[Αναδημοσίευση από περιοδικό 'Δικαιώματα του Ανθρώπου' 2011] – H παρούσα μελέτη, που συντάχθηκε και στάλθηκε προς δημοσίευση στο περιοδικό ΔτΑ πριν από την δημοσίευση της απόφασης του ΣτΕ 668/2012, εξετάζει τα συνταγματικά ζητήματα που ανέκυψαν με την υπαγωγή της χώρας μας στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης της Ελλάδος το 2010, και με την δανειοδότησης της ίδιας… Read More »
[στο: Πρακτικά του ΙΕ’ Επιστημονικού Συμποσίου (2,3 Δεκεμβρίου 2010), Η Συνθήκη της Λισσαβώνας εντός της ελληνικής έννομης τάξης, εκδ. οίκος Επτάλοφος 2011] – Η πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι μια πορεία κρίσεων, παλινδρομήσεων και συμβιβασμών, μας λέει η Νέδα Κανελλοπούλου, εμπεριέχει όμως ένα βασικό χαρακτηριστικό, τη συνταγματοποίηση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, καθώς η δημιουργία ενός… Read More »
[αναδημοσίευση από το περιοδικό Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική 28/2013, σ. 276-294] – Οι ειρηνευτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Εθνών έχουν απασχολήσει κατά καιρούς τη θεωρία του διεθνούς δικαίου και των διεθνών σχέσεων και απέκτησαν αυξημένο ενδιαφέρον με το τέλος του ψυχρού πολέμου, όταν η μεταδιπολική αφύπνιση των Ηνωμένων Εθνών, η ανακαινισμένη λειτουργία του Συμβουλίου Ασφαλείας και… Read More »
Η ανακοίνωση εξετάζει την σχέση κράτος δικαίου-δικαιώματα-μετανάστες ως προς τους αποδέκτες των δικαιωμάτων αλλά και με αναφορά τους φορείς άσκησης εξουσίας από την πλευρά του κράτους (νομοθετική-εκτελεστική-δικαστική) ως μια μεταβλητή που συνεχώς τίθεται υπό διαπραγμάτευση/αμφισβήτηση κατά τη διάρκεια της κρίσης. Η διχοτόμηση πολίτης-αλλοδαπός επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη εννοιολόγησης των συνόλων «εμείς- οι άλλοι» σε… Read More »
Το κείμενο που ακολουθεί αναλύει τη σχέση που ο Έλληνας δικαστής αναπτύσσει προς την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων δικαιωμάτων (ΕΣΔΑ) όταν καλείται να επιλύσει διαφορές που αναφέρονται σε κανόνες προστασίας ατομικών δικαιωμάτων. Στις περιπτώσεις αυτές, ο Έλληνας δικαστής είναι υποχρεωμένος, ενόψει της αρχής της επικουρικότητας, να εφαρμόζει, ακόμη και αυτεπαγγέλτως, τους αντίστοιχους κανόνες και τη… Read More »
H αναθεώρηση της συνταγματικής κατάστρωσης του δημοψηφίσματος και η εισαγωγή της λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας μπορούν να συμβάλουν στην αναζωογόνηση της αντιπροσώπευσης, όχι όμως και στην αντικατάστασή της και δεν θα μπορούσαν να άρουν τα εγγενή αλλά και επίκτητα μειονεκτήματά της που πρέπει να αντιμετωπιστούν αυτόνομα. Επιπλέον, πρέπει να σχεδιαστούν με ασφαλιστικές δικλείδες έναντι πιθανών καταχρήσεων… Read More »
Οι κυοφορούμενες εξελίξεις στο εσωτερικό των πολιτικών οργάνων της ΕΕ όσον αφορά τις πολιτικές της Ένωσης για τη μετανάστευση καταδεικνύουν για άλλη μια φορά την απροθυμία των ισχυρότερων κρατών του ευρωπαϊκού βορρά να δώσουν έστω μεσοπρόθεσμες λύσεις στα συσσωρευόμενα προβλήματα. Η απογοήτευση από την απουσία μιας ειλικρινούς αποδοχής των προβλημάτων διασκεδάζεται συνήθως με την ανθρωπιστική… Read More »
Η οικονομική κρίση και οι δραματικές συνέπειες που επιφέρει στους περισσότερους τομείς της κοινωνικής και πολιτικής ζωής έχουν θέσει σε δοκιμασία την τήρηση του Συντάγματος, ο σεβασμός του οποίου στη χώρα μας μοιάζει να μην αποτελεί πια προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία των θεσμών. Η διακυβέρνηση του τόπου ασκείται με τη λήψη αποφάσεων που… Read More »
Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι τυχόν υιοθέτηση της πρότασης, που τίθεται και πάλι, για την ίδρυση συνταγματικού δικαστηρίου στη χώρα μας δεν φαίνεται να συνάδει με την εξέλιξη των σχέσεων μεταξύ του εθνικού και του ενωσιακού δικαίου. Η παραπάνω θέση στηρίζεται στην ανάλυση, αφενός, της επίδρασης που ασκεί το δίκαιο της Ένωσης στην οργάνωση του δικαστικού… Read More »
Στο συνταγματικό κράτος ‘κυρίαρχος’ με τη νομική έννοια δεν υπάρχει. Η έννοια της λαϊκής κυριαρχίας είναι συνεπώς μια έννοια πολιτική, με συμβολική και ιστορική αξία, που ταυτίζεται με τη δημοκρατική αρχή. Η λαϊκή κυριαρχία εκδηλώνεται στο πλαίσιο της νομιμότητας. Αν ο λαός την υπερβεί, γίνεται επανάσταση και βία. Βία είναι όμως και η νομιμότητα. Την… Read More »
Οι κατέχοντες οργανική θέση, με σύμβαση δημοσίου δικαίου υπάλληλοι, είναι μόνιμοι στις θέσεις που κατέχουν εφόσον αυτές υφίστανται. Ο θεσμός την μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων είναι κατοχυρωμένος σε διάφορα έννομες τάξεις. Ο κοινός νομοθέτης, δύναται να προβαίνει σε αναδιοργάνωση της Διοικήσεως, να ιδρύει και να καταργεί οργανικές θέσεις ή και να τροποποιεί τις αρμοδιότητες αυτών… Read More »
Οι περικοπές των συντάξεων ήταν η εύκολη και άδικη λύση. Αν μεταφέρουμε τα πορίσματα της νομολογίας του ΕΔΔΑ, το συμπέρασμα δεν μπορεί παρά να είναι η αποδοχή της παραβίασης του άρθρου 1 του Π.Π.Π. της ΕΣΔΑ. Ο βαθμός νομοθετικής προσβολής των δικαιωμάτων είναι τέτοιας σοβαρότητας που οδηγεί στην ουσιώδη ανατροπή της αναλογικότητας των συντάξεων. Οι… Read More »
Στη θεωρία και τη φιλοσοφία, η προσέγγιση της ιδιωτικότητας ως δικαιώματος με αρνητικό περιεχόμενο είναι εξαιρετικά συνηθισμένη. Στην ανάλυση της Hannah Arendt, η ιδιωτικότητα του οίκου γίνεται κατανοητή ως στέρηση του λόγου, της έκφρασης και των δικαιωμάτων της πόλεως. Στην ίδια συλλογιστική, η ρεαλιστική προσέγγιση του Richard Posner καταγράφει την ιδιωτικότητα ως το παραπέτασμα εκείνο… Read More »
Το άρθρο έχει ως αντικείμενο το Χάρτη Θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εισαγωγικά τονίζεται η σημασία της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ενωσιακή έννομη τάξη, η νομολογιακή διαμόρφωση ενός καταλόγου θεμελιωδών δικαιωμάτων από το Δικαστήριο της Ένωσης. Η προσχώρηση των Κοινοτήτων και της Ένωσης στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει κατά καιρούς προταθεί και συζητηθεί ως η πλέον ενδεδειγμένη λύση ενώ η απόδοση δεσμευτικής ισχύος στον ad hoc συντεταγμένο Χάρτη της Νίκαιας αποτελεί μια πειστική εναλλακτική λύση. Οι τρεις αυτές εκδοχές, η νομολογιακή αναγνώριση δικαιωμάτων, η προσχώρηση στην ΕΣΔΑ και η απόδοση δεσμευτικής ισχύος στο Χάρτη, αναλύονται και αξιολογούνται διεξοδικά στο πρώτο μέρος του άρθρου.Στο δεύτερο μέρος εξετάζεται η πολιτική εντολή της Κολωνίας που οδήγησε στη σύνταξη του Χάρτη της Νίκαιας, η διαδικασία και το όργανο που την έφερε σε πέρας, τα επίμαχα ζητήματα που αναδείχθηκαν κατά τις συζητήσεις και οι λύσεις που επιτεύχθηκαν, οι πηγές έμνευσης και συνοπτικά το περιεχόμενο των συμπεριληφθέντων δικαιωμάτων, η επίδραση που ο Χάρτης παρά τη διακηρυκτική ισχύ του αναμένεται να αναπτύξει και το πεδίο εφαρμογής του. Αναλυτικότερα τονίζεται η πρωτοτυπία και η αυξημένη νομιμοποίηση της Συνέλευσης που ανέλαβε τη σύνταξη του Χάρτη, λόγω της αντιπροσωπευτικής σύνθεσής της με τη συμπερίληψη εθνικών βουλευτών, ευρωβουλευτών και αντιπροσώπων των αρχηγών κρατών. Ο ανοιχτός χαρακτήρας της διαδικασίας καθώς και η δημιουργία ιστοσελίδας του Συμβουλίου αφιερωμένης στο Χάρτη, όπου δημοσιεύονταν όλα τα έγγραφα σχετικά μ’αυτόν, επέτρεπαν όχι μόνον στα μέλη της Συνέλευσης αλλά και σε εξωτερικούς παρατηρητές να παρακολουθήσουν στενά τη διαδικασία. (αναδημοσίευση από το ΤοΣ 2001, σελ.1267-1326)
Οι τρεις σχολιαζόμενες αποφάσεις από τη μία επιβεβαιώνουν την ύπαρξη συνταγματικού δικαιώματος δωρεάν ανώτατης εκπαίδευσης, από την άλλη διαρρηγνύουν τον απόλυτο χαρακτήρα του, καθώς από το πεδίο εφαρμογής του ά. 16 παρ. 4 Σ εξαιρούν την Ανοικτή εξ Αποστάσεως (η ΔΕφΠατρ 705/2010) και τη μεταπτυχιακή (οι ΣτΕ 2710/2010 και 2411/2012) εκπαίδευση. Όλες πάντως οι απόψεις, πλειοψηφικές και μειοψηφικές, και στις τρεις αποφάσεις, ερείδονται επί μιας κοινής και απολύτως κρατούσας στη θεωρία παραδοχής: ότι η συνταγματική υποχρέωση του κράτους για δωρεάν παροχή παιδείας εκτείνεται και στην ανώτατη εκπαίδευση. Στην παρούσα μελέτη θα εξετασθεί διεξοδικά και θα υποστηριχθεί (υπό IV) η αντίθετη ερμηνευτική εκδοχή, την οποία μέχρι σήμερα έχει υποστηρίξει μόνο ο καθ. Πέτρος Παραράς.