Category Archives: ΑΡΧΙΚΗ

Το κράτος δικαίου στην Ευρώπη και ο αυταρχικός λαϊκισμός ως «δούρειος ίππος» για την άλωσή του

Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Περίληψη Η παρούσα μελέτη [*] εξετάζει τη σύγχρονη συνταγματική δημοκρατία και τους δύο θεμελιακούς πυλώνες στους οποίους στηρίζεται: τη διαδικαστική δημοκρατία και το κράτος δικαίου, καθώς και τις προκλήσεις που το τελευταίο αντιμετωπίζει στη σύγχρονη εποχή. Σημείο εκκίνησης της μελέτης αποτελεί η περιγραφή του βέλτιστου κατά τις διδαχές του Αριστοτέλη πολιτεύματος: της πολιτείας. Πρόκειται για… Read More: Το κράτος δικαίου στην Ευρώπη και ο αυταρχικός λαϊκισμός ως… »

Η αστική ευθύνη του κράτους από νόμιμες ενέργειες των οργάνων του μεταξύ «δικαιοκρατικού» και «κοινωνιοκρατικού» Συντάγμα­τος

Κωνσταντίνος Σ. Ρέμελης, Καθηγητής Νομικής Σχολής Δ.Π.Θ.  

Η αστική ευθύνη του κράτους ως στοιχείο του κράτους δικαίου[*] Παρά τις προφανείς αστικολογικές του καταβολές, μετά από την ιστορική απόφαση Blanco[1], το δίκαιο της κρατικής αποζημιωτικής ευθύνης αυτονομήθηκε από το αστικό δίκαιο και άρχισε να διαμορφώνεται και να κινείται και σε δημοσιολογική τροχιά. Οι κανόνες μάλιστα αυτοί δεν εντάσσονται απλώς από συστηματική άποψη στο… Read More: Η αστική ευθύνη του κράτους από νόμιμες ενέργειες των οργάνων… »

Αριστόβουλος Μάνεσης:  H Φιλελεύθερη και Δημοκρατική Ιδεολογία της Επανάστασης του 1821. Επετειακή έκδοση με πρωτοβουλία του Ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης» (Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα 2021)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΩΤΗΡΕΛΗΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Η παρούσα αυτοτελής έκδοση της μελέτης του Αριστόβουλου Μάνεση, με τίτλο «Η φιλελεύθερη και δημοκρατική ιδεολογία της Επανάστασης του 1821», αποτελεί μια ιδιαίτερη στιγμή στην διαδρομή του Ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης». Αναλάβαμε με μεγάλη χαρά, αλλά και με αίσθημα χρέους προς τον Δάσκαλό μας, την συγκεκριμένη πρωτοβουλία,… Read More: Αριστόβουλος Μάνεσης:  H Φιλελεύθερη και Δημοκρατική Ιδεολογία της Επανάστασης του… »

Το εκλογικό σύστημα των ΟΤΑ

Δημήτρης Μ. Ζακαλκάς, Δ.Ν. - Δικηγόρος

(Προδημοσίευση -σε αναπτυγμένη μορφή- της εισήγησης του συγγραφέα  στο Πανελλήνιο Συνέδριο με τίτλο «Οργάνωση, στελέχωση και λειτουργία των Πρωτοβάθμιων Ο.Τ.Α.», που οργάνωσε ο δήμος  Θεσσαλονίκης,  7, 8 & 9 Νοεμβρίου 2021) ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ Ι. ΟΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΝΟΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΟΤΑ Αναγωγή στο Σύνταγμα και στον ΕΧΤΑ Οι δεσμεύσεις ως προς τα βασικά χαρακτηριστικά ενός εκλογικού… Read More: Το εκλογικό σύστημα των ΟΤΑ »

Μια πρόταση για την ισχυροποίηση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας: Η Συνέλευση Ευρωπαίων Πολιτών

Π. Στάγκος, Ομ. Καθηγητής Α.Π.Θ.- Νομική Σχολή, Πρόεδρος Δ.Σ. του Κέντρου του ΑΠΘ για τον Ευρωπαϊκό Νομικό Πολιτισμό, Φ. Παιονίδης, Καθηγητής Α.Π.Θ. – Φιλοσοφική Σχολή

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Στις αρχές Οκτωβρίου 2021, με προτροπή της Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ. και του ιδρυμένου από τη Σύγκλητο το 2018 Κέντρου για τον Ευρωπαϊκό Νομικό Πολιτισμό, ο πρύτανης του Α.Π.Θ. κάλεσε τα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας να ενημερωθούν για τη Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης και να μετάσχουν ενεργά σ’ αυτήν… Read More: Μια πρόταση για την ισχυροποίηση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας: Η Συνέλευση… »

Για τον Νίκο Αλιβιζάτο 19+1 Κείμενα

επιμ. Αλ. Κεσσόπουλος, Κλ. Παπαπαντολέων, Μιχ. Τσαπόγας, Δημ. Χριστόπουλος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΩΝ Είθισται οι τιμητικοί τόμοι που ετοιμάζονται για αφυπηρετήσαντες καθηγητές πανεπιστημίου να έχουν διαφορετική μορφή και περιεχόμενο από τον παρόντα. Εδώ ακολουθήσαμε μια άλλη συνταγή. Δεν θελήσαμε να επιμεληθούμε ένα παραδοσιακό honoris causa βιβλίο, υπό τη μορφή του χαριστηρίου σύμμεικτων κειμένων. Θελήσαμε κάτι πιο ανθρώπινο και οικείο σε εμάς: ένα αποτύπωμα της ίδιας της οικειότητας που… Read More: Για τον Νίκο Αλιβιζάτο 19+1 Κείμενα »

Η πολιτική κίνηση ως φορέας του δικαιώματος στην κρατική χρηματοδότηση

Θανάσης Γ. Ξηρός, Αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΣΕΙ-ΣΣΕ

Ι. Εισαγωγικές παρατηρήσεις * Ο συντακτικός νομοθέτης διεύρυνε το 1975 τον κατάλογο των παραδοσιακών πολιτικών δικαιωμάτων με δύο νέα και τα ενέταξε στο άρθρο 29 Συντ. Πρόκειται για το δικαίωμα της πολιτικής συσσωμάτωσης και το δικαίωμα στην κρατική χρηματοδότηση. Οι Έλληνες και σε διακριτή, ειδικότερη, εκδήλωσή του οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν τους φορείς… Read More: Η πολιτική κίνηση ως φορέας του δικαιώματος στην κρατική χρηματοδότηση »

200 χρόνια ελληνικού Συνταγματισμού. Απ’ τα επαναστατικά Συντάγματα στην πανδημία: Υπερβάσεις και υστερήσεις στο δρόμο προς ένα φιλελεύθερο και δημοκρατικό Σύνταγμα

Παναγιώτης Μαντζούφας, καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Α. Τα Συντάγματα του αγώνα[1] Η επανάσταση του 1821 ήταν προϊόν του κινήματος του εθνικισμού, όπου ένα υπό διαμόρφωση έθνος καλλιέργησε ένα είδος εθνικής συνείδησης σε συνθήκες πολέμου και δημιούργησε ένα νεωτερικό κράτος που σημαίνει καταρχήν συνταγματικό και εν δυνάμει φιλελεύθερο και δημοκρατικό. Ο πόλεμος της ανεξαρτησίας μολονότι υπήρξε γεγονός με τεράστια εμβέλεια που εντάσσεται… Read More: 200 χρόνια ελληνικού Συνταγματισμού. Απ’ τα επαναστατικά Συντάγματα στην πανδημία:… »

Η ζωή μου και η ζωή των άλλων

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος καθηγητής του Α.Π.Θ., Επικεφαλής του επιστημονικού συμβουλίου της Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Δική μου είναι η ζωή και ό,τι θέλω την κάνω. Εγώ την ορίζω, την διαφεντεύω  και την ζώ, όπως επιθυμώ και μου επιβάλλει η συνείδησή μου. Είμαι ελεύθερος να την καταστρέψω χρησιμοποιώντας ναρκωτικά και άλλες επιβλαβείς ουσίες, ακόμη και να αυτοκτονήσω. Ως κύριος της ζωής και της υγείας μου, δικαιούμαι   να αρνούμαι τη θεραπεία που… Read More: Η ζωή μου και η ζωή των άλλων »

Η Τοπική   Αυτοδιοίκηση χθες, σήμερα, αύριο

Γιώργος Σταυρόπουλος, Επίτιμος Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας

Προδημοσίευση  της κεντρικής ομιλίας του συγγραφέα που εκφωνήθηκε στη Θεσσαλονίκη στο  Πανελλήνιο Συνέδριο  που οργάνωσε ο Δήμος Θεσσαλονίκης με θέμα «Οργάνωση, στελέχωση και λειτουργία των πρωτοβάθμιων Ο.Τ.Α.» το τριήμερο 7 έως 9 Νοεμβρίου2021.   Α. Ιστορικές καταβολές Επί αιώνες το τοπικό στοιχείο συγκροτούσε το βασικό κύτταρο  της οργάνωσης  των ανθρώπινων κοινωνιών. Οι πρώτες  δομές οργάνωσης… Read More: Η Τοπική   Αυτοδιοίκηση χθες, σήμερα, αύριο »

Υπάρχουν εν τέλει συνταγματικά όρια; Σκέψεις, προβληματισμοί και επιφυλάξεις για τον υποχρεωτικό εμβολιασμό των άνω των εξήντα ετών

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ι. Το μέτρο του  υποχρεωτικού εμβολιασμού στην ηλικιακή κατηγορία των άνω των εξήντα ετών έχει εγείρει, ευλόγως, πολλά ζητήματα, σε όλα τα πεδία που συνδέονται, άμεσα ή έμμεσα, με την πανδημία. Αναμφισβήτητα, όμως, τα πλέον ακανθώδη είναι αυτά που αφορούν την συνταγματικότητά του (βλ. ενδεικτικά τα –εν εξελίξει– αφιερώματα των ιστοσελίδων Constitutionalism.gr και Syntagma Watch,… Read More: Υπάρχουν εν τέλει συνταγματικά όρια; Σκέψεις, προβληματισμοί και επιφυλάξεις για… »

Πόσο πάει; Τρεις σκέψεις για την υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού

Γιάννης Ζ. Δρόσος, Ομότιμος Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών

Με τον κόμπο να έχει φτάσει στο χτένι («ελιγμοί, ελιγμοί, σύντροφοι, στο τέλος γινήκαμε κόμπος», κατά φράση που αποδίδεται στον Νίκο Ζαχαριάδη), το ζήτημα της υποχρεωτικής επιβολής του εμβολιασμού κατά της Covid-19 απέκτησε οδυνηρή, για κάποιους ίσως και δραματική αμεσότητα. Πέραν των ειδικών γιατρών, απασχολεί κυβερνήσεις, πολιτικές δυνάμεις, φυσικά πρόσωπα και δικαστήρια. Σε όλον τον… Read More: Πόσο πάει; Τρεις σκέψεις για την υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού »

Το καθήκον εμβολιασμού

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Τι ωραία που θα ήταν αν αρκούσαν οι συστάσεις για τον εμβολιασμό! Ώστε να φτάσουμε διά της πειθούς σε ένα ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης του πληθυσμού γύρω στο 90% προκειμένου να γίνει ενδημική η πανδημία της COVID-19, αφού όπως φαίνεται δεν θα εξαφανιστεί ποτέ πλήρως. Ο στόχος αυτός δεν επιτεύχθηκε πουθενά ούτε μέσω του ψηφιακού πιστοποιητικού… Read More: Το καθήκον εμβολιασμού »

Η τέταρτη γενιά του δικαίου των οικονομικών των πολιτικών κομμάτων. Μύθοι, πραγματικότητα και προτάσεις de lege ή de constitutione ferenda

Θανάσης Γ. Ξηρός, ΔΝ-Δικηγόρος

Η πρωτοβουλία για τη ριζική αναμόρφωση των κανόνων της τρίτης γενιάς του δικαίου των οικονομικών των πολιτικών κομμάτων εκδηλώθηκε πριν από τρία σχεδόν χρόνια. Έκτοτε παραμένει εγκλωβισμένη σε τρεις μύθους και εξαντλείται σε ευκαιριακές παρεμβάσεις. Οι συνθήκες διαγράφονται σήμερα ώριμες για να επιχειρηθούν τομές και να εισαχθούν, επιτέλους, οι κανόνες της τετάρτης γενιάς. Ο κοινός… Read More: Η τέταρτη γενιά του δικαίου των οικονομικών των πολιτικών κομμάτων.… »

Η «ολισθηρή πλαγιά» και ο υποχρεωτικός εμβολιασμός

Τάκης Βιδάλης, Δρ. Συνταγματικού Δικαίου, Επιστημονικός Συνεργάτης Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής

Στη βιοηθική είναι γνωστό και δημοφιλές το επιχείρημα της λεγόμενης «ολισθηρής πλαγιάς» (slippery slope)[1]. Σύμφωνα με αυτό, δεν αρκεί να εξετάζουμε το αν μια τεχνολογική εφαρμογή είναι θεμιτή με βάση τις αξίες μας, πρέπει να αξιολογούμε ηθικά και τις μελλοντικές της συνέπειες. Αν διαπιστώνουμε ότι τεχνολογίες που θα βασιστούν στην αρχική εφαρμογή, παραβιάζουν θεμελιώδεις αρχές… Read More: Η «ολισθηρή πλαγιά» και ο υποχρεωτικός εμβολιασμός »