Παρατίθεται η εισήγηση του Νίκου Κ. Αλιβιζάτου στην διημερίδα με θέμα “Money and Democracy: an Uneasy Relationship” («Χρήμα και πολιτική: μια δύσκολη σχέση»), που διοργάνωσαν η Επιτροπή της Βενετίας και το Ινστιτούτο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Κολωνίας, στην Κολωνία, στις 8-9 Δεκεμβρίου 2023.
Με αφορμή ορισμένες γνωμοδοτήσεις και τοποθετήσεις συναδέλφων, που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η πλειονότητα των καθηγητών συνταγματικού Δικαίου τάσσεται αναφανδόν υπέρ της συνταγματικότητας των κυβερνητικών σχεδίων για την λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα μας. Αισθανόμαστε λοιπόν την ανάγκη να δηλώσουμε ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Στο άρθρο 16… Read More »
Η κυβερνητική εξαγγελία για την ψήφιση νόμου που θα προβλέπει την δυνατότητα ίδρυσης ιδιωτικών πανεπιστημίων ως παραρτήματα αλλοδαπών μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων κρατών-μελών της ΕΕ ανακίνησε έναν έντονο δημόσιο διάλογο με αντικείμενο τόσο τη συνταγματικότητα όσο και τη σκοπιμότητά του. Κατά το ελληνικό Σύνταγμα η παροχή παιδείας αποτελεί βασικό δημόσιο αγαθό που συνιστά βασική αποστολή του… Read More »
Ας ξεκινήσουμε με τα νομικά: Το Σύνταγμα κατοχυρώνει την πλήρη αυτοδιοίκηση των ΑΕΙ. Αυτό σημαίνει ότι τα Πανεπιστήμια αποφασίζουν ελεύθερα, στο πλαίσιο του Συντάγματος και των νόμων, για όλα τα θέματα που αφορούν την οργάνωση και τη λειτουργία τους. Η εποπτεία του Κράτους περιορίζεται στον έλεγχο νομιμότητας των πράξεών τους και σε καμία περίπτωση δεν… Read More »
Υποστηρίζεται από μερίδα συνταγματολόγων ότι η νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης να καταθέσει νομοσχέδιο που θα επιτρέπει την εγκατάσταση στη χώρα μας μη κρατικών παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων αντίκειται ευθέως στο άρθρο 16 παρ. 8 εδ. β) Σ., που ορίζει ότι «η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται». Η διάταξη, ισχυρίζονται, είναι ρητή και σαφής, τόσο ώστε… Read More »
Ο γάμος «ανεξαρτήτως φύλου», όπως κατ’ακρίβεια θα ήταν προτιμότερο να ονομάζεται ο λεγόμενος «γάμος ομοφύλων», θα έπρεπε εδώ και καιρό να έχει ρυθμισθεί από τον νομοθέτη. – Πού εδράζεται σε επίπεδο Συντάγματος η υποχρέωση του νομοθέτη; Η υποχρέωση της Πολιτείας για νομική ρύθμιση της ένωσης μη ετεροφύλων ζευγαριών και η συναφής αναγνώριση ενός δικαιώματος «γάμου»… Read More »
Η επιστολική ψήφος βρίσκεται σε σχέση έντασης με τρεις αρχές που το Σύνταγμά μας καθιερώνει για τις εκλογές: Μυστικότητα της ψήφου (άρθρο 51 παρ. 3). Αδιάβλητο της ψηφοφορίας (άρθρο 52). Και κυρίως –κάτι που δεν έχει αναδειχθεί επαρκώς στο δημόσιο διάλογο– ταυτόχρονη διενέργεια των εκλογών (άρθρο 51 παρ. 4). Ο λόγος που είναι προβληματική για… Read More »
Ο καλύτερος τρόπος για να ερμηνεύσει κανείς σύγχρονα θέματα, είναι τα κλασικά κείμενα. Το ίδιο ισχύει και για τα νομικά ζητήματα. Μάλιστα, δεν υπάρχει ίσως ωραιότερος τρόπος για να προσεγγίσει κανείς νομικά θέματα από τη μελέτη κλασικών έργων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Έτσι και όπως έχει ήδη επισημάνει ο συνάδελφος Γιάννης Δρόσος, το Σύνταγμα μπορεί… Read More »
Απόσπασμα: Σκοπός του παρόντος μελετήματος συνιστά η μελέτη της προστασίας του περιβάλλοντος στον ευρωπαϊκό χώρο (ιδίως στο πλαίσιο της ΕΣΔΑ) αφενός και η εξέταση της προσχώρησης της ΕΕ στην ΕΣΔΑ ως προς την αναβάθμιση ή μη της παρεχόμενης περιβαλλοντικής προστασίας. 1. Γενικές εισαγωγικές διαπιστώσεις και παρατηρήσεις Ορίζοντας την περιβαλλοντική δικαιοσύνη Η μελέτη των «περιβαλλοντικών… Read More »
Ο Αριστόβουλος Μάνεσης προερχόταν από οικογένεια δικαστικών. Και ο πατέρας του, Ιωάννης Μάνεσης, και ο πεθερός του, Εμμανουήλ Μανωλεδάκης, υπηρετούσαν ως Εφέτες και, αργότερα, ως Πρόεδροι Εφετών στη Θεσσαλονίκη, όταν ο ίδιος, ως βοηθός των εδρών του Συνταγματικού και του Διοικητικού Δικαίου από το 1951, έκανε τα πρώτα επιστημονικά του βήματα στο Αριστοτέλειο, υπό τον… Read More »
Εισαγωγή Με τις διατάξεις του άρθρου 15 του ν. 5073/2023 («Μέτρα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και άλλες επείγουσες διατάξεις») προστέθηκε το άρθρο 28 Α στον ισχύοντα Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ, ν. 4172/2013), με τίτλο: «Ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας». Με τις διατάξεις αυτές, και με τις προσθήκες των άρθρων… Read More »
Εισαγωγή Το πρόσφατο νομοσχέδιο της κυβέρνησης για τα μη κρατικά ΑΕΙ θέτει στον δημόσιο επιστημονικό διάλογο την πρόταση για μια «σύγχρονη ερμηνεία» του άρθρου 16 Συντ, η οποία θα καθιστά συνταγματικώς ανεκτή τη νομοθετική εγκατάσταση και λειτουργία στη χώρα μας ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ΑΕΙ άλλου κράτους-μέλους της ΕΕ, τα οποία θα παρέχουν υπηρεσίες τηρώντας συγκεκριμένες … Read More »
Εισαγωγικές Παρατηρήσεις και οριοθέτηση του θέματος 1.1 Αδύνατη η σύμφωνη με το ευρωπαϊκό δίκαιο ερμηνεία του άρθρου 16 σε αντίθεση με την γραμματική του διατύπωση 1.2 Αδύνατη η παράκαμψη συνταγματικής διάταξης με διεθνή συνθήκη Έχουν καταστεί ανενεργές οι απαγορεύσεις του άρθρου 16 από τον επικαθορισμό τους από το ενωσιακό δίκαιο; 2.1 Η σχέση του Ευρωπαϊκού… Read More »
Οι πρόσφατες εξαγγελίες του πρωθυπουργού σε σχέση με τις ευρωεκλογές αφορούν δύο σημαντικές επιλογές, από τις οποίες η πρώτη, που αφορά την διατήρηση της ενιαία εκλογικής περιφέρειας και του σταυρού προτίμησης, είναι αναμφίβολα μία αρνητική εξέλιξη, ενώ η δεύτερη πρέπει κατ’αρχήν να κριθεί θετικά, υπό αυστηρές όμως προϋποθέσεις. Ειδικότερα: Α. Ο πρωθυπουργός, παρότι είχε αναγνωρίσει… Read More »
Πρόλογος Τον Ιούνιο του 2022 ο Blake Lemoine, μηχανικός της Google στο Τμήμα «Responsible Innovation» («Υπεύθυνη Καινοτομία»), έδωσε στην δημοσιότητα τον διάλογο που είχε με το «Μεγάλο Γλωσσικό Μοντέλο» «LaMDA» -είδος «Μεγάλου Νευρωνικού Δικτύου»- τα αρχικά του οποίου σημαίνουν «Language Model for Dialogue Applications», ήτοι «Γλωσσικό Μοντέλο για εφαρμογές Διαλόγου». Και με βάση τα δεδομένα… Read More »