Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Πολυφωνία και έλεγχος συγκέντρωσης στα μέσα ενημέρωσης

Αθανάσιος Δ. Τσεβάς, Λέκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών, Δ.Ν., Δικηγόρος

Η διασφάλιση της πολυφωνίας μέσω της αποτροπής της συγκέντρωσης στα μέσα ενημέρωσης δεν επιτυγχάνεται με την εφαρμογή του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού, αλλά απαιτεί ειδικότερους κανόνες, με διαφορετική στοχοθεσία, οι οποίοι διαφοροποιούνται μεταξύ τύπου και ραδιοτηλεόρασης. Οι ισχύουσες σχετικές ρυθμίσεις του ν. 3592/2007 υπολείπονται των σχετικών συνταγματικών εγγυήσεων και δεν ανταποκρίνονται στη διάκριση μεταξύ οικονομικού ανταγωνισμού και ανταγωνισμού των ιδεών στο πεδίο του δημόσιου λόγου ούτε ως προς το ουσιαστικό ούτε ως προς το διαδικαστικό και οργανωτικό τους μέρος.

Κατοχύρωση συμβίωσης ομοφύλων: ελληνική πραγματικότητα και ευρωπαϊκή διάσταση (ΕΣΔΑ)

Βαγγέλης Μάλλιος, Δ.Ν., Ειδικός Επιστήμων στη Νομική Αθηνών

Η συνειδητοποίηση των αλλαγών που έχουν επέλθει στις σύγχρονες κοινωνίες ως προς τη συμβίωση των ατόμων του ιδίου φύλου επιβάλλει αφενός μεν την επέκταση του δικαιώματος σύναψης γάμου και στα ομόφυλα ζευγάρια, αφετέρου δε τη συμπερίληψή τους στο νόμο για το σύμφωνο συμβίωσης

Συναίνεση και Αυτονομία: με αφορμή τα όρια της σεξουαλικής αυτοδιάθεσης στη νομολογία του ΕΔΔΑ

Γιώργος Καραβοκύρης, Δικηγόρος, Δ.Ν.

Στις αποφάσεις του ΕΔΔΑ με αντικείμενο τις σαδομαζοχιστικές πρακτικές αναδεικνύεται σε θεμελιώδες ζήτημα ο ορισμός της έννοιας της προσωπικής αυτονομίας. Οι αποκλίνουσες δικαστικές αξιολογήσεις της συναίνεσης του υποκειμένου εκβάλλουν σε δύο εκ διαμέτρου αντίθετες αντιλήψεις όχι μόνο της αυτονομίας αλλά και του ίδιου του δικαίου

Αρση (;) βουλευτικής ασυλίας

Λίνα Παπαδοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ

Το ερώτημα είναι αν η όλη συζήτηση σχετικά με την άρση της βουλευτικής ασυλίας προχωράει πέραν αυτού. Αν δηλαδή θα έπρεπε σε μια προσεχή συνταγματική αναθεώρηση να προβλεφθεί όχι «άρση της ασυλίας» (που αφορά συγκεκριμένα κάθε φορά πρόσωπα), αλλά συνολική κατάργηση του ακαταδίωκτου.

«Υπόθεση Αγνής Ρουσοπούλου»: έμφυλες ιεραρχίες στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου

Άννα Ίασμη, φοιτήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Στις 15 Μαΐου 1929 η Αγνή Ρουσοπούλου ασκεί αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας, διότι η Εξεταστική Επιτροπή του είχε νωρίτερα απορρίψει τη συμμετοχή της στον πρώτο διαγωνισμό για την πρόσληψη εισηγητών στο νεοσύστατο ανώτατο δικαστήριο με την αιτιολογία ότι είναι γυναίκα. Ο Αλέξανδρος Σβώλος, που θεωρείται «φωτισμένος άνδρας» από τις φεμινίστριες του Μεσοπολέμου, ανέλαβε την υπεράσπισή της στην εν λόγω δίκη του 1929 –σημειωτέον, μια από τις πρώτες του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Ο Αλ. Σβώλος και το Πανεπιστήμιο Αθηνών: μια περιπετειώδης σχέση

Ακρίτας Καϊδατζής, Δ.Ν., Δικηγόρος

Ο Σβώλος τιμήθηκε από το Πανεπιστήμιο και τη Νομική Σχολή. Με την παράλληλη δημόσια δράση και τους αγώνες του, ως συνταγματολόγος, ως διανοούμενος, ως δικηγόρος και ενεργός πολίτης, ο Σβώλος υπήρξε διαχρονικά «ενοχλητικός» για τους κρατούντες. Στα ταραγμένα εκείνα χρόνια των διαδοχικών κινημάτων και των πολιτειακών μεταβολών, υπέστη διώξεις τόσο από την πολιτική εξουσία όσο και από το ίδιο το πανεπιστήμιό του, που στην πιο δύσκολη στιγμή τον αποκήρυξε.

Οι κατά Σβώλο διέξοδοι στην κρίση του κοινοβουλευτισμού

Γιώργος Καραβοκύρης, Δ.Ν. Δικηγόρος, Ειδικός Επιστήμων στο Τμήμα Νομικής του Δ.Π.Θ.

Η θέση που επιφυλάσσει ο Αλέξανδρος Σβώλος στον κοινοβουλευτισμό προδίδει μια ένταση που διατρέχει το σύνολο του έργου του: αυτήν ανάμεσα στο πολιτικό (πράξη) και το θεωρητικό (γνώση) υποκείμενο.

Η κυβέρνηση εθνικής ενότητας και η συμβολή του Α.Σβώλου, ως υπουργού των οικονομικών, στο πρόγραμμα οικονομικής αποκατάστασης

Παναγιώτης Μαντζούφας, Επίκουρος καθηγητής Νομικής στο Α.Π.Θ.

Η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Γ. Παπανδρέου σχηματίστηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 1944 σε ένα χωριό της Ιταλίας, υπό αντίξοες συνθήκες. Στα μέλη της που προέρχονταν από την αντίσταση ανατέθηκαν Υπουργεία οικονομικού περιεχομένου. Ο Αλ. Σβώλος ανέλαβε το Υπουργείο των Οικονομικών και έβαλε ως πρωταρχικό του στόχο την νομισματική σταθερότητα.

Μετανάστες και ιθαγένεια

Κώστας Χρυσόγονος, Καθηγητής του Τμήματος Νομικής Α.Π.Θ.

Η διατήρηση της θέσης της χώρας απαιτεί ενεργές παρεμβάσεις, ιδίως δημογραφικής πολιτικής. Αποφασιστικό κριτήριο της πολιτογράφησης αλλοδαπών πρέπει να είναι η δυνατότητα ενσωμάτωσης, που να διαπιστώνεται με αντικειμενικό και αδιάβλητο τρόπο. Εύστοχη πολιτική επιλογή αποτελεί η συμμετοχή στις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης των αλλοδαπών που μετέχουν στην τοπική κοινωνία.

Γυναικεία συμμετοχή και Δημοκρατία: Οι ποσοστώσεις υπό το φως της πολιτικής και συνταγματικής θεωρίας

Λίνα Παπαδοπούλου, Επ Καθηγήτρια ΑΠΘ

σε: Δικαιώματα του Ανθρώπου 32/2006,  σελ. 1243-1298   Στη μελέτη εξετάζονται, από την άποψη της πολιτικής και συνταγματικής θεωρίας και του ελληνικού συνταγματικού δικαίου, τα θετικά μέτρα που παρεμβαίνουν άμεσα στην εκλογική διαδικασία με στόχο την ενίσχυση της παρουσίας των γυναικών στην πολιτική ζωή. Ειδικότερα εξετάζεται η θεωρητική θεμελίωση του συνταγματικά επιτρεπτού (ή επιβαλλόμενου) τέτοιων… Read More: Γυναικεία συμμετοχή και Δημοκρατία: Οι ποσοστώσεις υπό το φως της… »

Περί του θρησκεύματος των ταυτοτήτων

Λίνα Παπαδοπούλου, Δρ Συνταγματικού Δικαίου

Στο άρθρο αυτό εξετάζεται καταρχήν το ουσιαστικό ερώτημα της (μη) νομιμότητας της αναγραφής του θρησκεύματος στα δελτία ταυτότητας, υπό το φως τόσο του τυπικού (Συντάγματος), όσο και του ουσιαστικού (διεθνών συμβάσεων, κοινοτικού δικαίου, νόμων) συνταγματικού δικαίου. Τα διαδικαστικά ζητήματα αφορούν τον τρόπο με τον οποίο τέθηκε στη συγκεκριμένη συγκυρία και, προς το παρόν, διευθετήθηκε (;)… Read More: Περί του θρησκεύματος των ταυτοτήτων »

The basic norm and democracy in Hans Kelsen’s legal and political theory

Andreas Kalyvas, Associate Professor of Political Science, The New School of Social research, New York

Hans Kelsen refused to develop a democratic theory of the basic norm. Given that he expounded a strong distinction between law and politics as two separate scientific disciplines he consistently argued against any attempt to politicize legal science and corrupt its object of cognition. As a result, there has been very little discussion of the basic norm in relation to his democratic theory. This article attempts to fill this gap by tracing the relationship between the basic norm and democracy in Kelsen’s legal and political writings. More precisely, it maps Kelsen’s seminal distinction between autonomy and heteronomy onto his reflections on constitutional making and probes the anti-democratic implications of his theory of the basic norm as they undermine the normative foundations of democratic theory. The article concludes by addressing the question of whether it is possible to articulate a theory of the democratic ground norm, of democratic foundings with a normative content, by proposing the idea of an immanent, performative basic norm as the source of validity of a democratic constitutional order.