Ο γάμος «ανεξαρτήτως φύλου», όπως κατ’ακρίβεια θα ήταν προτιμότερο να ονομάζεται ο λεγόμενος «γάμος ομοφύλων», θα έπρεπε εδώ και καιρό να έχει ρυθμισθεί από τον νομοθέτη. – Πού εδράζεται σε επίπεδο Συντάγματος η υποχρέωση του νομοθέτη; Η υποχρέωση της Πολιτείας για νομική ρύθμιση της ένωσης μη ετεροφύλων ζευγαριών και η συναφής αναγνώριση ενός δικαιώματος «γάμου»… Read More: “Γάμος” ανεξαρτήτως φύλου: Μια πρωτίστως πολιτική απόφαση με συνταγματικές παραμέτρους »

Η επιστολική ψήφος βρίσκεται σε σχέση έντασης με τρεις αρχές που το Σύνταγμά μας καθιερώνει για τις εκλογές: Μυστικότητα της ψήφου (άρθρο 51 παρ. 3). Αδιάβλητο της ψηφοφορίας (άρθρο 52). Και κυρίως –κάτι που δεν έχει αναδειχθεί επαρκώς στο δημόσιο διάλογο– ταυτόχρονη διενέργεια των εκλογών (άρθρο 51 παρ. 4). Ο λόγος που είναι προβληματική για… Read More: Ευτελισμός της ψήφου, της δημοκρατίας, του συντάγματος »

Ο καλύτερος τρόπος για να ερμηνεύσει κανείς σύγχρονα θέματα, είναι τα κλασικά κείμενα. Το ίδιο ισχύει και για τα νομικά ζητήματα. Μάλιστα, δεν υπάρχει ίσως ωραιότερος τρόπος για να προσεγγίσει κανείς νομικά θέματα από τη μελέτη κλασικών έργων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Έτσι και όπως έχει ήδη επισημάνει ο συνάδελφος Γιάννης Δρόσος, το Σύνταγμα μπορεί… Read More: Το Σύνταγμα ως Οδυσσέας: Το γερμανικό «χρεόφρενο» »

Απόσπασμα: Σκοπός του παρόντος μελετήματος συνιστά η μελέτη της προστασίας του περιβάλλοντος στον ευρωπαϊκό χώρο (ιδίως στο πλαίσιο της ΕΣΔΑ) αφενός και η εξέταση της προσχώρησης της ΕΕ στην ΕΣΔΑ ως προς την αναβάθμιση ή μη της παρεχόμενης περιβαλλοντικής προστασίας.    1.      Γενικές εισαγωγικές διαπιστώσεις και παρατηρήσεις Ορίζοντας την περιβαλλοντική δικαιοσύνη Η μελέτη των «περιβαλλοντικών… Read More: Η προστασία του περιβάλλοντος στον ευρωπαϊκό χώρο (ιδίως στην ΕΣΔΑ)… »

Ο Αριστόβουλος Μάνεσης προερχόταν από οικογένεια δικαστικών. Και ο πατέρας του, Ιωάννης Μάνεσης, και ο πεθερός του, Εμμανουήλ Μανωλεδάκης, υπηρετούσαν ως Εφέτες και, αργότερα, ως Πρόεδροι Εφετών στη Θεσσαλονίκη, όταν ο ίδιος, ως  βοηθός  των εδρών του Συνταγματικού και του Διοικητικού Δικαίου από το 1951,   έκανε  τα πρώτα επιστημονικά του βήματα στο Αριστοτέλειο, υπό τον… Read More: Η αμφίθυμη στάση του Αρ. Μάνεση απέναντι στη δικαστική εξουσία »

Εισαγωγή Με τις διατάξεις του άρθρου 15 του ν. 5073/2023 («Μέτρα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και άλλες επείγουσες διατάξεις») προστέθηκε το άρθρο 28 Α στον ισχύοντα Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ, ν. 4172/2013), με τίτλο: «Ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας».  Με τις διατάξεις αυτές, και με τις προσθήκες των άρθρων… Read More: Ένα αντισυνταγματικό φορολογικό τεκμήριο: Το κατ’ ουσίαν αμάχητο τεκμήριο των… »

Οι πρόσφατες εξαγγελίες του πρωθυπουργού σε σχέση με τις ευρωεκλογές αφορούν δύο σημαντικές επιλογές, από τις οποίες η πρώτη, που αφορά την διατήρηση της ενιαία εκλογικής περιφέρειας και του σταυρού προτίμησης, είναι αναμφίβολα μία αρνητική εξέλιξη, ενώ η δεύτερη πρέπει κατ’αρχήν να κριθεί θετικά, υπό αυστηρές όμως προϋποθέσεις. Ειδικότερα: Α. Ο πρωθυπουργός, παρότι είχε αναγνωρίσει… Read More: Επιστολική ψήφος και εκλογή Ευρωβουλευτών. Ενα βήμα μπρος (;) και… »

Πρόλογος Τον Ιούνιο του 2022 ο Blake Lemoine, μηχανικός της Google στο Τμήμα «Responsible Innovation» («Υπεύθυνη Καινοτομία»), έδωσε στην δημοσιότητα τον διάλογο που είχε με το «Μεγάλο Γλωσσικό Μοντέλο» «LaMDA» -είδος «Μεγάλου Νευρωνικού Δικτύου»- τα αρχικά του οποίου σημαίνουν «Language Model for Dialogue Applications», ήτοι «Γλωσσικό Μοντέλο για εφαρμογές Διαλόγου». Και με βάση τα δεδομένα… Read More: «Διλήμματα» της Νομικής Επιστήμης στο πλαίσιο των προκλήσεων της Τεχνητής… »

Όπως είχα την ευκαιρία να αναλύσω σε πρόσφατη μελέτη μου, ακόμη και αν το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει επικαθορίσει, σε μεγάλο βαθμό, την ερμηνεία και την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 16, παρ. 5 και 8, του Συντάγματος, το κανονιστικό απόθεμα των διατάξεων αυτών δεν έχει εξαντληθεί απέναντι στις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου, οι… Read More: Ο σεβασμός του Συντάγματος και η επιφύλαξη που έχει διατυπώσει… »

Συμπληρώθηκαν πλέον 50 χρόνια από την ηρωϊκή εξέγερση του Πολυτεχνείου, που σηματοδότησε την αποκατάσταση, λίγους μήνες μετά, της Δημοκρατίας στην χώρα μας. Παρότι εγκαινιάσθηκε έτσι η  δεύτερη μεγάλη περίοδο δημοκρατικής και κοινοβουλευτικής ομαλότητας (η πρώτη ήταν από το 1864 έως το 1915) όλα δείχνουν ότι οι δύο αυτές επέτειοι δεν ενδείκνυνται για πανηγυρισμούς. Αντίθετα, επιτάσσουν,… Read More: 50 χρόνια μετά. Η δραματική οπισθοδρόμηση της Ελληνικής Δημοκρατίας »

Εισαγωγή Ο Έλληνας δικαστής, ως δικαστής τριών εννόμων τάξεων (εθνικής, ενωσιακής και διεθνούς- κυρίως της ΕΣΔΑ), και εκπρόσωπος της αρχαϊκότερης έκφρασης της διάκρισης των εξουσιών, της δικαιοσύνης, καλείται να επιτελέσει ένα  απαιτητικό καθήκον ως εγγυητής του κράτους δικαίου[1]. Ως δημόσιος λειτουργός βρίσκεται στο κέντρο της συνολικής λειτουργίας της δικαιοσύνης και συνεπώς καλείται  να συναιρέσει και… Read More: Τα όρια του δημόσιου λόγου και της ελευθερίας της έκφρασης… »

Οι πρόσφατες αμφίβολης συνταγματικότητας αλλαγές[1] στην σύνθεση των μελών της ΑΔΑΕ (Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών) και του ΕΣΡ (Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης) επανάφεραν στην δημόσια συζήτηση ανησυχίες για την ανθεκτικότητα του κράτους δικαίου, την ανεξαρτησία των θεσμών και τη δημοκρατία στη χώρα. Λίγες ημέρες αργότερα, η ετήσια έκθεση του World Justice Project (WJP) για… Read More: Η Ελλάδα στο φάσμα του αυταρχισμού; »

Εισαγωγή Το ελληνικό Σύνταγμα αναφέρεται σποραδικά στην τεχνολογία, κυρίως σε διατάξεις που κατοχυρώνουν τα λεγόμενα «νέα» δικαιώματα, μετά την αναθεώρηση του 2001: για τους βιοιατρικούς πειραματισμούς[1], για το δικαίωμα στην πληροφόρηση, για την προστασία των προσωπικών δεδομένων (άρθ. 5 παρ. 5, 5 Α, 9 Α)[2]. Η ραδιοτηλεόραση πάλι ήταν το πρώτο χρονικά πεδίο του ενδιαφέροντός… Read More: Η επίδραση της τεχνολογίας στη δημοκρατία »