Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Προλεγόμενα, επικείμενα και ενδεχόμενα της προεδρικής εκλογής στο Κίνημα Αλλαγής

Θανάσης Γ. Ξηρός,  ΔΝ-Δικηγόρος, Διδάσκων Ε.Α.Π.

Ι. Εισαγωγικές σκέψεις  Κορυφαία στιγμή στη ζωή κάθε πολιτικού κόμματος αποτελεί, αναμφίβολα, η ανάδειξη του επικεφαλής του. Ανεξαρτήτως του τίτλου που φέρει, αποκαλείται συνήθως πρόεδρος ή (γενικός) γραμματέας, οι αρμοδιότητες και η, εν γένει, θέση του στη λειτουργία του πολιτεύματος επιβάλλουν να απολαμβάνει την ευρύτατη δυνατή νομιμοποίηση. Γι’ αυτό, η εκλογή του ανατίθεται, κατά κανόνα,… Read More: Προλεγόμενα, επικείμενα και ενδεχόμενα της προεδρικής εκλογής στο Κίνημα Αλλαγής »

Ψηφιακές πλατφόρµες και έλεγχος των περιεχοµένων της πληροφόρησης online

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Το σύστηµα πληροφόρησης στην εποχή του Web 2.0 και ο ρόλος των ψηφιακών πλατφορµών [1]Οι µεγάλες ψηφιακές πλατφόρµες, όπως η Google στον τοµέα των µηχανών αναζήτησης και το Facebook, το Twitter, το Instagram και το You Tube στον τοµέα των µέσων κοινωνικής δικτύωσης, αποτελούν τους πρωταγωνιστές του λεγόµενου δυναµικού Internet ή Web 2.0, η έλευση… Read More: Ψηφιακές πλατφόρµες και έλεγχος των περιεχοµένων της πληροφόρησης online »

Σύνταγμα, εμβολιασμός και Covid- 19

Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Α. Η πανδημία του Covid-19 έθεσε μια σειρά από σημαντικά συνταγματικά ζητήματα, κυρίως όσον αφορά τη συμφωνία των περιοριστικών μέτρων με τα ατομικά δικαιώματα της ελευθερίας της κίνησης, της θρησκευτικής ελευθερίας, της οικονομικής ελευθερίας και της ελευθερίας της συνάθροισης. Ύστερα από την άρση των περισσότερων από τα περιοριστικά μέτρα, η προβληματική μετατοπίσθηκε στο ζήτημα της… Read More: Σύνταγμα, εμβολιασμός και Covid- 19 »

Η ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ. Κριτικές σκέψεις με αφορμή το βιβλίο του Προκόπη Παυλόπουλου «Το “μετέωρο βήμα” της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας» (Gutemberg, Αθήνα  2021)

Γιώργος Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Α. Είναι πανθομολογούμενο πλέον ότι η σύγχρονη Δημοκρατία διέρχεται μια βαθιά και παρατεταμένη κρίση, στην βάση της οποίας βρίσκονται οι ραγδαίες εξελίξεις που σηματοδοτήθηκαν από την έκρηξη της οικονομικής παγκοσμιοποίησης. Αυτό το αναγνωρίζουν πλέον ακόμη και εκείνοι οι οποίοι, στα τέλη του προηγούμενου αιώνα, όχι μόνον «δεν ήκουσαν την βουήν των επερχόμενων γεγονότων», περιχαρακωμένοι στα… Read More: Η ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ. Κριτικές σκέψεις… »

Νεοπαγείς κανόνες ελέγχου Των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ένα φαινόμενο ρυθμιστικής παρέμβασης της Κοινωνίας των Πολιτών στο πλαίσιο της Παγκοσμιοποίησης

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Για αρκετές δεκαετίες -και με αφετηρία τα χρόνια μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο- η Παγκοσμιοποίηση αποτελούσε αντικείμενο μελέτης και ανάλυσης σχεδόν αποκλειστικώς στο οικονομικό πεδίο.  Και σε πολύ γενικές, βεβαίως, γραμμές αυτή η Παγκοσμιοποίηση μπορεί να περιγραφεί ως η λόγω της φύσης του καπιταλιστικού οικονομικού συστήματος, σε συνδυασμό με την σύγχρονη εξέλιξη της Τεχνολογίας, εντεινόμενη… Read More: Νεοπαγείς κανόνες ελέγχου Των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ένα φαινόμενο ρυθμιστικής… »

Η συναίνεση και η πρόσφατη συνταγματική αναθεώρηση

Βασιλική Χρήστου, Eπίκουρη καθηγήτρια συνταγματικού δικαίου, Νομική Σχολή ΕΚΠΑ

Ένα από τα κύρια ζητήματα του ελληνικού πολιτικού συστήματος, το οποίο επανέρχεται στο προσκήνιο, οπωσδήποτε και με αφορμή τις συνταγματικές αναθεωρήσεις, είναι ο πλειοψηφικός του χαρακτήρας. Η εκάστοτε πλειοψηφία διαθέτει πολύ μεγάλη ελευθερία κινήσεων και περιορίζεται από όργανα κατά βάση μη πολιτικά, όπως είναι τα δικαστήρια και οι ανεξάρτητες αρχές. Δεν υπάρχει δηλαδή ένα πολιτικό… Read More: Η συναίνεση και η πρόσφατη συνταγματική αναθεώρηση »

Προστασία της συνταγματικής ταυτότητας χωρίς έλεγχο ultra vires: μαθήματα Europafreundlichkeit από το Conseil d’Etat

Ευγενία Πρεβεδούρου, Καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Με την ευκαιρία σημαντικών υποθέσεων προστασίας προσωπικών δεδομένων, το γαλλικό Conseil d’Etat αρνήθηκε να προβεί σε έλεγχο ultra vires απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την οποία, πάντως, με συνέπεια και εντός των ορίων της αρμοδιότητάς του, «προσάρμοσε» στις επιταγές της γαλλικής συνταγματικής τάξης. Επιβεβαιώνοντας τη φιλοευρωπαϊκή στάση που ακολουθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες, εξέδωσε,… Read More: Προστασία της συνταγματικής ταυτότητας χωρίς έλεγχο ultra vires: μαθήματα Europafreundlichkeit… »

Το πρότυπο του «Μέντορος» στην εποχή μας

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, επίτιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ Στους χαλεπούς καιρούς που βιώνουμε, και ιδίως στο πλαίσιο της Πανεπιστημιακής μας Κοινότητας, τίθεται και το εξής ζήτημα: Αρκεί η μετάδοση της γνώσης από τους διδάσκοντες στους διδασκόμενους ή απαιτείται, επιπλέον, ο διδάσκων –ο «Δάσκαλος»– να υπηρετεί και ένα πρότυπο επιστήμης και ζωής, προκειμένου να επιτελεί την αποστολή του στο ακέραιο; Με άλλες λέξεις,… Read More: Το πρότυπο του «Μέντορος» στην εποχή μας »

Οι απαρχές της Γενικής Πολιτειολογίας στην Ελλάδα: Η συνεισφορά του Ιωάννη Κοκκώνη στο έργο του «Περί Πολιτειών» (1828-1829)

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, επίτιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Σημεία ομιλίας κατά το διαδικτυακό Συνέδριο του Σώματος Ομοτίμων Καθηγητών του Πανεπιστημίου Αθηνών με θέμα: «Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 με το βλέμμα της Επιστήμης»
Οι απαρχές της Γενικής Πολιτειολογίας στην Ελλάδα: Η συνεισφορά του Ιωάννη Κοκκώνη στο έργο του «Περί Πολιτειών» (1828-1829)

COVID 19: Η προτεραιότητα ασθενών στη νοσοκομειακή περίθαλψη (triage)

Τάκης Βιδάλης, Δρ. Συνταγματικού Δικαίου, Επιστημονικός Συνεργάτης Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής

Tο σύστημα της προτεραιοποίησης πρέπει να βασίζεται και να εξασφαλίζει ανά πάσα στιγμή τη διαφάνεια. Απαραίτητο είναι να ζητείται και να λαμβάνεται η συναίνεση του ίδιου του ασθενούς, εφόσον αυτό είναι δυνατόν, ή αλλιώς των οικείων του, για οποιαδήποτε ιατρική πράξη επείγουσας περίθαλψης. Η υπεύθυνη ομάδα των ιατρών πρέπει να επικοινωνεί με τους οικείους των… Read More: COVID 19: Η προτεραιότητα ασθενών στη νοσοκομειακή περίθαλψη (triage) »

Το πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος του 1827

Προκόπιος Παυλόπουλος, Τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόλογος Ήδη από την 18η Απριλίου 1823, η Β΄ Εθνοσυνέλευση του Άστρους που ψήφισε -κατ’ αναθεώρηση του «Προσωρινού Πολιτεύματος της Ελλάδος» του 1822- τον «Νόμον της Επιδαύρου», είχε προαναγγείλει την Γ΄ Εθνοσυνέλευση.  Και τούτο διότι τότε αποφασίσθηκε «να προσδιορισθή Εθνική Συνέλευσις εις ανάκρισιν του Πολιτεύματος μετά διετίαν».  Κατ’ εφαρμογή της ως άνω απόφασης, η Γ΄… Read More: Το πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος του 1827 »

Les vicissitudes de l’État de droit dans l’Union européenne

Κώστας Γιαννακόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Kείμενο διαδικτυακής διάλεξης στο Πανεπιστήμιο Jean Moulin Lyon 3 με θέμα « Les vicissitudes de l’État de droit dans l’Union européenne»

Τα Συντάγματα του Αγώνα: Το δίκαιο της ελευθερίας

Κατερίνα Σακελλαροπούλου, Πρόεδρος της Δημοκρατίας

Εισαγωγή[1] Το πρώτο κύμα του ελληνικού συνταγματισμού εκδηλώνεται με τα τρία κείμενα που υιοθέτησαν οι εθνοσυνελεύσεις της Επιδαύρου, του Άστρους και της Τροιζήνας. Σε συνέχεια των δύο μεγάλων επαναστάσεων στην Αμερική και στη Γαλλία, ένα νέο κράτος αγωνίζεται να διαμορφώσει τις πραγματικές προϋποθέσεις της ύπαρξής του. Το προσωρινό πολίτευμα της Ελλάδας είναι το κείμενο-σύμβολο της… Read More: Τα Συντάγματα του Αγώνα: Το δίκαιο της ελευθερίας »

Σεβασμός της παράδοσης ή / και εκσυγχρονισμός των θεσμών; Σκέψεις με αφορμή τις ιδιαιτερότητες του αμερικανικού εκλογικού συστήματος

Βασίλης Σκουρής, πρ. Πρόεδρος ΔΕΕ, Ομ. Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Ι. Εισαγωγή Οι προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ και τα θλιβερά επακόλουθά τους θέτουν μία σειρά από ζητήματα που παρουσιάζουν γενικότερο ενδιαφέρον και αξίζουν την προσοχή μας. Οι λιγότερο εξοικειωμένοι με τα αμερικανικά πράγματα ασφαλώς θα αισθάνθηκαν απορία, παρακολουθώντας την ίδια τη διαδικασία διεξαγωγής των εκλογών, την καθυστέρηση στην έκδοση των αποτελεσμάτων, το ενδεχόμενο να μην… Read More: Σεβασμός της παράδοσης ή / και εκσυγχρονισμός των θεσμών; Σκέψεις… »

Ο δικαστικός έλεγχος της συνταγματικότητας του νόμου ως ενδιάμεσος μεθοδολογικός τόπος της Νομικής Επιστήμης

Χάρης Δ. Χίου, Υπ. Διδ. Νομικής Σχολής Α.Π.Θ.

Οι επιμέρους μεθοδολογικές προσεγγίσεις που επιφυλάσσει η νομική επιστήμη για το δίκαιο, εγγράφονται στο φάσμα που αναπτύσσεται μεταξύ του ακραίου νομικού θετικισμού και του νομικού ρεαλισμού, μεταξύ της απόλυτης δέσμευσης και της απόλυτης ελευθερίας του ερμηνευτή των κανόνων δικαίου. Η περιγραφική προσέγγιση της (συνταγματικής) έννομης τάξης καταδεικνύει ότι η καταγραφή του δικαίου όπως πραγματικά είναι… Read More: Ο δικαστικός έλεγχος της συνταγματικότητας του νόμου ως ενδιάμεσος μεθοδολογικός… »