Category Archives: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

Διοικητικές κυρώσεις – Αντίθεση του αρ. 4 παρ. 1 του 7ου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου ΕΣΔΑ, όπως ερμηνεύεται από το ΕΔΔΑ, στο Σύνταγμα

ΣτΕ 2067/2011 Τμ. B΄ επτ.

Το διοικητικό δικαστήριο, όταν κρίνει επί υποθέσεως επιβολής πολλαπλού τέλους λόγω λαθρεμπορίας, δεν δεσμεύεται από την τυχόν προηγηθείσα σχετική απόφαση ποινικού δικαστηρίου, εκτός εάν πρόκειται για αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση, αλλά υποχρεούται απλώς να την συνεκτιμήσει κατά την διαμόρφωση της κρίσεώς του. Το ΕΔΔΑ ενέταξε στις ποινικής φύσεως τις κυρώσεις που προβλέπονται στο ελληνικό δίκαιο για τελωνειακές παραβάσεις, αλλά το άρθρο 4 παρ. 1 του 7ου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ (αρχή non bis in idem) όπως έχει ερμηνευθεί από το ΕΔΔΑ δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής εν προκειμένω γιατί θα αντέβαινε προς τα άρθρα 94 παρ. 1 και 96 παρ.1 του Συντάγματος. Ο έλληνας δικαστής δεν μπορεί να εξέρχεται του πλαισίου των υποχρεώσεων που του διαγράφουν τα άρθρα 87 παρ. 2 και 93 παρ. 4 Συντάγματος, έστω και αν η στάση του έχει ως συνέπεια να τεθεί ζήτημα διεθνούς ευθύνης της Ελλάδας. Ομοίως, η νομολογία του ΕΔΔΑ περί του τεκμηρίου αθωότητας, όπως διατυπώθηκε στην υπόθεση Σταυρόπουλος κατά Ελλάδος, είναι ανεφάρμοστη στην περίπτωση που προβλέπονται διοικητικές και ποινικές κυρώσεις για την ίδια παράβαση, διότι αντίκειται στις ίδιες ως άνω συνταγματικές διατάξεις περί δικαιοδοσίας ποινικών και διοικητικών δικαστηρίων. Περαιτέρω, η διάταξη του αρ. 5 παρ. 2 ΚΔΔ δεν αντίκειται στη συνταγματική αρχή της ισότητας διότι η διαφοροποίηση στη μεταχείριση μεταξύ καταδικαστικών και αθωωτικών αποφάσεων δικαιολογείται επαρκώς από το διαφορετικό βαθμό δικανικής βεβαιότητας που πρέπει να σχηματίσει το ποινικό δικαστήριο σε κάθε περίπτωση.

Παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας από δηλώσεις πολιτειακών οργάνων

ΕΔΔΑ, απόφαση της 24.5.2011, Κώνστας κατά Ελλάδος (μετάφραση Αλίκη Τερζή)

Με ομόφωνη Απόφασή του το πρώτο Τμήμα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μετά από προσφυγή του πρώην Πρύτανη του Παντείου, καθηγητή Δημήτρη Κώνστα, καταδίκασε την Ελλάδα για την παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και συγκεκριμένα των άρθρων που προστατεύουν το τεκμήριο της αθωώτητας του κατηγορουμένου (άρθρο 6 παρ. 2) ως συστατικό στοιχείο της δίκαιης δίκης καθώς και το δικαίωμά του σε αποτελεσματική προσφυγή (άρθρο 13).

Συνταγματικός ο τόκος 6% για αξιώσεις κατά του Δημοσίου – η δημοσιονομική ισορροπία ως λόγος δημοσίου συμφέροντος

ΣτΕ 1620/2011 Τμ. ΣΤ΄

Το ελληνικό κράτος είναι διαχρονικά πλέον αξιόπιστος οφειλέτης σε σχέση με τους ιδιώτες οφειλέτες και συνεπώς ο κίνδυνος, τον οποίο διαχρονικά διατρέχει το Δημόσιο ως δανειστής, όσον αφορά την καταβολή των προς αυτό οφειλών των ιδιωτών, είναι μεγαλύτερος από τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν οι ιδιώτες δανειστές του. Επομένως, η διαφοροποίηση δυνάμει του άρθρου 21 του Κώδικα Νόμων περί δικών του Δημοσίου του τόκου, νόμιμου ή υπερημερίας, που αφορά τις οφειλές του Δημοσίου και του αντίστοιχου γενικώς ισχύοντος τόκου που εφαρμόζεται στις οφειλές των ιδιωτών, είναι, χωρίς αμφιβολία, κατ’ αρχήν, δικαιολογημένη. Το απλό ταμειακό συμφέρον του Δημοσίου δεν αποτελεί λόγο δημοσίου ή γενικού συμφέροντος που να δικαιολογεί την ως άνω διαφοροποίηση του τόκου που καταβάλλει το Δημόσιο, τέτοιο λόγο όμως αποτελεί η διασφάλιση «της δημοσιονομικής ισορροπίας του Κράτους», ενόψει του ότι η παρούσα δημοσιονομική κρίση έχει, εξαιτίας της πρωτοφανούς διάστασής της, χαρακτήρα εθνικής κρίσης. Κατά συνέπεια, σύμφωνα και με τα όσα έχουν γίνει δεκτά από τη νομολογία της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας και του ΕΔΔΑ, από την επίμαχη διαφοροποίηση των επιτοκίων δεν προκαλείται παραβίαση ούτε της συνταγματικής αρχής της ισότητας, ούτε του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, ενόψει και της εύλογης εν προκειμένω σχέσης των επιτοκίων. Παραπέμπει το ζήτημα στην Ολομέλεια.

Θρησκευτικά σύμβολα στα σχολεία

ΕΔΔΑ, Τμήμα Ευρείας σύνθεσης, Απόφαση Lautsi κατά Ιταλίας (18.3.2011) με παρατηρησεις Ελ. Καλαμπάκου

Η ανάρτηση θρησκευτικού συμβόλου σε σχολική τάξη δεν προσβάλλει τη θρησκευτική ελευθερία και το δικαίωμα θρησκευτικής εκπαίδευσης (ανατρέπεται η προηγούμενη απόφαση του Τμήματος στην ίδια υπόθεση)

Συμβατότητα με το ενωσιακό δίκαιο του αποκλειστικού δικαιώματος διεξαγωγής τυχερών παιχνιδιών

ΣτΕ (Ολ.) 231/2011

Με την απόφαση ΣτΕ (Ολ.) 231/2011 διατυπώθηκαν προς το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προδικαστικά ερωτήματα σχετικά με τη συμβατότητα με δίκαιο της ΕΕ εθνικής ρύθμισης, με την οποία παραχωρείται σε ανώνυμη εταιρεία εισηγμένη στο χρηματιστήριο το αποκλειστικό δικαίωμα διεξαγωγής τυχερών παιχνιδιών.

Ιδιωτικές οι διαφορές από πράξεις οργάνωσης και διοίκησης Ιερής Μονής

ΣτΕ 502/2011 Τμ. Δ΄

Με την απόφαση ΣτΕ 502/2011 (Τμ. Δ΄) παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου το ζήτημα της φύσης των πράξεων που εκδίδονται για την οργάνωση και διοίκηση ιερής μονής. Κατά την άποψη της πλειοψηφίας του Τμήματος, οι ιερές μονές χαρακτηρίζονται μεν ρητώς από τον νόμο ως νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, δεν συνιστούν, όμως, φορείς ασκήσεως δημόσιας εξουσίας ούτε αποτελούν τμήμα της δημοσίας διοικήσεως υπό την οργανική έννοια. Πράξεις που αφορούν την οργάνωση και διοίκηση ιερής μονής δεν συνιστούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις, αλλά αναπτύσσουν τα αποτελέσματά τους στον χώρο του ιδιωτικού δικαίου και ανήκουν, επομένως, κατ’ αρχήν, στην δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων (αντίθετη μειοψηφία).

Ελευθερία της έκφρασης στρατιωτικού υπαλλήλου

Conseil d’Etat (Γαλλία), 12.1.2011, Matelly, no 338461

Η ευθεία άσκηση, από υπάλληλο της χωροφυλακής, κριτικής κατά της κυβερνητικής πολιτικής στον τομέα της χωροφυλακής ξεπερνά τα όρια που διαγράφονται από το καθήκον αυτοσυγκράτησης του υπαλλήλου. Η συμμετοχή του πειθαρχικά διωκομένου υπαλλήλου σε ομάδα επιστημονικής εργασίας δεν του προσδίδει την ιδιότητα του ερευνητή και, άρα, ούτε το εύρος της ελευθερίας έκφρασης των πανεπιστημιακών λειτουργών. Παρά την παραβίαση του καθήκοντος αυτοσυγκράτησης, η επιβληθείσα πειθαρχική ποινή της οριστικής παύσης είναι προφανώς δυσανάλογη, ενόψει των περιστάσεων της υπόθεσης.

Συνταγματικότητα των νέων ρυθμίσεων για την κτήση ιθαγένειας και τη συμμετοχή αλλοδαπών στις αυτοδιοικητικές εκλογές

ΣτΕ 350/2011 Τμ. Δ επταμ. με παρατηρήσεις Χρ. Παπαστυλιανού

Με την απόφαση ΣτΕ 350/2011 (Δ΄ Τμήμα, επταμ.) παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου το ζήτημα της συνταγματικότητας των διατάξεων των άρθρων 1 (παρ. 1, 2 και 6) και 24 του ν. 3838/2010, με τις οποίες εισάγονται νέες προϋποθέσεις για την κτήση της ελληνικής ιθαγένειας, και των άρθρων 14 έως 21 του ίδιου νόμου, με τις οποίες προβλέπεται η συμμετοχή αλλοδαπών, υπηκόων τρίτων χωρών, στις εκλογές της πρωτοβάθμιας τοπικής αυτοδιοίκησης.

Μεταχείριση αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα και Κανονισμός Δουβλίνο ΙΙ

ΕΔΔΑ, απόφαση της 21.1.2011, M.S.S. κατά Βελγίου και Ελλάδος (Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης) με σημείωμα Βασίλη Κερασιώτη

Η κράτηση έστω και για λίγες ημέρες προσώπου που αιτείται άσυλο σε χώρο κράτησης που δεν ανταποκρίνεται στα στοιχειώδη επίπεδα ανθρώπινης αξιοπρέπειας συνιστά παραβίαση του αρ. 3 της ΕΣΔΑ. Εξίσου συνιστούν παραβίαση του αρ. 3 ΕΣΔΑ οι συνθήκες διαβίωσης των αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα μετά την απελευθέρωσή τους. Τα δομικά ελαττώματα της διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων ασύλου στην Ελλάδα σε συνδυασμό με την πρακτική που ακολουθείται από τις ελληνικές αρχές συνιστούν παραβίαση του αρ. 13 της ΕΣΔΑ σε συνδυασμό προς το αρ. 3 ΕΣΔΑ. Η μεταφορά προσώπου που αιτείται άσυλο από άλλη χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ελλάδα προκειμένου να εξεταστεί το αίτημά του κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού Δουβλίνο ΙΙ συνιστά παραβίαση του αρ. 3 ΕΣΔΑ από την πλευρά του κράτους μέλους που διατάσσει τη μεταφορά.

Συνταγματικά όρια στη μετατροπή ακυρωτικών διαφορών σε διαφορές ουσίας

ΣτΕ (Ολ.) 3919/2010

Με την απόφαση ΣτΕ 3919/2010 (Ολομ.) κρίθηκε αντισυνταγματική η διάταξη του άρθρου 67 του ν. 3431/2006, με την οποία προβλέφθηκε ότι κάθε απόφαση της ΕΕΤΤ, ατομικού ή κανονιστικού χαρακτήρα, υπόκειται σε προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου. Η άσκηση πλήρους δικαιοδοσίας σε διαφορές που ανακύπτουν από ευθεία προσβολή κανονιστικών πράξεων αντίκειται στο άρθρο 43 Συντ. και την αρχή της διάκρισης των λειτουργιών, εφόσον επιτρέπει στο δικαστή τη μεταρρύθμιση των πράξεων, δηλαδή τη θέσπιση νέας κανονιστικής πράξης, για την οποία όμως αρμόδια είναι μόνο τα όργανα της εκτελεστικής εξουσίας.

Εγγυήσεις δημοσιότητας και δίκαιη δίκη

ΣτΕ (Ολ.) 3319/2010

Με τις αποφάσεις ΣτΕ 3319-3320/2010 (Ολομ.) ακυρώθηκαν, λόγω παράβασης της συνταγματικά επιτασσόμενης αρχής της δημόσιας διεξαγωγής των συνεδριάσεων, αποφάσεις της Αρχής Διασφάλισης Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α.Δ.Α.Ε.), με τις οποίες επιβλήθηκαν πρόστιμα σε δύο εταιρίες για παραβάσεις της νομοθεσίας περί απορρήτου των επικοινωνιών, και ειδικότερα για πράξεις και παραλείψεις αυτών, σχετικά με την παρακολούθηση τηλεφωνικών συνδιαλέξεων και την υποκλοπή του περιεχομένου τους.

Συνέπειες της συνταγματικής επιταγής για χωροταξικό σχεδιασμό

ΣτΕ (Ολ.) 3396/2010

Με τις αποφάσεις Σ.τ.Ε. 3396-3397/2010 (Ολομ.) ακυρώθηκε απόφαση με την οποία κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση στις περιοχές Ρωμανού και Πύλου του Νομού Μεσσηνίας, για τη δημιουργία Περιοχής Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (Π.Ο.Τ.Α.), διότι δεν είχε προηγηθεί χωροταξικός σχεδιασμός.

Λειτουργία τηλεοπτικών σταθμών χωρίς άδεια

ΣτΕ (Ολ.) 3578/2010

Με την απόφαση Σ.τ.Ε. 3578/2010 (Ολομ.), κατόπιν παραπομπής με την απόφαση 2784/2007 του Δ’ Τμήματος, κρίθηκε το ζήτημα της συνταγματικότητας των διατάξεων των άρθρων 17 παρ. 1 του ν. 2644/1998 και 19 παρ. 2 του ν. 3051/2002, κατά τις οποίες θεωρούνται ως νομίμως λειτουργούντες τηλεοπτικοί σταθμοί, οι οποίοι δεν είναι εφοδιασμένοι με άδεια ιδρύσεως και λειτουργίας, εφόσον πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις.

Εισήγηση στην υπόθεση του «Μνημονίου»

Ειρήνη Σαρπ, Σύμβουλος Επικρατείας

Εισήγηση της Συμβούλου Επικρατείας Ειρήνης Σαρπ ενώπιον της Ολομελείας του ΣτΕ στην υπόθεση του «Μνημονίου», δικάσιμος: 23.11.2010.

Ραδιοτηλεοπτική προβολή νεοπαγών κομμάτων κατά την προεκλογική περίοδο

ΣτΕ (Ολ.) 3427/2010 με σημείωμα Στέργιου Κοφίνη

Με τις υπουργικές αποφάσεις καθορισμού του χρόνου προβολής των πολιτικών κομμάτων από ραδιοτηλεοπτικά μέσα κατά την προεκλογική περίοδο για τις ευρωεκλογές της 9.6.2009 διαφοροποιείται το χρονικό σημείο έναρξης μετάδοσης των ραδιοτηλεοπτικών μηνυμάτων, καθώς και η έκταση του προσφερόμενου δωρεάν ραδιοτηλεοπτικού χρόνου, για τα νεοπαγή κόμματα σε σχέση με τα κόμματα που έχουν παρουσία στο ευρωκοινοβούλιο και τα κόμματα που είχαν συμμετάσχει και στις προηγούμενες ευρωεκλογές. Λαμβανομένης υπόψη και της απαγόρευσης προβολής διαφημιστικών μηνυμάτων κατά την προεκλογική περίοδο δυνάμει της παρ. 1 περ. β’ του αρ. 11 του ν. 3023/2002, η διαφοροποίηση αυτή αντίκειται στην αρχή της ισότητας τόσο ως προς το σκέλος του χρόνου έναρξης της δωρεάν προβολής μηνυμάτων όσο και ως προς την έκταση των μηνυμάτων αυτών..