Category Archives: ΑΡΧΙΚΗ

Ο Covid-19 και το «χρέος κοινωνικής αλληλεγγύης» του ελληνικού Συντάγματος (άρθρο 25§4)

Στέργιος Μήτας, Λέκτορας, Νομική Σχολή, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Ο Covid-19 και το «χρέος κοινωνικής αλληλεγγύης» του ελληνικού Συντάγματος (άρθρο 25§4) Η παρούσα υγειονομική κρίση έκανε αρκετούς συνταγματολόγους και νομικούς να φυσήξουν τη σκόνη πάνω από ένα συγκεκριμένο άρθρο του ελληνικού Συντάγματος. Ο λόγος για το άρθρο 25 παράγραφος 4, σύμφωνα με το οποίο «το κράτος δικαιούται να αξιώνει από όλους τους πολίτες την… Read More: Ο Covid-19 και το «χρέος κοινωνικής αλληλεγγύης» του ελληνικού Συντάγματος… »

Αντικοινωνικά δικαιώματα σε καιρό πανδημίας

Ο Ακρίτας Καϊδατζής είναι επίκουρος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ

Για τις ανάγκες των Βαλκανικών πολέμων 1912-1913 η κυβέρνηση Βενιζέλου επέταξε πλοία του εμπορικού ναυτικού. Ένας νόμος του 1913 όρισε μειωμένη αποζημίωση για τις επιτάξεις αυτές. Οι εφοπλιστές Εμπειρίκοι διεκδίκησαν δικαστικά πλήρη αποζημίωση για την επίταξη των πλοίων τους, αμφισβητώντας τη συνταγματικότητα του νόμου. Το πρωτοδικείο τούς δικαίωσε, αλλά η απόφαση ξεσήκωσε κατακραυγή. Θεωρήθηκε ύβρις,… Read More: Αντικοινωνικά δικαιώματα σε καιρό πανδημίας »

Μέτρα για την υγειονομική κρίση: Στο απυρόβλητο η ιδιοκτησία;

Ακρίτας Καϊδατζής, Αλέξανδρος Κεσσόπουλος, Χαράλαμπος Κουρουνδής: Διδάσκουν και ερευνούν συνταγματικό δίκαιο και συνταγματική ιστορία σε Α.Π.Θ. και Παν. Κρήτης.

Το Σύνταγμα κατοχυρώνει τα θεμελιώδη δικαιώματα, όμως κανένα δικαίωμα δεν είναι απόλυτο. Το κράτος εγγυάται καταρχήν την άσκησή τους, όμως μια ιδιαίτερη συνθήκη μπορεί να καταστήσει αναγκαίο τον προσωρινό περιορισμό τους. Ιδίως σε καταστάσεις σοβαρής διακινδύνευσης της δημόσιας τάξης ή της δημόσιας υγείας, τα αρμόδια κρατικά όργανα μπορούν ν’ αποφασίσουν τη λήψη έκτακτων μέτρων που… Read More: Μέτρα για την υγειονομική κρίση: Στο απυρόβλητο η ιδιοκτησία; »

Η πανδημία και η αναχώρηση του δικαίου

Ιφιγένεια Καμτσίδου, Αν. Καθηγήτρια, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Η πανδημία του Covid-19 αναδεικνύεται σε κριτική στιγμή για την συνταγματική δημοκρατία. Επιφέρει σοβαρά πλήγματα στο σύστημα των ελευθεριών και των δικαιωμάτων, εξελίσσεται σε απειλή για τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς και μπορεί να αποβεί μοιραία για το δίκαιο καθώς, με αφορμή την ανάγκη αντιμετώπισης της υγειονομικής κρίσης, οι κανόνες του χάνουν την πρωτοκαθεδρία στην ρύθμιση των… Read More: Η πανδημία και η αναχώρηση του δικαίου »

O κίνδυνος του «συνταγματικού μιθριδατισμού»

Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Τα πρόσφατα μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού περιόρισαν σε πρωτόγνωρο βαθμό μια σειρά από συνταγματικά δικαιώματα. Οι ελευθερίες της οικονομικής δραστηριότητας (άρθρο 5 παρ. 1 Συντ.), της κίνησης (άρθρο 5 παρ. 4 Συντ.), της συνάθροισης (άρθρο 11 Συντ.) και της θρησκευτικής λατρείας (άρθρο 13 Συντ.) υπέστησαν τους εντονότερους περιορισμούς. Οι εν λόγω… Read More: O κίνδυνος του «συνταγματικού μιθριδατισμού» »

Θεσμικά διδάγματα της πανδημίας

Στέλιος Τσεβάς, Δικηγόρος & Υπ. Διδ. Δημοσίου Δικαίου Νομική Σχολή ΕΚΠΑ

Ο 21ος αιώνας αποδεικνύεται πολύ ευφάνταστος. Τελευταίο του δημιούργημα είναι μία πανδημία οφειλόμενη στη ραγδαία διάδοση του θανατηφόρου ιού SARS-COV-2. Εξαιτίας της πανδημίας, στο μεγαλύτερο μέρος του δυτικού κόσμου έχει στηθεί ένα αλλόκοτο σκηνικό μίας ταινίας με πρωταγωνιστές το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό που αγωνίζεται να κρατήσει στην ζωή τα θύματα της νόσου. Ωστόσο, το… Read More: Θεσμικά διδάγματα της πανδημίας »

Ο Covid-19 και η εποχή των δικαιωμάτων

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου, ΕΑΠ

Πριν από 30 χρόνια ο Norberto Bobbio χαρακτήρισε τη σύγχρονη εποχή ως την «εποχή των δικαιωμάτων» (L’età dei diritti, εκδ. Einaudi,Τορινο, 1990). Στην εποχή αυτή, που άρχισε με τις δύο μεγάλες φιλελεύθερες επαναστάσεις του 18ου αιώνα και προετοιμάστηκε φιλοσοφικά από τη θεωρία του «κοινωνικού συμβολαίου», ιδίως όπως την επεξεργάστηκε ο John Locke, συντελέστηκε, σύμφωνα με… Read More: Ο Covid-19 και η εποχή των δικαιωμάτων »

Η προστασία προσωπικών δεδομένων σε περίοδο πανδημίας

Φερενίκη Παναγοπούλου-Κουτνατζή, Επικ. Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου, Δ.Ν. (Humboldt), M.P.H. (Harvard), M.Δ.Ε. (Ε.Κ.Π.Α.)

Περίληψη: Η νομοθεσία περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα προσφέρει ένα ασφαλές νομικό οπλοστάσιο για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων. Εάν στηριχθούμε σε βασικές αρχές επεξεργασίας δεδομένων και σεβαστούμε την αρχή της αναλογικότητας, η προστασία προσωπικών δεδομένων μπορεί να συνυπάρξει αρμονικά με άλλα συγκρουόμενα αγαθά, ακόμα και σε περιόδους κρίσεως. Κρίνεται, πάντως, ότι η πανδημία μας κάνει… Read More: Η προστασία προσωπικών δεδομένων σε περίοδο πανδημίας »

Ποια δημοκρατία μετά τον COVID-19;

Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, Ομότιμος Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Για τους ανθρώπους της γενιάς μου, αυτούς δηλαδή που γεννηθήκαμε λίγο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (τους λεγόμενους baby boomers), η πανδημία του κορωνοϊού ενδέχεται να αποδειχθεί η μεγαλύτερη δοκιμασία της ζωής μας. Γιατί ο COVID-19 δεν πλήττει, όπως οι παλαιότεροι ιοί, τους νέους (τέτοιος ήταν ο ιός της ισπανικής γρίπης, το 1918-1919, ο οποίος,… Read More: Ποια δημοκρατία μετά τον COVID-19; »

Η ελευθερία κίνησης, η διασπορά του Κορωνοϊού και το Σύνταγμα

Γιάννης Α. Τασόπουλος, Kαθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Τέθηκε σε ισχύ η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) «Κατεπείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών του κινδύνου διασποράς του κορωνοϊού COVID-19 […]» (ΦΕΚ Α΄ 68 από 20.3.2020). Αντικείμενο σχολιασμού εδώ είναι μόνο το άρθρο 68 παρ. 3 που θεσπίζει περιορισμούς και απαγορεύσεις στην ελευθερία κίνησης, προβλέποντας μεταξύ άλλων ότι: «Για επιτακτικούς λόγους αντιμετώπισης σοβαρού κινδύνου… Read More: Η ελευθερία κίνησης, η διασπορά του Κορωνοϊού και το Σύνταγμα »

H επιβολή απαγόρευσης κυκλοφορίας στερείται συνταγματικής νομιμότητας

Χαράλαμπος Κουρουνδής, Διδάκτορας Νομικής ΑΠΘ, μέλος ΔΣ Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, πρόεδρος της Επιτροπής δημοκρατικών θεσμών και λειτουργίας του πολιτεύματος ΔΣΘ

Η επιβολή απαγόρευσης κυκλοφορίας που ανακοινώθηκε σήμερα με το διάγγελμα του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη στερείται συνταγματικού ερείσματος. Το εν λόγω μέτρο φαίνεται ότι θα εμφανιστεί νομικά ως υλοποίηση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου που εκδόθηκε για την αντιμετώπιση του κορoνοϊού. Οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου όμως αποτελούν ουσιαστικούς νόμους, οι οποίοι δεν είναι δυνατό να παραβιάσουν το… Read More: H επιβολή απαγόρευσης κυκλοφορίας στερείται συνταγματικής νομιμότητας »

Θρησκευτική ελευθερία και προστασία της υγείας

Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Το Σύνταγμά μας στο άρθρο 13 κατοχυρώνει τη θρησκευτική ελευθερία, ορίζοντας εμφατικά ότι κάθε «γνωστή θρησκεία είναι ελεύθερη και τα σχετικά με τη λατρεία της τελούνται ανεμπόδιστα υπό την προστασία των νόμων». Κατά συνέπεια, το Κράτος οφείλει όχι μόνο να σέβεται την άσκηση των λατρευτικών καθηκόντων των πιστών οποιασδήποτε θρησκείας και οποιουδήποτε δόγματος, αλλά και… Read More: Θρησκευτική ελευθερία και προστασία της υγείας »

Μένω στο Σπίτι

Χ. Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης, ΕΑΠ

Στις 21 Φεβρουαρίου 2020 είχαν εντοπιστεί 16 κρούσματα του κορονοϊού στην Ιταλία και αργά το βράδυ υπήρξε και ο πρώτος νεκρός. Στις 11 Μαρτίου 2020 τα κρούσματα έφτασαν τα 12.426 και οι νεκροί στους 827: 2076 περισσότερα κρούσματα και 196 περισσότεροι νεκροί από την 10η Μαρτίου. Τα πρώτα μέτρα για την περιστολή της εξάπλωσης της… Read More: Μένω στο Σπίτι »

Η πολιτική οικονομία μετά την κρίση και ο σύγχρονος συνταγματισμός

Παρουσίαση: Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε το βιβλίο Μελέτες για την πολιτική οικονομία του σύγχρονου καπιταλισμού (εκδ. Παπαζήση, 2020) του Θανάση Κολλιόπουλου, μεταδιδακτορικού ερευνητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Την επιστημονική επιμέλεια του έργου έχει ο καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκος Κουτσιαράς. Το βιβλίο περιλαμβάνει είκοσι έξι βιβλιοκρισίες σε επιλεγμένα βιβλία και μελέτες από τη… Read More: Η πολιτική οικονομία μετά την κρίση και ο σύγχρονος συνταγματισμός »

Πρόλογος Γ. Σωτηρέλη στο βιβλίο του Αθ. Κολλιόπουλου, Η κρίση ως ευκαιρία, Παπαζήσης 2019

Γιώργος Σωτηρέλης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

ΠΡΟΛΟΓΟΣ στο βιβλίο του Αθ. Κολλιόπουλου, Η κρίση ως ευκαιρία, Παπαζήσης 2019 – Η ασυδοσία του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος αποτέλεσε αναμφισβήτητα μια από τις πλέον προβληματικές πλευρές της παγκοσμιοποίησης. Τα «νομαδικά κεφάλαια» αυτού του συστήματος κινήθηκαν για πολλά χρόνια σε με γκρίζα ζώνη, έξω και πέρα από εθνικούς ελέγχους, επιτυγχάνοντας τόσο την άλωση των διεθνών… Read More: Πρόλογος Γ. Σωτηρέλη στο βιβλίο του Αθ. Κολλιόπουλου, Η κρίση… »