Στο συνταγματικό κράτος ‘κυρίαρχος’ με τη νομική έννοια δεν υπάρχει. Η έννοια της λαϊκής κυριαρχίας είναι συνεπώς μια έννοια πολιτική, με συμβολική και ιστορική αξία, που ταυτίζεται με τη δημοκρατική αρχή. Η λαϊκή κυριαρχία εκδηλώνεται στο πλαίσιο της νομιμότητας. Αν ο λαός την υπερβεί, γίνεται επανάσταση και βία. Βία είναι όμως και η νομιμότητα. Την… Read More »
Οι κατέχοντες οργανική θέση, με σύμβαση δημοσίου δικαίου υπάλληλοι, είναι μόνιμοι στις θέσεις που κατέχουν εφόσον αυτές υφίστανται. Ο θεσμός την μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων είναι κατοχυρωμένος σε διάφορα έννομες τάξεις. Ο κοινός νομοθέτης, δύναται να προβαίνει σε αναδιοργάνωση της Διοικήσεως, να ιδρύει και να καταργεί οργανικές θέσεις ή και να τροποποιεί τις αρμοδιότητες αυτών… Read More »
Οι περικοπές των συντάξεων ήταν η εύκολη και άδικη λύση. Αν μεταφέρουμε τα πορίσματα της νομολογίας του ΕΔΔΑ, το συμπέρασμα δεν μπορεί παρά να είναι η αποδοχή της παραβίασης του άρθρου 1 του Π.Π.Π. της ΕΣΔΑ. Ο βαθμός νομοθετικής προσβολής των δικαιωμάτων είναι τέτοιας σοβαρότητας που οδηγεί στην ουσιώδη ανατροπή της αναλογικότητας των συντάξεων. Οι… Read More »
Το κείμενο χαρτογραφεί την σχέση της Αριστεράς στην Ελλάδα με το Σύνταγμα, μία σχέση παραδοσιακά «μάλλον περίεργη και αντιφατική», μας λέει ο συγγραφέας, καθώς και το λόγο της για αυτό, ο οποίος θεμελιώθηκε στην πεποίθηση ότι «η τέχνη του Συντάγματος είναι η τεχνική της πολιτικής ελευθερίας», υιοθέτησε το αίτημα της περιαφής με τον τύπο της… Read More »
Ύστερα από περιπέτειες μιας δεκαετίας, ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (ο Χάρτης) κατέστη εν τέλει υποχρεωτικός με τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισσαβόνας, με ισχύ από το 2009. Τίθεται το ερώτημα τι σηματοδοτεί η αίσια αυτή κατάληξη του Χάρτη για την προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Με άλλα λόγια, δεδομένου ότι α) ο… Read More »
Η ισχύουσα ρύθμιση του άρθρου 86 Συντ περί της ποινικής ευθύνης των Υπουργών, συγκεντρώνει τρία κύρια χαρακτηριστικά . Πρώτον , την άσκηση της ποινικής δίωξης από τη Βουλή, δεύτερον, την ειδική και σύντομη αποσβεστική προθεσμία που συνίσταται στο πέρας της δεύτερης τακτικής συνόδου της επόμενης βουλευτικής περιόδου και , τρίτον , την εκδίκαση της υπόθεσης… Read More »
Στο κείμενο που ακολουθεί υποστηρίζεται ότι η ενίσχυση της διακυβέρνησης και η απελευθέρωση της λήψης αποφάσεων δεν μπορεί να επιδιωχθεί, παρά με τον θεσμικό περιορισμό της Βουλής και την καθιέρωση της μεγαλύτερης δυνατής διάκρισης των λειτουργιών. Η άμεση ανάδειξη από το εκλογικό σώμα ενός δεύτερου πόλου διακυβέρνησης, από τον οποίον θα εξαρτάται αποκλειστικά η κυβέρνηση και η διοίκηση, θα είχε δύο συνέπειες α) την ισότιμη με τη Βουλή νομιμοποίηση ενός κέντρου διακυβέρνησης, κατ’ αρχήν θεσμικά προστατευμένου από την επιρροή πελατειακών συμφερόντων, και γι’ αυτό περισσότερο ευαίσθητου σε αυθεντικές κοινωνικές πρωτοβουλίες υπεράσπισης του δημόσιου συμφέροντος και β) την απαλλαγή της ίδιας της Βουλής από ένα υπέρμετρο βάρος διακυβέρνησης, μια απαλλαγή που θα της επιτρέψει να αντιμετωπίσει και η ίδια τις πελατειακές πιέσεις. Αυτό θα ήταν ένα μοντέλο προεδρικής δημοκρατίας για την Ελλάδα, με κάποιες πιθανότητες επιτυχίας αρκεί να απαντώνται τα δυο ακόλουθα ερωτήματα: α) μπορεί να επιδιωχθεί θεσμικά, εν όψει του ισχύοντος Συντάγματος; και β) υπάρχουν δυνάμεις πρόθυμες και ικανές να αναλάβουν ένα τέτοιο εγχείρημα;
Ο συγγραφέας εξετάζει το ερώτημα σχετικά με τη συνταγματοποίηση των κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας και τις δικαιοπολιτικές συνέπειες μιας τέτοιας επιλογής, τόσο στο επίπεδο της λειτουργίας του πολιτεύματος όσο και στο επίπεδο προστασίας των κοινωνικών δικαιωμάτων. Συμπεραίνει δε ότι ο δημοσιονομικός κανόνας με την αυστηρότητα της τήρησης του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού ναι μεν αποτελεί θεσμική απόρροια της… Read More »
*Εμπλουτισμένη εισήγηση στο συνέδριο με τον τίτλο: «Η πρόκληση της αναθεώρηση του Συντάγματος που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών Ανδρέας Παπανδρέου το διήμερο 25 και 26 Φεβρουαρίου 2013 στο Αμφιθέατρο Μεγάρου Καρατζά. Προδημοσίευση από τον τόμο που θα περιληφθούν τα πρακτικά των εργασιών του συνεδρίου και πρόκειται να κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Σάκκουλα.… Read More »
Όσο περισσότερο η ιατρική επιστήμη εξελίσσει την γνώση και την τεχνολογία της για να αντιμετωπίσει τις μεγάλες ασθένειες της εποχής μας τόσο εντονότερα συζητείται η ευθανασία. Το ζήτημα είναι πολύ ευρύ και τοποθετείται στα πεδία του δικαίου και της βιοηθικής. Το παρόν άρθρο το προσεγγίζει υπό το πρίσμα του δικαιώματος του ασθενή να θέτει ο… Read More »
H μελέτη που ακολουθεί εξετάζει από τη σκοπιά της συνταγματικής θεωρίας τη μεθοδολογική και ερμηνευτική θεμελίωση του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή. Στο πλαίσιο αυτό, και προκειμένου να ανατρέψει κλασικές στη διεθνή θεωρία προσεγγίσεις, οι οποίες αντιλαμβάνονται το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή, ως δικαίωμα αρνητικό και ατομιστικό επιχειρεί μια νέα θεμελίωσή του στο πλαίσιο τεσσάρων διακριτών,… Read More »
Ο συγγραφέας εξετάζει τη σχετική με το ακαταδίωκτο (άρθρο 62 Συντ.) νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και υποστηρίζει την άποψη ότι η νομολογία αυτή αποτυπώνει και την πραγματική βούληση του έλληνα συντακτικού νομοθέτη, ο οποίος, θεσπίζοντας το θεσμό της βουλευτικής ασυλίας, απέβλεπε στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας του βουλευτή, στην ακώλυτη άσκηση των… Read More »
Η απονομή ιθαγένειας σε τέκνα νομίμως διαμενόντων αλλοδαπών λόγω της γέννησής τους ή της φοίτησής τους επί εξαετίας σε σχολείο στην Ελλάδα και το δικαίωμα ψήφου αλλοδαπών νομίμων μεταναστών στις εκλογές για την ανάδειξη των αρχών της τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού έρχονται σε αντίθεση με το Σύνταγμα. Αντίθετη μειοψηφία. Αριθμός 460/2013 ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ… Read More »
Ο αντίλογος για την ιθαγένεια Το υπόμνημα της ΕΕΔΑΠ στην Ολομέλεια του ΣτΕ Με την δημοσίευση της ΣτΕ(Ολ.) 460/2013 έκλεισε -προς το παρόν- η αντιδικία που προκάλεσαν για την συνταγματικότητα του ν. 3838/2010 οι πάσης φύσεως θιασώτες του «δικαίου του αίματος». Μπορεί μεν η Ολομέλεια να μην ακολούθησε την ακραία εθνικιστική θέση της παραπεμπτικής απόφασης του… Read More »
Η μελέτη επιχειρεί, αρχικά, να εντοπίσει εκφάνσεις της θεωρίας των πολιτικών ζητημάτων στην ελληνική έννομη τάξη, σε συνάρτηση με την ανάπτυξη και εξέλιξη του δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας. Στη συνέχεια, τις αξιολογεί και αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας της θεωρίας ως αυτοτελούς τεχνικής αυστηρής οριοθέτησης (ή αυτοπεριορισμού) της δικαστικής εξουσίας σε σχέση με τις «πολιτικές» εξουσίες. Τέλος, αναζητά τη λειτουργία της στο σύγχρονο σύστημα δικαστικού ελέγχου των κρατικών πράξεων προτείνοντας μία νέα πρόσληψη της θεωρίας η οποία επιτελεί πλέον μία τριπλή αποστολή: συνιστά υπόμνηση της συνταγματικής κατανομής αρμοδιοτήτων, η οποία επιβάλλεται από την αναγωγή στο ίδιο το Σύνταγμα, αναδεικνύει και επιβεβαιώνει την ανάγκη αναγνώρισης ενός κοινού χώρου αρμοδιότητας πολλαπλών φορέων συνταγματικής ερμηνείας και οργανώνει τη θεσμική επικοινωνία των φορέων αυτών.Αναδημοσιεύεται από την επιθεώρηση «Δικαιώματα του Ανθρώπου» ΔτΑ Νο 47/2010, σ. 743-806.