Tag Archives: ΕΣΔΑ

Συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση και Σύνταγμα. Μια πρώτη αποτίμηση, ενόψει και της απόφασης ΣτΕ (Ολ.) 668/2012

Κώστας Χ. Χρυσόγονος, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ. - Ακρίτας Καϊδατζής, Λέκτορας Συνταγματικού Δικαίου στο Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ.

Οι «δίδυμοι» νόμοι 3863 και 3865/2010 συνιστούν μια πολυεπίπεδη παρέμβαση στο ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό σύστημα που, ανεξάρτητα από το περιεχόμενο και την κατεύθυνσή της, δικαίως φέρει τον τίτλο «μεταρρύθμιση». Βεβαίως, πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που επικαθορίζεται από την κυρίαρχη δημοσιονομική σκοπιμότητα και τη διαπερνά μια πολύ απλή λογική: αύξηση των εισφορών και των επιβαρύνσεων για ασφαλισμένους και συνταξιούχους με παράλληλη μείωση των παροχών και ευρύτερα των δαπανών των φορέων. Τα ζητήματα συμβατότητας της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης με το Σύνταγμα και το διεθνές δίκαιο θα απασχολήσουν σοβαρά τη νομολογία, ενόψει και των αρχών που διαμορφώθηκαν με την απόφαση ΣτΕ (Ολ.) 668/2012. Πέραν της δυνατότητας να διαπιστωθεί ευθέως η επί της ουσίας αντισυνταγματικότητα επιμέρους μέτρων, η απόφαση φαίνεται πως αναδεικνύει και διαδικαστικού χαρακτήρα δεσμεύσεις του νομοθέτη, δηλαδή ιδίως την υποχρέωση τεκμηριωμένης με μελέτες και συνθετικής, ενόψει της σωρευτικής επίδρασης τους, αιτιολόγησης των μέτρων που λαμβάνει.

Παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας από δηλώσεις πολιτειακών οργάνων

ΕΔΔΑ, απόφαση της 24.5.2011, Κώνστας κατά Ελλάδος (μετάφραση Αλίκη Τερζή)

Με ομόφωνη Απόφασή του το πρώτο Τμήμα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μετά από προσφυγή του πρώην Πρύτανη του Παντείου, καθηγητή Δημήτρη Κώνστα, καταδίκασε την Ελλάδα για την παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και συγκεκριμένα των άρθρων που προστατεύουν το τεκμήριο της αθωώτητας του κατηγορουμένου (άρθρο 6 παρ. 2) ως συστατικό στοιχείο της δίκαιης δίκης καθώς και το δικαίωμά του σε αποτελεσματική προσφυγή (άρθρο 13).

Η δίκαιη ισορροπία κατά τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Ιωάννης Δ. Σαρμάς, Αντιπρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Η δίκαιη ισορροπία είναι η αρχή με βάση την οποία ρυθμίζονται, κατά τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, οι συγκρούσεις μεταξύ συμφερόντων τα οποία υπάγονται στον μηχανισμό προστασίας της ΕΣΔΑ. Το Δικαστήριο έχει αναπτύξει μια συγκεκριμένη μέθοδο διαπίστωσης της βασιμότητας των επιχειρημάτων του διαδίκου που ισχυρίζεται ότι παραβιάστηκε, εκ μέρους του αντιδίκου του Κράτους μέλους, διάταξη της Σύμβασης με την οποία κατοχυρώνεται ανθρώπινο δικαίωμα ή θεμελιώδης ελευθερία. Η μέθοδος αυτή χαρακτηρίζεται από τη διαδοχή, κατά λογική τάξη, διαφόρων φάσεων ερεύνης, το επιστέγασμα της οποίας, αποτελεί, η κρίση περί του αν όντως έτυχε σεβασμού, στη δικαζόμενη υπόθεση, η αρχή της δίκαιης ισορροπίας.

Θρησκευτικά σύμβολα στα σχολεία

ΕΔΔΑ, Τμήμα Ευρείας σύνθεσης, Απόφαση Lautsi κατά Ιταλίας (18.3.2011) με παρατηρησεις Ελ. Καλαμπάκου

Η ανάρτηση θρησκευτικού συμβόλου σε σχολική τάξη δεν προσβάλλει τη θρησκευτική ελευθερία και το δικαίωμα θρησκευτικής εκπαίδευσης (ανατρέπεται η προηγούμενη απόφαση του Τμήματος στην ίδια υπόθεση)

Κρυφή κάμερα – Προστασία ιδιωτικής ζωής

ΣτΕ (Ολ.) 1213/2010

Η καταγραφή με κρυφά μέσα της εικόνας προσώπου συνιστά, κατ’ αρχήν, προσβολή του δικαιώματος του προσώπου τούτου επί της εικόνας του, το οποίο προστατεύεται ως ιδιαίτερη έκφανση του δικαιώματος στο σεβασμό της ιδιωτικής ζωής. Η τηλεοπτική μετάδοση είδησης, της οποίας αποκλειστική ή κύρια πηγή αποτελεί εικόνα συγκεκριμένου προσώπου που καταγράφηκε με κρυφά μέσα, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως θεμιτή άσκηση του δικαιώματος του πληροφορείν, εφ’ όσον η μεταδιδόμενη είδηση έχει ληφθεί υπό συνθήκες που στοιχειοθετούν προσβολή του δικαιώματος τρίτου επί της εικόνας του –εκτός εάν κριθεί διαφορετικά από το Ε.Σ.Ρ., κατόπιν ειδικής και πλήρως αιτιολογουμένης σταθμίσεως (μειοψ.).

Πολυτεκνική σύνταξη και προϋπόθεση ιθαγένειας

ΕΔΔΑ, απόφαση της 9.7.2009, ZEΪBEK κατά Ελλάδας με σημείωμα Α. Καϊδατζή

Η άρνηση χορήγησης ισόβιας σύνταξης σε πολύτεκνη μητέρα για το λόγο ότι ένα από τα παιδιά της είχε στερηθεί την ελληνική ιθαγένεια προσβάλλει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας και συνιστά διακριτική μεταχείριση. Παραβίαση άρθρων 1 Πρώτου Πρωτοκόλλου και 14 ΕΣΔΑ

Ελευθερία συνένωσης και εθνικές μειονότητες

ΕΔΔΑ, απόφαση της 27.3.2008, Τουρκική Ένωση Ξάνθης και λοιποί κατά Ελλάδας

Η διάλυση ενός σωματείου που επικαλείται εθνική μειονοτική συνείδηση δεν μπορεί να θεωρηθεί θεμιτός περιορισμός στο δικαίωμα της συνένωσης, όταν οι σκοποί και τα μέσα που χρησιμοποιεί για την υλοποίησή τους είναι ειρηνικοί. Η δημόσια τάξη δεν απειλείται από τη λειτουργία ενός σωματείου, που σκοπό έχει να προωθήσει τον πολιτισμό μιας περιοχής, ακόμα και αν υποτεθεί, ότι πρόκειται για τον πολιτισμό μιας μειονότητας. Το δικαίωμα να εκφράζει κανείς τις απόψεις του μέσω της ελευθερίας της συνένωσης, και η έννοια της προσωπικής αυτονομίας, υπονοούν το δικαίωμα του καθενός να εκφράζει, στο πλαίσιο της νομιμότητας, τις πεποιθήσεις του για την εθνική του ταυτότητα.

Η δέσμευση του εθνικού δικαστή από το νομολογιακό προηγούμενο και δεδικασμένο των αποφάσεων του ΕΔΔΑ

Τριαντάφυλλος Ζολώτας, Δικηγόρος, Δ.Ν.

Αντικείμενο της παρούσας μελέτης είναι η δέσμευση του Έλληνα δικαστή από τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ. Ο συγγραφέας προσδιορίζει τη δεσμευτικότητα του προηγουμένου της νομολογίας του ΕΔΔΑ, την οποία διακρίνει από την υποχρέωση συμμόρφωσης προς το δεδικασμένο του ΕΔΔΑ (άρθρο 46 παρ. 1 ΕΣΔΑ). Η τελευταία δεν απευθύνεται μόνο στη νομοθετική ή εκτελεστική εξουσία, αλλά και στη δικαστική

Κατοχύρωση συμβίωσης ομοφύλων: ελληνική πραγματικότητα και ευρωπαϊκή διάσταση (ΕΣΔΑ)

Βαγγέλης Μάλλιος, Δ.Ν., Ειδικός Επιστήμων στη Νομική Αθηνών

Η συνειδητοποίηση των αλλαγών που έχουν επέλθει στις σύγχρονες κοινωνίες ως προς τη συμβίωση των ατόμων του ιδίου φύλου επιβάλλει αφενός μεν την επέκταση του δικαιώματος σύναψης γάμου και στα ομόφυλα ζευγάρια, αφετέρου δε τη συμπερίληψή τους στο νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης

Συναίνεση και Αυτονομία: με αφορμή τα όρια της σεξουαλικής αυτοδιάθεσης στη νομολογία του ΕΔΔΑ

Γιώργος Καραβοκύρης, Δικηγόρος, Δ.Ν.

Στις αποφάσεις του ΕΔΔΑ με αντικείμενο τις σαδομαζοχιστικές πρακτικές αναδεικνύεται σε θεμελιώδες ζήτημα ο ορισμός της έννοιας της προσωπικής αυτονομίας. Οι αποκλίνουσες δικαστικές αξιολογήσεις της συναίνεσης του υποκειμένου εκβάλλουν σε δύο εκ διαμέτρου αντίθετες αντιλήψεις όχι μόνο της αυτονομίας αλλά και του ίδιου του δικαίου