Category Archives: ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ

Η παρακαταθήκη ενός γενναίου δικαστή

Βασιλική Χρήστου, Δρ Συνταγματικού Δικαίου, εκλ. επίκουρη καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Στις 16 Ιουλίου απεβίωσε σε ηλικία 99 ετών ο Τζον Πολ Στίβενς. Ήταν ένας από τους διαπρεπέστερους δικαστές του αμερικανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο οποίος ξεχώρισε για τις προοδευτικές, φιλελεύθερες απόψεις του. Tο 1970 ο πρόεδρος Νίξον διόρισε στο ομοσπονδιακό εφετείο του Σικάγο τον Τζον Πολ Στίβενς, έναν μετριοπαθή Ρεπουμπλικανό νομικό. Πέντε χρόνια αργότερα, ο πρόεδρος… Read More: Η παρακαταθήκη ενός γενναίου δικαστή »

Ο Άρειος Πάγος ενώπιον του «Συμβουλίου της Δημοκρατίας»

Κυριάκος Π. Παπανικολάου, Λέκτωρ Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

Για το ζήτημα της πλήρωσης ανώτατων δικαστικών θέσεων, οι οποίες ακόμη δεν έχουν κενωθεί, ακούστηκαν προσφάτως πολλά επιχειρήματα, νομικά και πολιτικά, υπέρ και κατά. Ωστόσο, εκτός των παραμέτρων της συνταγματικής νομιμότητας, δεν πρέπει να παροράται ότι σε ένα βαθύτερο επίπεδο η προκληθείσα διχοστασία αφορά την ίδια τη λειτουργία του πολιτεύματος. Η εφαρμογή του Συντάγματος, και… Read More: Ο Άρειος Πάγος ενώπιον του «Συμβουλίου της Δημοκρατίας» »

Η ιστορία της ίδρυσης της Εταιρίας Ελλήνων Δικαστικών Λειτουργών για τη Δημοκρατία και τις Ελευθερίες

Γιώργος Σταυρόπουλος, Επίτιμος Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Ο Montesquieu έγραφε: « Ζητάμε από το δικαστή το αδύνατο. Κι αυτό δεν είναι αρκετό». Τα λόγια αυτά είναι πάντοτε επίκαιρα και εκφράζουν όχι μόνο τις απαιτήσεις της κοινής γνώμης για το δικαστή ,αλλά και τις θεσμικές δεσμεύσεις που του έχουν επιβληθεί, στη σύγχρονη εποχή, κατ’ επίκληση του κοινού καλού, της σωστής απονομής της Δικαιοσύνης.… Read More: Η ιστορία της ίδρυσης της Εταιρίας Ελλήνων Δικαστικών Λειτουργών για… »

Managing religious law in a secular state: The case of the Muslims of western Thrace, on the occasion of the ECHR judgment in Molla Sali v Greece

Vassiliki Koumpli, Senior EU Law & Foreign Law Expert, Hellenic Institute of International and Foreign Law; Attorney-at-Law, Athens Bar Association

ABSTRACT: Diversity in the sense of multiculturalism –as regards both nationality and religion– is currently a reality in Greece. This phenomenon has no impact on the Greek legal system, which in principle applies to all Greek citizens and all persons residing in Greece without distinction. However, the exceptional recognition of direct application of religious law… Read More: Managing religious law in a secular state: The case of… »

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ: Απόστολος Παπατόλιας, Η αξιοκρατία ως αρχή και ως δικαίωμα. Θεωρητικές καταβολές, συνταγματική θεμελίωση και θεσμική πρακτική Εκδόσεις Παπαζήση (2019)

Μιχάλης Ν. Πικραμένος, Αντιπρόεδρος Σ.Τ.Ε, Αν. Καθηγητής Νομικής Σχολής Α.Π.Θ.

Ο Απόστολος Παπατόλιας, διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου του Πανεπιστημίου Paris X-Nanterre και Σύμβουλος του ΑΣΕΠ, επικεντρώνει το επιστημονικό του ενδιαφέρον στην πραγμάτευση της αξιοκρατίας, δηλαδή σε ένα ζήτημα που μας απασχολεί αδιαλείπτως από τη θεμελίωση του ελληνικού κράτους μέχρι τις ημέρες μας. Πολλές μελέτες επιστημόνων διαφορετικών κλάδων (νομικής, κοινωνιολογίας, πολιτικής και διοικητικής επιστήμης, πολιτικής και συνταγματικής… Read More: ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ: Απόστολος Παπατόλιας, Η αξιοκρατία ως αρχή και ως δικαίωμα.… »

Molla Sali (ΕΔΔΑ): Η “βελούδινη καταδίκη” της Ελλάδας για την εφαρμογή της σαρία στις κληρονομικές διαφορές Ελλήνων μουσουλμάνων

Αριστείδης Γ. Ασκητής, Δικηγόρος Θεσσαλονίκης ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου

Εισαγωγή Με την απόφαση-σταθμό του ΕΔΔΑ Molla Sali ήχθη για πρώτη φορά ενώπιον του δικαστηρίου το ζήτημα της υποχρεωτικής εφαρμογής της σαρία επί των κληρονομικών διαφορών των Ελλήνων μουσουλμάνων της Δ. Θράκης. Βάσει της πάγιας -μέχρι και σήμερα- νομολογίας του Πολιτικού Τμήματος του ΑΠ αποκλειστικά εφαρμοστέο δίκαιο για τις κληρονομικές διαφορές των Ελλήνων Μουσουλμάνων που… Read More: Molla Sali (ΕΔΔΑ): Η “βελούδινη καταδίκη” της Ελλάδας για την… »

Αξιοκρατία προσώπων και επίδοση υπηρεσιών. Συνδέοντας τις ατομικές ικανότητες με τα οργανωσιακά αποτελέσματα

Θεόδωρος Ν. Τσέκος, Καθηγητής Δημόσιας Διοίκησης και Διευθυντής του Εργαστηρίου Μελέτης Θεσμών Διακυβέρνησης και Οικονομικής Ολοκλήρωσης του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Πελοποννήσου

Απόστολος Ι. Παπατόλιας, Η αξιοκρατία ως αρχή & ως δικαίωμα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2019, σελ. 426   Στον Peter Drucker, εκ των «γκουρού» του Μάνατζμεντ, αποδίδεται η ρήση: «Οι οργανώσεις είναι μικρές κοινωνίες. Είναι, σε τελική ανάλυση, οι άνθρωποι που τις στελεχώνουν» . Στην φράση αυτή συμπυκνώνεται η κεφαλαιώδης σχέση μεταξύ ενός οργανωσιακού συνόλου και των… Read More: Αξιοκρατία προσώπων και επίδοση υπηρεσιών. Συνδέοντας τις ατομικές ικανότητες με… »

Ο υπερκομματικός ρόλος του ΠτΔ και η αλλαγή του τρόπου εκλογής του από τη Βουλή με απλή πλειοψηφία

Αντώνης Μανιτάκης, Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ

Στο άρθρο, που γράφτηκε το 2006, επικρίνεται η πρόταση αναθεώρησης της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας με απλή πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, προκειμένου να αποφεύγεται η αναγκαστική προσφυγή στις κάλπες στην περίπτωση μη επίτευξης πλειοψηφίας των 2/3. Η ενδεχόμενη αποδοχή της πρότασης θα οδηγήσει σε ταύτιση της προεδρικής πλειοψηφίας με την κοινοβουλευτική και… Read More: Ο υπερκομματικός ρόλος του ΠτΔ και η αλλαγή του τρόπου… »

Η ευρωπαϊκή ιθαγένεια

Κουκοβίνος Δημοσθένης – Ραφαήλ

Eργασία στο μάθημα γενικής επιλογής «Ευρωπαϊκό Συνταγματικό Δίκαιο» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Παπαδοπούλου Λίνα (Τριανταφυλλιά) Η εικόνα προέρχεται από τη διαδικτυακή σελίδα https://eutopialaw.com/2012/02/13/the-question-of-third-country-nationals-stationary-union-citizens-and-residency-rights/   Περιεχόμενα Περίληψη. 5 Εισαγωγή. 7 Ιστορική Διαμόρφωση. 11 Έννοια και Περιεχόμενο της Ευρωπαϊκής Ιθαγένειας. 17 2.1 Έννοια. 17 2.2 Δικαιώματα που απορρέουν. 21 2.2.1 Δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής στο έδαφος των κρατών… Read More: Η ευρωπαϊκή ιθαγένεια »

Η θρησκευτική ουδετερότητα του κράτους σε μια πλουραλιστική (και πολυπολιτισμική) κοινωνία

Αντώνης Μανιτάκης, Ομ. Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Στο κείμενο αυτό, με αφετηρία και κύριο άξονα τις σχέσεις  της ελληνο-ορθόδοξης Εκκλησίας με το Κράτος και το ‘Εθνος, εξετάζεται παρεμπιπτόντως και η σχέση της «πνευματικής – κανονικής» δικαιοταξίας με την «κοσμική| ή κρατική. Υποστηρίζεται τέλος ότι η ελληνο-ορθόδοξη θρησκευτική παράδοση και λατρεία  οφείλει, ως βασική συνιστώσα της ελληνικής πολιτισμικής ταυτότητας, να συνυπάρχει και να… Read More: Η θρησκευτική ουδετερότητα του κράτους σε μια πλουραλιστική (και πολυπολιτισμική)… »

Η «ανάγκη αναθεώρησης» δεσμεύει

Λίνα Παπαδοπούλου, Aναπλ. Kαθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή ΑΠΘ.

Το ζήτημα που απασχόλησε εκτενώς χθες την Ολομέλεια της Βουλής είναι το κατά πόσον η απόφαση της παρούσας σύνθεσης δεσμεύει τις αποφάσεις της επόμενης, κατ’ εξοχήν αναθεωρητικής, Βουλής, και ειδικότερα αν η τελευταία δεσμεύεται από την «κατεύθυνση» που αποφασίζει η παρούσα. Πράγματι, θα ήταν περιττή η απόφαση της προτείνουσας Βουλής σχετικά με την «ανάγκη της… Read More: Η «ανάγκη αναθεώρησης» δεσμεύει »

Με αφορμή ένα βιβλίο για την αξιοκρατία στην Ελλάδα του σήμερα

Παναγιώτης Γκλαβίνης, Αν. Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Με εντυπωσίασε το βιβλίο του Απόστολου Παπατόλια, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Παπαζήση με τίτλο «Η Αξιοκρατία ως αρχή και ως δικαίωμα. Θεωρητικές καταβολές, συνταγματική θεμελίωση και θεσμική πρακτική». Αυτό καθαυτό, κατ’ αρχάς, είναι ένα έργο εντυπωσιακό, γιατί πραγματεύεται τόσο εξαντλητικά και σε τέτοιο βάθος ένα θέμα, που κάποιος μη μυημένος όπως ο υπογράφων… Read More: Με αφορμή ένα βιβλίο για την αξιοκρατία στην Ελλάδα του… »

Δίκαιο και δημόσιο συμφέρον στον «Σιντ» (“Le Cid”) του P. Corneille: Μια δημοσιολογική ανάγνωση της τραγικωμωδίας

Παναγιώτης Γαλάνης, Νομικός (LL.M.), Υπ. Δρ. Τομέα Δημοσίου Δικαίου Νομικής ΕΚΠΑ

Αν το Δημόσιο Δίκαιο όπως το γνωρίζουμε σήμερα διαθέτει στο οπλοστάσιό του έννοιες-κλειδιά όπως το δημόσιο συμφέρον για τους (θεμιτούς) περιορισμούς των ατομικών δικαιώματων λ.χ., παλιότερα και σε άλλες χώρες αυτό το ίδιο δεν διέθετε την εννοιολογική αυτάρκεια όπως σήμερα την εκλαμβάνουμε. Πολλώ μάλλον όταν μιλάμε και για την ακτινοβολία του Δικαίου σε έργα τέχνης ή, ορθότερα, την αμφοτερόπλευρη επίδραση Δικαίου και Τέχνης σε δεδομένο τόπο, χρόνο και πρόσωπα. Ένα έξοχο παράδειγμα όπου διαγράφεται εναργώς μια πρώιμη έννοια δημοσίου συμφέροντος, ευρισκόμενη σε ευθεία αντίθεση με τη σημερινή διάστασή του, την σαφώς οριοθετημένη, αλλά όχι πάντα αξιολογικά ουδέτερη και την ερμηνευτική «διαπλασιμότητα» του, ανευρίσκεται στο εξαίσιο θεατρικό γαλλικό έργο Le Cid του P. Corneille, το οποίο συνεχίζει και σήμερα να συναρπάζει κοινό και μελετητές για την πληθώρα των μηνυμάτων και των πιθανών αναγνώσεών του.

To ΔΕΕ, το BVerfG και ο κ. Βαρουφάκης. Τι σημαίνει η απόφαση Weiss για την ελληνική διαπραγματευτική στρατηγική του 2015

Μιχάλης Ιωαννίδης, Senior research fellow, Ινστιτούτο Max Planck Συγκριτικού Δημοσίου και Διεθνούς Δικαίου, Χαϊδελβέργη

Πολύ σπάνια δικαστήρια έρχονται αντιμέτωπα με υπόθεσεις αξίας δυο τρισεκατομμυρίων ευρώ. Στις 11 Δεκεμβρίου 2018, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) είχε μια τέτοια σπάνια ευκαιρία με αφορμή την υπόθεση Weiss.[1] Aντικείμενο της Weiss ήταν το πρόγραμμα PSPP της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), στη βάση του οποίου το Ευρωσύστημα αγοράζει δημόσια ομόλογα προκειμένου να αυξήσει… Read More: To ΔΕΕ, το BVerfG και ο κ. Βαρουφάκης. Τι σημαίνει… »

Η συναινετική καταδολίευση της αναθεωρητικής διαδικασίας και η αντιμετώπιση του Συντάγματος σαν έναν κοινό νόμο

Αντώνης Μανιτάκης, Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ

Ξαναδιαβάζοντας το άρθρο αυτό (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 29/05/2006) κατέληξα στο συμπέρασμα ότι στο τόπο μας φαίνεται ότι όλα αλλάζουν ή μιλάμε για  αλλαγή των πάντων και όμως κατά βάθος όλα τα ίδια μένουν. Δώδεκα χρόνια μετά ,από τότε που γράφτηκε, και δεν έχει χάσει νομίζω πολλά από την επικαιρότητά του σήμερα.     Ας μιλήσουμε και… Read More: Η συναινετική καταδολίευση της αναθεωρητικής διαδικασίας και η αντιμετώπιση του… »