τους στις τελευταίες Ευρωπαϊκές εκλογές!