Υποχρεωτική αποχώρηση από την υπηρεσία των δικαστών του Δικαστικού Σώματος των Ενόπλων Δυνάμεων. Η διάταξη του άρθρ.77§5 του Ν.3421/2001 αντίκειται στις αρχές της προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας των δικαστών, κατά το μέρος που καταλαμβάνει, χωρίς πρόβλεψη μεταβατικής διάταξης, τους υπηρετούντες Αναθεωρητές Β΄ και Γ΄ που είχαν ήδη συμπληρώσει κατά τη δημοσίευση του νόμου τον απαιτούμενο για την αποχώρησή τους χρόνο υπηρεσίας τους.

Η βάσει του άρθρου 21 ΚΝΔΔ διαφοροποίηση του τόκου επί των οφειλών του Δημοσίου και του γενικώς ισχύοντος τόκου επί των οφειλών των ιδιωτών συνιστά ρύθμιση ουσιαστικού δικαίου που δεν θέτει θέμα παραβίασης των άρθρων 20 παρ. 1 Συντ. και 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ. Επίσης, εξέρχεται του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 4 παρ. 1 Συντ., διότι αποβλέπει ήδη από το 1877 στην ορθή άσκηση της δημοσίας εξουσίας μέσω της διαφύλαξης της δημοσιονομικής ισορροπίας και της περιουσίας του Κράτους, με σκοπό την εκπλήρωση των, κατά το Σύνταγμα και τους νόμους, υποχρεώσεών του έναντι των πολιτών. Τέλος, δεν αντίκειται ούτε στο άρθρ.17 Συντ. [Αναδημοσίευση από ΘΠΔΔ 1/2013, σελ.47 επ.]

Ο νόμος, που στο πλαίσιο της συνολικής αναδιοργάνωσης της τοπικής αυτοδιοίκησης καταργεί ακόμα και σε ευρεία κλίμακα υφιστάμενους ΟΤΑ με συνένωσή τους σε μεγαλύτερους οργανισμούς, δεν αντίκειται στις διατάξεις των άρθρων 101 και 102 Σ. Οριακός ο έλεγχος της συνταγματικότητας των σχετικών διατάξεων από το αρμόδιο δικαστήριο. Η σύσταση νέου ΟΤΑ με τη συνένωση ΟΤΑ που καταργούνται δεν αποτελεί τοπική υπόθεση, αλλά γενικότερης σημασίας θέμα και μπορεί να θεσπίζεται είτε ευθέως με τυπικό νόμο είτε με προεδρικό διάταγμα εκδιδόμενο κατ’ εξουσιοδότηση του νόμου.

Το Δικαστήριο έκρινε ότι η απόλυτη απαγόρευση καπνίσματος που επιβλήθηκε με τη διάταξη του άρθρου 17 παρ. 6 του ν. 3868/2010 σε όλα τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος συνιστά σημαντικό περιορισμό αφ’ ενός μεν στην ελευθερία των ανθρώπων οι οποίοι επιλέγουν να καπνίζουν (ανεξαρτήτως του ότι το δικαίωμα στο κάπνισμα δεν περιλαμβάνεται στις εκφάνσεις της ιδιωτικής ζωής που τυγχάνουν συνταγματικής προστασίας), αφ’ ετέρου δε στην ελευθερία ασκήσεως του επαγγέλματος των ιδιοκτητών των ανωτέρω καταστημάτων. Το μέτρο όμως αυτό, στηριζόμενο και στη διάταξη του άρθρου 21 παρ. 3 του Συντάγματος, από την οποία γεννάται ευθεία υποχρέωση του Κράτους με τη λήψη θετικών μέτρων για την προστασία της υγείας των πολιτών, δεν αντίκειται, κατά τη γνώμη που επικράτησε στο Δικαστήριο, στη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 1 του Συντάγματος. Περαιτέρω, η ρυθμιστική αυτή επέμβαση του νομοθέτη δικαιολογείται και από την ανάγκη της προστασίας και της μη περαιτέρω επιβαρύνσεως του συστήματος της κοινωνικής ασφαλίσεως των πολιτών, το οποίο κατοχυρώνεται από τη διάταξη του άρθρου 22 παρ. 5 του Συντάγματος. Περαιτέρω, ο ρηθείς περιορισμός δεν είναι από τη φύση του προφανώς ακατάλληλος για την επίτευξη του προαναφερθέντος σκοπού δημοσίου συμφέροντος, ενώ δεν βαίνει πέραν του βαθμού που είναι αναγκαίος για την εξυπηρέτηση του σκοπού αυτού. Αντίθετη μειοψηφία.

Το κείμενο εξετάζει τόσο το ζήτημα των συνθηκών προσωρινής κράτησης στην Ελλάδα όσο και τη διαδικασία απονομής της δικαιοσύνης στην Ελλάδα με αφορμή την πρόσφατη υπόθεση Δημόπουλος κατά Ελλάδας (09.10.2012) που εξετάσθηκε ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ο προσφεύγων είναι Έλληνας υπήκοος, ο οποίος κατήγγειλε τις συνθήκες κράτησής του στην Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης, καθώς και το γεγονός ότι δεν είχε τη δυνατότητα αυτοπρόσωπης εμφάνισής του ενώπιον του Δικαστικού Συμβουλίου κατά τη συζήτηση της προσφυγής του για την άρση της προσωρινής κράτησής του. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο προσφεύγων καταγγέλλει και τη χρονοβόρα διαδικασία έκδοσης της απόφασης του Δικαστικού Συμβουλίου, με την επισήμανση ότι το Δικαστικό Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση ύστερα από περισσότερες από 100 μέρες. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καταδίκασε την Ελλάδα προσθέτοντας την απόφαση αυτή σε μια σειρά παρόμοιων καταδικαστικών αποφάσεων. Στο κείμενο γίνεται ανάλυση των επιχειρημάτων των διαδίκων με παράλληλη αναφορά του ελληνικού δικαίου και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Η θέσπιση πληθυσμιακών κριτηρίων για την χορήγηση άδειας ίδρυσης φαρμακείου σε περιοχές όπου είναι δυνατή η ίδρυση νέων φαρμακείων συνιστά έναν περιορισμό της επαγγελματικής ελευθερίας και, ειδικότερα, του δικαιώματος πρόσβασης στο επάγγελμα του φαρμακοποιού που δεν αντίκειται ούτε στο άρθρο 5 παρ.1 Σ, ούτε στο δίκαιο της Ε.Ε., διότι επιβλήθηκε χάρη στην προστασία συνταγματικών αγαθών κατά τρόπο που δεν παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας.

Κατά τη γνώμη της πλειοψηφίας του δικαστηρίου, του ατομικού δικαιώματος της συνενώσεως (άρθρων 12 παρ. 1 του Συντάγματος, 11 της ΕΣΔΑ, 78, 79, 80 και 81 ΑΚ) απολαμβάνουν και οι υπηρετούντες στις ένοπλες Δυνάμεις, χωρίς η άσκηση του δικαιώματος αυτού να εξαρτάται από οποιαδήποτε άδεια ή έκδοση ρυθμιστικού της ασκήσεώς του τυπικού νόμου, δυναμένων να εφαρμοσθούν, ελλειπούσης ειδικής νομοθετικής ρυθμίσεως, στην προκειμένη υπόθεση, των γενικών διατάξεων των άρθρων 78 επ. ΑΚ. Εξάλλου, κανένας από τους σκοπούς του σωματείου δεν αντιτίθεται τα χρηστά ήθη ή κάποιο κανόνα δημόσιας τάξης.

Κρίθηκε ομόφωνα αντισυνταγματική η διάταξη της παρ. 2 περ. α΄ του άρθρου 3 του Ν. 2318/1995 (Κώδικας Δικαστικών Επιμελητών), που θέτει απόλυτο κώλυμα ως προς τη συμμετοχή στον διαγωνισμό για την κατάληψη θέσης δικαστικού επιμελητή σε όσους έχουν υπερβεί το 35ο έτος της ηλικίας τους. Ο συγκεκριμένος περιορισμός αντίκειται στη συνταγματικά προστατευόμενη επαγγελματική ελευθερία, καθώς παρίσταται δυσανάλογος σε σχέση με τον επιδιωκόμενο νομοθετικό σκοπό, να υπηρετείται δηλαδή το έργο της δικαιοσύνης από πρόσωπα με διαπιστωμένη επιστημονική ικανότητα και ηθική υπόσταση.

Το άρθρο 90 παρ. 5 Συντ. δεν αποκλείει, η επιλογή προέδρων και αντιπροέδρων των ανώτατων δικαστηρίων να γίνεται σε περισσότερα του ενός στάδια (προεπιλογή – τελική επιλογή). Αλυσιτελώς προβάλλεται ως λόγος ακυρώσεως ότι το άρθρο 1 του ν. 3841/2010, το οποίο προβλέπει γνωμοδότηση της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής, αντίκειται στην παραπάνω διάταξη, δεδομένου ότι εν προκειμένω δεν υπήρξε τέτοια γνωμοδότηση και, επομένως, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε την επιλογή αντιπροέδρων του ΣτΕ χωρίς να λάβει υπόψη τη γνώμη άλλου οργάνου (μειοψ.).