Category Archives: ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ

Η ανεξαρτησία ως καθοριστικό στοιχείο της έννοιας του δικαστηρίου κατ’ άρθρο 267 ΣΛΕΕ

Δήμητρα Γαμπά ΜΔΕ, Σπουδάστρια Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών, Υπότροφος ΙΚΥ

Εισαγωγικά Σε μία απόφαση ισπανικού ενδιαφέροντος, που εν πρώτοις τουλάχιστον φαίνεται να αφορά αμιγώς ζητήματα οικονομικού δικαίου, συναντάμε μία ενδιαφέρουσα νομολογιακή εξέλιξη στο πεδίο της προδικαστικής παραπομπής και συγκεκριμένα στον καθορισμό της έννοιας του δικαστηρίου. Σύμφωνα με πάγια νομολογία του ΔΕΕ, η έννοια του δικαστηρίου κράτους μέλους, το οποίο δικαιούται να υποβάλει προδικαστικό ερώτημα στο… Read More: Η ανεξαρτησία ως καθοριστικό στοιχείο της έννοιας του δικαστηρίου κατ’… »

Η αντίληψη περί δημοκρατίας Πίσω από την απόφαση του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου της 5ης Μαΐου 2020

Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΑΠΘ

 1.           Ο διάλογος μεταξύ Καρλσρούης και Λουξεμβούργου Στις 5 Μαΐου του 1955 η Δυτική Γερμανία ανέκτησε την κυριαρχία της από τις Μεγάλες Δυνάμεις, τις ΗΠΑ, τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γαλλία. Εξήντα πέντε χρόνια αργότερα, στις 5 Μαΐου 2020 το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο (ΓΟΣΔ) εξέδωσε μία απόφαση, με την οποία, κατά μία έννοια, προσπαθεί… Read More: Η αντίληψη περί δημοκρατίας Πίσω από την απόφαση του Γερμανικού… »

Πανδημία και Ιδιωτικότητα

Σπύρος Κ. Τάσσης, Δικηγόρος, LLM

Οι πρωτόγνωρες καταστάσεις που βιώνουμε τους τελευταίους μήνες έχουν βάλει σε δοκιμασία όλους μας. Για πρώτη φορά μετά από πολλές δεκαετίες οι άνθρωποι, ειδικά του δυτικού κόσμου, βρισκόμαστε ενώπιον μίας τρομαχτικής απειλής που θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο την ευμάρεια και την βολή της καθημερινότητας αλλά την ίδια μας την ύπαρξη. Παράλληλα, αντιμετωπίζουμε, με έναν… Read More: Πανδημία και Ιδιωτικότητα »

Η «απόδραση» της Ένωσης και το Δικαστήριο-φύλακας

Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Στην απόφαση-σταθμό της 5ης Μαΐου 2020 για το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο (ΓΟΣΔ) δεν αμφισβήτησε τη λεγόμενη «αρχή της υπεροχής» του δικαίου της Ένωσης, ή ακριβέστερα την «προτεραιότητα εφαρμογής» του. Η διαφορά ανάμεσα στους δύο όρους είναι σημαντική και αποτελεί κλειδί για να καταλάβουμε… Read More: Η «απόδραση» της Ένωσης και το Δικαστήριο-φύλακας »

H εντυπωσιακή, παρά την κρίση, ανθεκτικότητα του Συντάγματος χάρη στην άδηλη μεταβολή του κανονιστικού νοήματός του

Αντώνης Μανιτάκης, Ομ. Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Στη μελέτη αυτή επισημαίνονται τα στοιχεία εκείνα, τόσα τα τυπικά όσο και τα ουσιαστικά, που επέτρεψαν στην ελληνική συνταγματική νομιμότητα να αντέξει στους κραδασμούς, στις πιέσεις και στις εντάσεις της πρωτοφανούς και ατέλειωτης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης στην Ελλάδα. Και αυτό παρά την ηθικοπολιτική κατάρρευση του υπάρχοντος πολιτικού και κομματικού συστήματος. Το κύρος και η… Read More: H εντυπωσιακή, παρά την κρίση, ανθεκτικότητα του Συντάγματος χάρη στην… »

COVID19 – Περιορισμός θεμελιωδών δικαιωμάτων μέσω αντισυνταγματικών ΠΝΠ ή μέσω του άρθρου 48 Σ;

Γιώργος Νικολόπουλος, Υπ. Διδ. Συνταγματικού Δικαίου, Δικηγόρος

Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι, προς το παρόν, η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών είναι σύμφωνοι με τα ληφθέντα μέτρα περιορισμού των δικαιωμάτων μας, πρέπει να επισημανθεί ότι ο τρόπος λήψης των μέτρων αυτών μέσω Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου (εφεξής ΠΝΠ) γεννά προβληματισμούς ως προς το αν θίγει τον πυρήνα των συνταγματικά κατοχυρωμένων θεμελιωδών ελευθεριών. Ήδη έχει… Read More: COVID19 – Περιορισμός θεμελιωδών δικαιωμάτων μέσω αντισυνταγματικών ΠΝΠ ή μέσω… »

Αρχή προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης

Νικόλαος Μαυροβουνιώτης, Αντιπλοίαρχος Πολεμικού Ναυτικού

Η αρχή της δικαιολογημένης ή προστατευόμενης εμπιστοσύνης ανήκει στις γενικές αρχές του Δημοσίου Δικαίου, με κύρια χαρακτηριστικά της αφενός ότι στοχεύει στην αποτροπή του αιφνιδιασμού των πολιτών από την επέλευση απρόσμενης ανατροπής μιας ήδη διαμορφωμένης έννομης κατάστασης, αφετέρου ότι αποσκοπεί στην κατά το δυνατόν ανάσχεση της ζημίας, που η ανατροπή αυτή πρόκειται να προκαλέσει στα… Read More: Αρχή προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης »

Tα «Μνημόνια», ο κορωνοϊός και ο έλεγχος συνταγματικότητας – Σύγκριση των δύο έκτακτων περιόδων και η αντιμετώπισή τους από το Συμβούλιο της Επικρατείας

Δημήτριος-Γεώργιος Πατσίκας, Δικηγόρος, υποψήφιος διδάκτορας Δημοσίου Δικαίου ΑΠΘ, υπότροφος ΙΚΥ

Έπειτα από τη δημοσιονομική κρίση και την κοινώς αποκαλούμενη «μνημονιακή» περίοδο, η χώρα μας εισήλθε (σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα) σε μια νέα έκτακτη συνθήκη· αυτήν που προκαλεί η πανδημία του κορωνοϊού. Η διαφορά βεβαίως των δύο περιπτώσεων είναι σαφής και έγκειται στο γεγονός ότι ο εν λόγω επικίνδυνος ιός συνιστά μια παγκόσμια απειλή, σε… Read More: Tα «Μνημόνια», ο κορωνοϊός και ο έλεγχος συνταγματικότητας – Σύγκριση… »

Το νέο πρόγραμμα σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών και η αναζήτηση της συνταγματικώς προσήκουσας θρησκευτικής εκπαίδευσης ενώπιον της νομικής ερμηνείας (ΣτΕ ολομ. 1749/2019)

Γεώργιος Κ. Καράντζιος, επί πτυχίω φοιτητής της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

Ο παρών σχολιασμός έρχεται να σκιαγραφήσει την υπ’ αριθμ. 1749/2019 ολομ. ΣτΕ με την οποία κρίθηκε ότι το νέο πρόγραμμα σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών αντιβαίνει προς το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Ειδικότερα, το δικαστήριο διέγνωσε ότι η εισαγωγή στοιχείων θρησκειολογίας στο σχετικό μάθημα είναι ασυμβίβαστη με τον χαρακτήρα της θρησκευτικής εκπαίδευσης, όπως αυτός διαμορφώνεται… Read More: Το νέο πρόγραμμα σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών και η… »

Η ανάγνωση του σκανδιναβικού κράτους πρόνοιας στη σκιά των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών, υπό το πρίσμα μιας διαχρονικά χαρασσόμενης μεταναστευτικής πολιτικής

Σαξώνη Κωνσταντίνα, Δικηγόρος, ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης ΑΠΘ

Στο επίκεντρο της παρούσας μελέτης βρίσκεται η συνάντηση των εννοιών του σκανδιναβικού μοντέλου εθνικής κάλυψης, της, προ τετραετίας, εκδηλωθείσας μεταναστευτικής και προσφυγικής κρίσης, καθώς και της μεταναστευτικής πολιτικής που χάραζαν διαχρονικά τρεις σκανδιναβικές χώρες -η Σουηδία, η Δανία και η Νορβηγία- προκειμένου να αναδειχθεί ο τρόπος διαχείρισης της κρίσης από τη σκοπιά της δοκιμασίας που τούτη έθεσε για το εκάστοτε κράτος πρόνοιας. Μολονότι σε καθεμία από τις τρεις ως άνω σκανδιναβικές χώρες, από τη δεκαετία του ’70 κι εφεξής, εντοπίστηκαν διαφοροποιημένα συστήματα υποδοχής των μεταναστών και προσφύγων, ώστε να δημιουργείται η πεποίθηση ότι η Σουηδία εκπροσωπεί τη φιλόξενη πλευρά των Σκανδιναβών, η Δανία την αφιλόξενη κι η Νορβηγία την ενδιάμεση κατάσταση, όταν η καθεμιά από αυτές ήρθε αντιμέτωπη με συνθήκες μη κανονιστικής ομαλότητας εν έτει 2015, ενεργοποιήθηκε η κοινή σκανδιναβική παράδοση προστασίας της εθνικής ταυτότητας και του εθνικού συμφέροντος, χωρίς μάλιστα τούτη να προσκρούσει σε νομικής φύσεως εμπόδια. Συνεπώς, το σκανδιναβικό κράτος πρόνοιας, άλλως «η ιερή αγελάδα» της Σκανδιναβίας, ούτε αυτοπεριορίστηκε, ούτε συρρικνώθηκε, συνεπεία της μεταναστευτικής-προσφυγικής κρίσης, παρά συνέχισε να λειτουργεί άρτια, εκπληρώνοντας τις λειτουργίες της κοινωνικής προστασίας.

Η διάγνωση της αντισυνταγματικότητας διατάξεων τυπικού νόμου – ex tunc ή ex nunc? Σκέψεις με αφορμή τις πρόσφατες Ολομ. ΣτΕ 1880,1888,1889,1890 και 1891/2019

Βασίλειος Ηλ. Σταματόπουλος, Δικηγόρος

Εξ αφορμής των προσφάτων[1] αλλά και των κατά τι παλαιοτέρων[2] αποφάσεων της Ολομελείας του ΣτΕ οφείλουμε να επισημάνουμε ένα μείζον, κατά τη γνώμη μας, νομικό (ταυτοχρόνως δε και λογικό) σφάλμα στο οποίο δυστυχώς έχει υποπέσει το ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο[3] ως προς ένα ειδικό μεν, πλην όμως απολύτως καίριο και με ουσιώδεις νομικές αλλά και μείζονες… Read More: Η διάγνωση της αντισυνταγματικότητας διατάξεων τυπικού νόμου – ex tunc… »

Κατάργηση ή προστασία του ακαδημαϊκού ασύλου;

Νικ. Μπιτζιλέκης, Καθηγητής Ποινικού Δικαίου ΑΠΘ

“Το παρόν κείμενο γράφτηκε πριν από την ψηφιση του νέου νόμου αλλά έμεινε τελικά αδημοσίευτο. Θίγει ζητήματα καίρια και επίκαιρα ποινικού και συνταγματικού δικαίου σχετικά με την προστασία του πανεπιστημιακού ασύλου από τις προσβολές τρίτων και τις αυθαίρετες καταλήψεις πανεπιστημιακών χώρων“ Ο ισχύων νόμος 4485/2017 για τα ΑΕΙ προβλέπει  ότι «το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για… Read More: Κατάργηση ή προστασία του ακαδημαϊκού ασύλου; »

Οι καταχραστές του ασύλου

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος καθηγητής Α.Π.Θ., Επικεφαλής του επιστημονικού συμβουλίου της Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Το πανεπιστημιακό άσυλο αποτελεί, ως γνωστόν, τη θεμελιωδέστερη εγγύηση της ακαδημαϊκής ελευθερίας, συνυφασμένη με την ύπαρξη και λειτουργία κάθε πανεπιστημιακού ιδρύματος. Καθιερώθηκε από την πρώτη εμφάνιση των πανεπιστημίων, ενώ έδυε ο μεσαίωνας, στις πρώτες πανεπιστημιακές μονάδες της Ιταλίας, στην Παβία και στη Πάντοβα. Στρεφόταν κατά του εκκλησιαστικού σκοταδισμού της εποχής και εναντίον κάθε επέμβασης στην… Read More: Οι καταχραστές του ασύλου »