Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Η σχέση εισαγγελικών αρχών και ανεξάρτητων αρχών – Σεβασμός ή παραβίαση των εγγυήσεων του κράτους δικαίου; Σχόλιο στην 1/2023 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου

Ευάγγελος Βενιζέλος, Καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης - Γενικός εισηγητής της Αναθεώρησης του Συντάγματος του 2001 - Πρώην εισηγητής της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την εκτέλεση των αποφάσεων του ΕΔΔΑ.

Τέσσερα βασικά ζητήματα θέτει η 1/2023 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Πρώτον, το ζήτημα του σεβασμού των ορίων της γνωμοδοτικής αρμοδιότητας του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου με κριτήριο τη σχετική νομοθετική ρύθμιση και τη σχετική πάγια πρακτική της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου. Δεύτερον, το ζήτημα της ερμηνείας του Συντάγματος με σεβασμό όχι μόνο προς… Read More: Η σχέση εισαγγελικών αρχών και ανεξάρτητων αρχών – Σεβασμός ή… »

Ευθεία βολή στο Σύνταγμα, στην Δικαιοσύνη και την Δημοκρατία

Γιώργος Κατρούγκαλος, καθηγητής Δημοσίου Δικαίου Πανεπιστημίου Θράκης, βουλευτής

Σε ακαδημαϊκή του παρέμβαση πριν από λίγο καιρό, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Π. Παυλόπουλος, έγραφε με τη συνταγματολογική του ιδιότητα, τα εξής για τον πρόσφατο νόμο της κυβέρνησης για τις υποκλοπές: «Κατά την νομοθετική αυτή παρέμβαση επιχειρήθηκε -και εξακολουθεί να επιχειρείται- μια προσπάθεια της Εκτελεστικής Εξουσίας να ερμηνεύσει τις διατάξεις του άρθρου 19 του… Read More: Ευθεία βολή στο Σύνταγμα, στην Δικαιοσύνη και την Δημοκρατία »

Ανομία στα Σύνορα και Κράτος Δικαίου

Παύλος Ελευθεριάδης, καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης

Τον Μάιο του 2021 η Επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Dunja Mijatović, εξέφρασε με επιστολή της προς την ελληνική κυβέρνηση τις βαθύτατες ανησυχίες της για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα, με αφορμή τις συχνές αναφορές για παράνομες και βίαιες επαναπρωθήσεις στα σύνορα και τα μέτρα εναντίον της δράσης μη… Read More: Ανομία στα Σύνορα και Κράτος Δικαίου »

Παρατηρήσεις ως προς την συνταγματική κατοχύρωση των αρμοδιοτήτων της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών Επίτιμου Καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Πρόλογος * Τα όσα προηγήθηκαν αλλά και τα όσα έπονται της ψήφισης και της έναρξης ισχύος των διατάξεων του ν.5002/2022, «Διαδικασία άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών, κυβερνοασφάλεια και προστασία προσωπικών δεδομένων πολιτών», καθιστούν αναγκαία την ανάλυση ορισμένων πτυχών της συνταγματικής κατοχύρωσης των αρμοδιοτήτων της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), ιδίως με βάση τις… Read More: Παρατηρήσεις ως προς την συνταγματική κατοχύρωση των αρμοδιοτήτων της Αρχής… »

Το απόρρητο της επικοινωνίας και το πρόβλημα της δημοκρατικής ποιότητας του πολιτεύματος

Κώστας Χρυσόγονος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Ι. Ένα πρωτίστως πολιτειακό ζήτημα Οι συνταγματικοί κανόνες δεν αποτελούν ποτέ και πουθενά νομοτελειακά δεδομένα, αντίστοιχα ή έστω συγκρίσιμα με τους «νόμους» των φυσικών επιστημών. Ακόμη και σε πλήρως λειτουργικά συνταγματικά κράτη (όπως π.χ. η Σουηδία, η Φινλανδία και η Νορβηγία, οι οποίες επί σειρά ετών πρωτεύουν στις εκτιμήσεις οργανώσεων και φορέων- παρατηρητών της κατάστασης… Read More: Το απόρρητο της επικοινωνίας και το πρόβλημα της δημοκρατικής ποιότητας… »

Κανονιστικές διαστάσεις της συνταγματικής κατοχύρωσης του θεσμού της αστικής ευθύνης του δημοσίου. Οι διακυμάνσεις του «διαλόγου» μεταξύ Θεωρίας και Νομολογίας.

Πρόλογος * Η ολοκληρωμένη εφαρμογή των ισχυουσών διατάξεων περί αστικής ευθύνης του νομικού προσώπου του Δημοσίου, των λοιπών νομικών προσώπων δημόσιου δικαίου και των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου του ευρύτερου δημόσιου τομέα, ιδίως κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας -εφεξής, και για λόγους συντομίας στο πλαίσιο της ανάλυσης που ακολουθεί, των ισχυουσών διατάξεων περί «αστικής ευθύνης… Read More: Κανονιστικές διαστάσεις της συνταγματικής κατοχύρωσης του θεσμού της αστικής ευθύνης… »

Ο αγώνας για το Σύνταγμα

Τάκης Βιδάλης, Δρ. Ν., Μέλος της Επιτροπής Ηθικής της Επιστήμης της ΕΕ (EGE/European Commission)

Εκατό χρόνια από τη γέννηση του Α. Μάνεση, ο ελληνικός συνταγματισμός περνά τη χειρότερη κρίση του στην περίοδο της μεταπολίτευσης. Αν κάτι χαρακτηρίζει το έργο του μεγάλου θεωρητικού ήταν η επιμονή του να θεωρεί το Σύνταγμα νόμο. Αυτή η απλή αντίληψη θα έπρεπε να είναι αυτονόητη σε οποιαδήποτε δημοκρατική κοινωνία. Στην Ελλάδα δεν ήταν ποτέ… Read More: Ο αγώνας για το Σύνταγμα »

Κράτος, τοπική αυτοδιοίκηση και νομιμότητα

Μιχάλης Ν. Πικραμένος, Αντιπρόεδρος ΣτΕ, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Το Σύνταγμα ορίζει ότι η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης ( ΟΤΑ) στους οποίους μπορεί να ανατίθενται με νόμο και κρατικές υποθέσεις, οι δε αρχές τους εκλέγονται από το λαό. Το Σύνταγμα ορίζει επίσης ότι το κράτος ασκεί στους ΟΤΑ εποπτεία που συνίσταται αποκλειστικά σε έλεγχο νομιμότητας. Ο συνταγματικός νομοθέτης αναθέτει… Read More: Κράτος, τοπική αυτοδιοίκηση και νομιμότητα »

Η Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία στον «Κύκλο με την Κιμωλία». Με αφορμή και το πολιτικό «άγος» των τηλεφωνικών υποκλοπών.

Πρόλογος * Στην «επικράτεια» της Δύσης, η οποία μέχρι πρότινος διέθετε την νομιμοποίηση και την αντίστοιχη «έξωθεν καλή μαρτυρία» ενός σχεδόν υποδειγματικού σεβασμού των δημοκρατικών θεσμών εν γένει, η Aντιπροσωπευτική Δημοκρατία έχει αρχίσει να παρακμάζει κάτω από το βάρος της θεσμικής και πολιτικής «οξείδωσης» των βασικών αντηρίδων της. «Οξείδωσης», η οποία δοκιμάζει επικίνδυνα τις αντοχές… Read More: Η Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία στον «Κύκλο με την Κιμωλία». Με αφορμή… »

Επιτελικό κράτος και προοδευτική διακυβέρνηση

Απόστολος Ι. Παπατόλιας, Δρ. Δημοσίου Δικαίου, Σύμβουλος ΑΣΕΠ, Πρ. Νομάρχης

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η επιδίωξη της «προοδευτικής διακυβέρνησης» ανιχνεύεται σε μια συγκεκριμένη παράδοση της Αριστεράς που σχετίζεται στενά με τις θεωρητικές βάσεις και τις πρακτικές εφαρμογές του «επιτελικού κράτους». Η σχέση Αριστεράς – επιτελικού κράτους θεμελιώνεται κατά την πρώτη φάση της Σοσιαλδημοκρατίας στις αντιλήψεις του προοδευτικού μεταρρυθμισμού για τον ρόλο του «κράτους-στρατηγείου», αναδιατάσσεται κατά την φάση της… Read More: Επιτελικό κράτος και προοδευτική διακυβέρνηση »

El garantismo de Aristovoulos Manessis como constitucionalismo positivista. Elementos biográficos y teóricos de su trayectoria académica – Ο Εγγυητισμός του Αριστοβούλου Μάνεση ως Συνταγματικός Θετικισμός. Βιογραφικά και Θεωρητικά Στοιχεία της Ακαδημαϊκής Σταδιοδρομίας του

Τριαντάφυλλος Γκούβας, μεταδιδακτορικός ερευνητής, Πανεπιστήμιο Carlos III (Μαδρίτη).

Εισαγωγικό σημείωμα Αντικείμενο του ισπανόγλωσσου δοκιμίου με τίτλο Ο Εγγυητισμός του Αριστοβούλου Μάνεση ως Συνταγματικός Θετικισμός: Βιογραφικά και Θεωρητικά Στοιχεία της Ακαδημαϊκής Σταδιοδρομίας του είναι η ανάδειξη ενός διαλαθόντος συνδέσμου. Στην λατινόφωνη βιβλιογραφία και ακαδημαική συζήτηση η θεωρία του εγγυητισμού εκτίθεται και συχνά δοξολογείται ως οιονεί τέκνο της διανοίας του Luigi Ferrajoli, του Ιταλού νομικού… Read More: El garantismo de Aristovoulos Manessis como constitucionalismo positivista. Elementos biográficos… »

Το σχέδιο νόμου σχετικά με την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών: κρίσιμες για τις θεμελιώδεις ελευθερίες «αστοχίες»

Ε. Συμεωνίδου – Καστανίδου, Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ

Εισαγωγή Το σχέδιο νόμου «Διαδικασία άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών, κυβερνοασφάλεια και προστασία προσωπικών δεδομένων πολιτών» κατατέθηκε σε μια στιγμή έντονης ανησυχίας του πολιτικού – και όχι μόνο – κόσμου σχετικά με τον τρόπο που διασφαλίζεται στην χώρα μας το απόρρητο των επικοινωνιών. Θα περίμενε λοιπόν κανείς ότι κατά τη διαμόρφωσή του θα είχαν ληφθεί… Read More: Το σχέδιο νόμου σχετικά με την άρση του απορρήτου των… »

Το απόρρητο της επικοινωνίας των πολιτικών προσώπων

Χ. Ανθόπουλος, ΚαθηγητήςΔικαίου και Διοίκησης, ΕΑΠ

Η προτεινόμενη νέα ρύθμιση για την άρση του απορρήτου της επικοινωνίας των πολιτικών προσώπων για λόγους εθνικής ασφάλειας, διορθώνει ένα συνταγματικό λάθος της ισχύουσας νομοθεσίας, η οποία δεν προέβλεπε αυξημένες εγγυήσεις για την ενεργοποίηση της διαδικασίας της άρσης του απορρήτου στην περίπτωση των βουλευτών και άλλων πολιτικών θεσμικών παραγόντων. Η παρακολούθηση από την ΕΥΠ του… Read More: Το απόρρητο της επικοινωνίας των πολιτικών προσώπων »

Άρση απορρήτου επικοινωνιών και επαγγελματικό απόρρητο

Ε. Συμεωνίδου – Καστανίδου, Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ

Η υπόθεση των «νόμιμων επισυνδέσεων» της ΕΥΠ φαίνεται να έχει φτάσει σε αδιέξοδο. Όλοι οι εμπλεκόμενοι επικαλούνται το επαγγελματικό τους απόρρητο και αρνούνται να καταθέσουν στοιχεία. Τα ίδια τα στοιχεία φέρεται να έχουν καταστραφεί. Τα ερωτήματα που τίθενται είναι πολλά. Θα προσπαθήσω να απαντήσω σε ορισμένα από αυτά, που συναρτώνται με το ποινικό δίκαιο. … Read More: Άρση απορρήτου επικοινωνιών και επαγγελματικό απόρρητο »

The Failed Attraction: Why Europe has failed to induce former communist countries to adopt the liberal constitutional model

Nicos C. Alivizatos, Emeritus professor of law, University of Athens

Δημοσιεύουμε το κείμενο ομιλίας που έδωσε στις 19 Οκτωβρίου 2022 στο Κέντρο Νομικών Μελετών του Πανεπιστημίου Ca’ Foscari της Βενετίας ο Νίκος Κ. Αλιβιζάτος. Σε αυτήν, ο ομιλητής εξετάζει τους λόγους για τους οποίους, κατά τη γνώμη του, η Ευρώπη απέτυχε να εντάξει στο μοντέλο του δυτικού συνταγματισμού τη Ρωσία και τις άλλες πρώην λαϊκές δημοκρατίες της Ανατολικής Ευρώπης