Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Το τέλος της συγκεντρωτικής διακυβέρνησης

Απόστολος Παπατόλιας, διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Nanterre

Ο Ευ. Βενιζέλος, διαπιστώνει σήμερα, με αναδρομικό πλην ιδιαιτέρως εύγλωττο τρόπο, ότι «παρακολουθούμε ένα ολόκληρο μοντέλο συγκεντρωτικής άσκησης της εξουσίας να φτάνει με πολύ θόρυβο στα όριά του», καθώς «το μείγμα αίσθησης παντοδυναμίας και ακρισίας απέβη ανεξέλεγκτο». Επειδή δε στα «ζητήματα δημοκρατίας και κράτους δικαίου υπάρχει απόλυτη αξίωση και απόλυτη υποχρέωση σεβασμού, το μοντέλο πρέπει να… Read More »

Ο σχηματισμός της κυβέρνησης σε περιβάλλον συναινετικού κοινοβουλευτισμού. Οι ρυθμιστικές δυνατότητες της Προέδρου της Δημοκρατίας στο Σύνταγμα και τη μεταπολιτευτική πρακτική

Θανάσης Γ. Ξηρός, Αναπληρωτής Καθηγητής  Συνταγματικού Δικαίου ΑΣΕΙ-ΣΣΕ       

 Ι. Εισαγωγικές παρατηρήσεις * Η συζήτηση για τις προσεχείς γενικές βουλευτικές εκλογές παραμένει ανοικτή, με παραλλάσσουσα πάντως ένταση και αξιοσημείωτη περιοδικότητα, επί ένα και πλέον έτος. Το ενδιαφέρον της εντοπίζεται, αυτοτελώς και συχνά συνδυασμένα, στη στιγμή της προκήρυξής τους και στα σενάρια της επόμενης ημέρας. Εάν η θητεύουσα Βουλή δεν συμπληρώσει τον τετραετή βίο της,… Read More »

«Το Σύνταγμα στη δίνη των υποκλοπών». Συνταγματικές και δικαιο-πολιτικές όψεις της υπόθεσης των παρακολουθήσεων

Φώτης Παλαμιώτης (Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε. Δημοσίου Δικαίου) - Απόστολος Παπατόλιας (Δρ. Δημοσίου Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Nanterre)

Η πρόσφατη υπόθεση των υποκλοπών, με τις γνωστές περιπτώσεις των παρακολουθήσεων Κουκάκη και Ανδρουλάκη, ανέδειξε μια σωρεία νομικών και θεσμικών ζητημάτων, τα οποία σε μεγάλο βαθμό έχουν ήδη καταγραφεί στον δημόσιο διάλογο, με την πληθώρα των ποικίλων παρεμβάσεων από εκπροσώπους του πολιτικού, επιστημονικού και δημοσιογραφικού κόσμου. Παρότι έχει ήδη χυθεί άφθονο μελάνι από τη σκοπιά… Read More »

Καταφανής Παραβίαση του Συντάγματος

Κώστας Χρυσόγονος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Το σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών από την ΕΥΠ δεν συνιστά πολιτικό, αλλά πολιτειακό ζήτημα. Ακόμη και αν υποθέσουμε ότι ο μόνος πολιτικός – στόχος της παρακολούθησης ήταν ο Νίκος Ανδρουλάκης, θίγονται από αυτή τα ίδια τα θεμέλια του δημοκρατικού πολιτεύματος (αν και υφίστανται επώνυμες καταγγελίες για παρακολούθηση επίσης 17 βουλευτών διαφόρων κομμάτων, καθώς και των… Read More »

Ηνωμένο Βασίλειο: Η δύσκολη συμβίωση με τα δικαιώματα του ανθρώπου

Βασίλης Σκουρής, ομ. Καθηγητής ΑΠΘ, πρώην Πρόεδρος Δικαστηρίου ΕΕ

Τον τελευταίο καιρό παρατηρούμε μία σταδιακή απομάκρυνση του Ηνωμένου Βασιλείου (ΗΒ) από το ευρωπαϊκό δικαιϊκό κεκτημένο που κορυφώθηκε με την πραγματοποίηση του Brexit, τα αποτελέσματα του οποίου φαίνεται (δυστυχώς) ότι δεν έχουν οριστικοποιηθεί ακόμη. Το φαινόμενο αυτό εντυπωσιάζει, καθώς παλαιότερα μεταξύ των διπλωματικών κύκλων κυκλοφορούσε η φήμη ότι οι εκπρόσωποι του ΗΒ ήταν πάντοτε άριστα… Read More »

H παραίτηση του Πρωθυπουργού είναι μονόδρομος. Η πολιτική ευθύνη για τις αντισυνταγματικές υποκλοπές είναι αντικειμενική και μη μεταβιβάσιμη

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

 Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού για το σκάνδαλο των υποκλοπών κλείνουν με τον χειρότερο δυνατό τρόπο τον πρώτο κύκλο μιας πρωτοφανούς για τα ελληνικά δεδομένα υπόθεσης, η οποία, δυστυχώς, όχι μόνον υπονομεύει την συνταγματική λειτουργία του πολιτεύματος αλλά και θέτει ευθέως ζήτημα Δημοκρατίας. Τα δεδομένα της υπόθεσης είναι γνωστά, τουλάχιστον καθ’ό μέρος αφορούν την ομολογημένη επίσημα,… Read More »

Η εξέλιξη της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας ως προς το νομικό καθεστώς της αστικής ευθύνης του Δημοσίου   Σχόλιο στην απόφαση ΣτΕ (Α΄) 1500/2022 (υπόθεση Μυρτούς Παπαδομιχελάκη)

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόλογος Η απόφαση ΣτΕ (Α΄) 1500/2022 έρχεται να προστεθεί στην «χορεία» εκείνων των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι οποίες διακρίνονται για την συνεπή προσήλωσή τους, όπως επιτάσσει αυτό τούτο το δικαιοδοτικό καθήκον, στο γράμμα και στο πνεύμα των διατάξεων του Συντάγματος και της σύμφωνης με αυτό εκτελεστικής του νομοθεσίας. Ιδίως δε των διατάξεων εκείνων… Read More »

Η ανεκτίμητη επιστημονική συνεισφορά του Ηλία Νικολακόπουλου

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Όσο καταλαγιάζει το οδυνηρό ξάφνιασμα για τον αδόκητο θάνατο του αείμνηστου συναδέλφου και φίλου Ηλία Νικολακόπουλου τόσο περισσότερο αναδεικνύεται ανάγλυφα το κενό που αφήνει πίσω του. Ένα κενό που είναι πράγματι δυσαναπλήρωτο, διότι στο πρόσωπο του εκλιπόντος συνδυάσθηκαν με τρόπο σπάνιο, όπως ήδη τονίσθηκε από πολλές πλευρές, η επιστημοσύνη, το ήθος, η ευπρέπεια και η… Read More »

Ένα λογικά ασύντακτο  βούλευμα

Ευάγγελος Βενιζέλος, καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο ΑΠΘ

Το βούλευμα 25/2022 του Δικαστικού Συμβουλίου του Ειδικού Δικαστηρίου του άρθρου 86 παρ. 4  του Συντάγματος για την «σκευωρία Νοβάρτις» δημοσιεύθηκε στις 30.6.2022, σχεδόν τα μεσάνυκτα, λίγο πριν αποχωρήσουν από τη δικαστική υπηρεσία, λόγω ορίου ηλικίας, δυο μέλη του. Όμως, όπως βεβαιώνει το ίδιο το βούλευμα, το Δικαστικό Συμβούλιο διεξήγαγε προκειμένου να διαμορφώσει την αμετάκλητη… Read More »

Μνήμη Αριστόβουλου Μάνεση

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Συμπληρώθηκαν ήδη 100 χρόνια από την γέννηση του Αριστόβουλου Μάνεση και 20 χρόνια από τον θάνατό του. Ωστόσο, όσο περνάει ο καιρός τόσο ενισχύεται η πεποίθησή μου ότι ο Αριστόβουλος Μάνεσης ανήκει στις σπάνιες εκείνες περιπτώσεις για τις οποίες δεν ισχύει το «ουδείς αναντικατάστατος». Και τούτο διότι σφράγισε, τόσο με την ζωή του όσο και… Read More »

Φόρος Τιμής στον Αριστόβουλο Μάνεση

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Η ίδια η ιστορική έρευνα του Συνταγματικού Δικαίου -και κατ’ εξοχήν της μεθόδου ερμηνείας του Συντάγματος και της ιστορικής εξέλιξής του εν γένει, σε ό,τι δε αφορά την Ελλάδα της ιστορικής εξέλιξής του πρωτίστως μετά την δημιουργία του Νεώτερου Ελληνικού Κράτους με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, του 1830- αποδεικνύει, με αδιάσειστα αντικειμενικά κριτήρια, ότι το… Read More »

Οι κυβερνήσεις συνεργασίας υπό το πρίσμα του ισχύοντος συντάγματος. Εκλογικές μεθοδεύσεις και «δημοκρατικιστικά» προσχήματα

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έχουν τροφοδοτήσει έναν από καιρό έντονο πολιτικό διάλογο για κυβερνήσεις συνεργασίας. Υπάρχουν βεβαίως πολλές πτυχές και ποικίλες οπτικές γωνίες που χρωματίζουν αυτόν τον διάλογο. Ωστόσο, εκείνο που συνήθως υποτιμάται ή αποσιωπάται είναι η κρισιμότερη ίσως διάστασή του. Πρόκειται για την συνταγματική διάσταση, η οποία αφορά, ιδίως, πρώτον τα θεμιτά όρια πολιτικής αξιοποίησης… Read More »

Ο Ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας του Συντάγματος κατά το άρθρο 2 παρ. 1 και η πολυπρισματική σημασία του στην εποχή μιας επώδυνης κοινωνικής και οικονομικής κρίσης

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόλογος * Κατά την διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 του Συντάγματος, «ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου αποτελούν την πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας». Πρόκειται για θεμελιώδη διάταξη του Συντάγματος, η οποία, θέτοντας τον Άνθρωπο στο επίκεντρο του ρυθμιστικού του πεδίου -επέκεινα δε της όλης Έννομης Τάξης- καθιερώνει τον εν γένει Ανθρωποκεντρικό του… Read More »

Η  θρησκευτική ελευθερία και η εκπαιδευτική της διάσταση

Γιώργος  Σταυρόπουλος, Επίτιμος Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, πρώην Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Η σχέση του κάθε ανθρώπου με το Θείο έχει από τη φύση της χαρακτήρα μάλλον ενδοστρεφή και είναι καταρχήν απόρρητη. Αν το εκάστοτε πρόσωπο ακολουθήσει πιστά τα δόγματα κάποιας συγκεκριμένης θρησκείας, περιορισθεί στην αποδοχή κάποιων από αυτά ή διαμορφώσει μια δική του προσωπική σχέση με συγκεκριμένη εκάστοτε θρησκεία εναπόκειται αποκλειστικά σε αυτό. Μπορεί κάποιος να… Read More »

Η δίκη του Ζακ και η πλημμελής εκπαίδευση των αστυνομικών

Ν.Κ. Αλιβιζάτος, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Με τις αγορεύσεις των συνηγόρων της πολιτικής αγωγής και  της υπεράσπισης ολοκληρώνεται αυτές τις μέρες στο Μικτό Ορκωτό  η δίκη των τεσσάρων αστυνομικών και των δυο ιδιωτών που κατηγορούνται για τον φόνο του Ζακ Κωστόπουλου. Το φονικό είχε γίνει  μέρα μεσημέρι,  τον Σεπτέμβριο του 2018, στον πεζόδρομο της οδού Γλάδστωνος, κοντά στην Ομόνοια, στο κέντρο… Read More »