Περίληψη Η μελέτη εξετάζει την προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 24 του Συντάγματος υπό το πρίσμα της κλιματικής κρίσης, της χωροταξικής ασφάλειας, της προστασίας της ιδιοκτησίας και της ανάγκης διατήρησης του προληπτικού χαρακτήρα του περιβαλλοντικού Συντάγματος. Αφετηρία της ανάλυσης αποτελεί η διαπίστωση ότι το άρθρο 24 δεν είναι απλώς ειδική περιβαλλοντική διάταξη, αλλά θεμελιώδης κανόνας οργάνωσης… Read More: Η αναθεώρηση του άρθρου 24 του Συντάγματος υπό το πρίσμα… »

Στην παρούσα μελέτη, πρώτον, εξετάζεται το προταθέν προσωρινό ασυμβίβαστο υπουργού-βουλευτή, και διερευνάται κριτικά η λειτουργικότητά του· δεύτερον, εξηγείται γιατί ένα αυστηρό ασυμβίβαστο θα επαγόταν δομική αλλοίωση στην οργάνωση του κοινοβουλευτικού συστήματος. Η συζήτηση δίδει ευκαιρία για αναστοχασμό ως προς βαθύτερα χαρακτηριστικά του κοινοβουλευτικού συστήματος, που συχνά παραβλέπουμε, ιδίως ως προς τον συνταγματικό ρόλο της Κυβερνήσεως,… Read More: Περί του ασυμβίβαστου Υπουργού-Βουλευτή στο κοινοβουλευτικό σύστημα »

Στην ομιλία του στη Βουλή ο Πρωθυπουργός (16/4/2026) έβαλε στο επίκεντρο την συνταγματική αναθεώρηση ως μια «θεσμική φυγή προς τα εμπρός» και παρουσίασε βασικούς άξονες για συνταγματικές αλλαγές, οι οποίες θα συγκεκριμενοποιηθούν ειδικότερα εντός του Μαϊου. Τόσο τα πολιτικά κόμματα όσο και οι ειδικοί συμφωνούν ότι ζητήματα, όπως: η αποσύνδεση της εκλογής της ηγεσίας της… Read More: Η αναγκαιότητα της αναθεώρησης »

Οι όροι που χρησιμοποιούνται στους νόμους πρέπει κατά το δυνατόν να μη διαφοροποιούνται από την έννοια που έχουν στην καθημερινή γλώσσα. Αυτό ισχύει κατά μείζονα λόγο για το σύνταγμα. Το σύνταγμα είναι ο νόμος των πολιτών για να ελέγχουν την κρατική εξουσία. Πρέπει να είναι –ακόμα περισσότερο απ’ όσο οι κοινοί νόμοι– γλωσσικά προσβάσιμο για… Read More: Ισοβιότητα των δικαστικών λειτουργών και δικαστική ανεξαρτησία »

Ορισμένες προτάσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση μοιάζουν βγαλμένες από το λαϊκιστικό και αντικοινοβουλευτικό κλίμα της πρώτης περιόδου της οικονομικής κρίσης. Τότε, σε μία συγκυρία εξάπλωσης των συναισθημάτων απαξίωσης και περιφρόνησης στο κοινωνικό σώμα έναντι των κοινοβουλευτικών θεσμών και της πολιτικής τάξης, έστω και με σκοπό τον κατευνασμό και την ανακοπή του ρεύματος αυτού, είχαν πέσει… Read More: Κοινοβουλευτισμός και συνταγματική αναθεώρηση »

Η θέση των διεμφυλικών προσώπων, δηλαδή των transgender persons, στις Ένοπλες Δυνάμεις και στα ένστολα σώματα αναδεικνύει ένα σύνθετο πεδίο συνάντησης του στρατολογικού δικαίου, της υγειονομικής κρίσης, της αρχής της ίσης μεταχείρισης, της προστασίας της προσωπικότητας, της ιδιωτικής ζωής και της σύγχρονης ιατρικής αντίληψης για την ταυτότητα φύλου. Το ζήτημα δεν μπορεί να περιορισθεί στο… Read More: Η θέση των διεμφυλικών προσώπων (transgender) στις Ένοπλες Δυνάμεις και… »

Το Σύνταγμα του 1975 έχει ισχύσει κατά το τελευταίο τέταρτο του ελεύθερου εθνικού βίου, ταυτίζεται στη συλλογική συνείδηση με λειτουργία πολιτεύματος δημοκρατικού και φιλελεύθερου και έχει υποστεί τέσσερις αναθεωρήσεις. Τι θα γράφουν τάχα για αυτές τα εγχειρίδια συνταγματικού δικαίου το 2226; Τα εγχειρίδια θα μνημονεύουν μόνο τα εξής. Στη αναθεώρηση του 1986 συγκρούστηκαν το ΠΑΣΟΚ,… Read More: Ας ανακαλύψουμε την Γερουσία »

Οι πρόσφατες προτάσεις του Πρωθυπουργού για αναθεώρηση  του Συντάγματος φέρνουν, εκ νέου, στο φως της επικαιρότητας μία χρόνια  θεσμική και πολιτική παθογένεια: Εκείνη της προσφυγής στην διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης όχι τόσο επειδή συντρέχει αδήριτη ανάγκη για τις προτεινόμενες  κανονιστικές αλλαγές του, αλλά περισσότερο διότι έτσι επιτυγχάνεται «φυγή προς τα εμπρός» προκειμένου όμως να εξυπηρετηθούν ορατές πολιτικές… Read More: Η αναθεώρηση του Συντάγματος στην «προκρούστεια κλίνη» των κομματικών σκοπιμοτήτων »

Ο Όμιλος «Αριστόβουλος Μάνεσης» και το  Ίδρυμα της Βουλής για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία σας προσκαλούν στην παρουσίαση του τόμου 100 χρόνια από τη γέννηση του Αριστόβουλου Μάνεση Η παρουσίαση θα γίνει στο πλαίσιο της 22ης Διεθνούς έκθεσης του βιβλίου Θεσσαλονίκης, το Σάββατο 9 Μαΐου 2026, ώρα 19:00 στην Αίθουσα «Διονύσης Σαββόπουλος» (Περίπτερο 15)… Read More: Επιστημονική εκδήλωση: 100 χρόνια από τη γέννηση του Αριστόβουλου Μάνεση.… »

Πρόλογος* Εδώ και  πάνω από τρεις δεκαετίες, ιδίως όμως από την έναρξη του Πολέμου στην Ουκρανία στις 24.2.2022 και ύστερα -κατ’ εξοχήν δε αφότου εξελέγη, το 2024, για δεύτερη φορά Πρόεδρος των ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ- πολλαπλές και πολυσήμαντες είναι οι πλανητικώς εκδηλούμενες «διοσημίες» που πιστοποιούν, με ολοένα και πιο  δυσοίωνα τεκμήρια, την παρακμιακή πορεία… Read More: Η παρακμιακή πορεία του Διεθνούς Δικαίου: Αίτια και συνέπειες »

Το τελευταίο διάστημα όλο και περισσότεροι συνειδητοποιούν ότι ο ορυμαγδός των σκανδάλων που ξετυλίγονται μπροστά στα μάτια μας, χωρίς να είναι πλέον δυνατή η απόκρυψη ή η υποτίμησή τους, έχει έναν κεντρικό πολιτικό υπεύθυνο, που δεν είναι άλλος από τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Έχει δηλαδή καταστεί αναμφισβήτητο, για όποιον διαθέτει κοινή λογική, ότι δεν πρόκειται… Read More: Πότε παραιτείται ένας Πρωθυπουργός; »

Οι εξυπηρετήσεις τις οποίες βουλευτές προσφέρουν αφειδώς σε ψηφοφόρους τους, χτίζοντας έτσι πελατειακά δίκτυα που τους φέρνουν σταυρούς, όπως βέβαια και ψήφους στο κόμμα τους, συνθέτουν μία πρακτική που παραβιάζει πολλές συνταγματικές αρχές. Η πεποίθηση πολλών ότι, όταν οι εξυπηρετήσεις αφορούν κάτι νόμιμο, είναι όχι μόνον θεμιτές αλλά και αναγκαίες στη «δημοκρατία» για την αντιμετώπιση… Read More: Το «ρουσφέτι» από συνταγματική σκοπιά »

(-1-) Το ζήτημα των ορίων στις θητείες βουλευτών μας έχει απασχολήσει, σε πολιτειακό επίπεδο, κατά το παρελθόν. Στην πρόταση επί της τελευταίας αναθεώρησης (2019) του Συντάγματος βουλευτές της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ είχαν προτείνει  την προσθήκη στο άρθρο 56 Σ. της παρ. 5: «Όσοι έχουν διατελέσει βουλευτές σε τρεις διαδοχικές βουλευτικές περιόδους δεν μπορούν να ανακηρυχθούν… Read More: Τα όρια στις θητείες βουλευτων (με αφορμή τη σχετική καταστατική… »

 Ποτέ στην Μεταπολίτευση δεν βρέθηκε η  χώρα σε τέτοια θεσμική και (ίσως αυτό να είναι ακόμη χειρότερο) ηθική  κατάπτωση, με την εκδήλωση τόσο προκλητικού   κυνισμού  εκ μέρους των ασκούντων την εξουσία και με τέτοια μοιρολατρική απάθεια των πολιτών. Η βαθμιαία επικράτηση  της άποψης ότι η τήρηση των συνταγματικών δικαιωμάτων και ελευθεριών δεν είναι τόσο σημαντική… Read More: Για την θεσμική κατάπτωση της χώρας »

Είναι μάλλον κοινός τόπος στην Ελλάδα, ότι ο μέσος πολίτης και ειδικά ο ενεργός πολίτης, που ενδιαφέρεται για τα κοινά και παρακολουθεί, έστω σε γενικές γραμμές, τις πολιτικές εξελίξεις, δεν είναι ευτυχής με αυτές και έχει μειωμένη εμπιστοσύνη στους θεσμούς του κράτους. Τούτο αφορά τόσο την εκτελεστική όσο και τη νομοθετική εξουσία και λιγότερο τη… Read More: Αξιοπιστία της Δικαιοσύνης »