Category Archives: ΑΡΧΙΚΗ

To Σύνταγμα, η λογική και η υποχρέωση

Γιώργος Ν. Καραβοκύρης, επίκουρος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ

Στην πανδημία, οι μεταλλάξεις του ιού μπορεί να πληθαίνουν και τα επιδημιολογικά δεδομένα να μεταβάλλονται, αλλά οι νομικές αρχές παραμένουν σταθερές. Οπως έχει ήδη υποστηριχθεί στη θεωρία και τη νομολογία (βλ. ΣτΕ 2387/2020, ΕΔΔΑ, Vavricka και λοιποί κατά Τσέχικης Δημοκρατίας, 8/4/2021), η επιβολή υποχρεωτικού εμβολιασμού (βλ. ν. 4675/2020), είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα, εφόσον τεκμηριώνεται… Read More: To Σύνταγμα, η λογική και η υποχρέωση »

Απρόσφορο και δυσανάλογο, και γι’ αυτό αναποτελεσματικό

Ακρίτας Καϊδατζής, Επίκ. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ.

Η πράξη του εμβολιασμού συνιστά παρέμβαση στο ανθρώπινο σώμα. Ήδη για το λόγο αυτόν, όταν το κράτος επιβάλλει σε κάποιον την υποχρέωση εμβολιασμού, περιορίζει συνταγματικό δικαίωμά του: την αυτοδιάθεση του προσώπου με την πιο κυριολεκτική έννοια, πάνω στο ίδιο του το σώμα. Παρόλα αυτά, πρόκειται για μια σχετικά ήπια παρέμβαση. Και, το σημαντικότερο, σκοπός της… Read More: Απρόσφορο και δυσανάλογο, και γι’ αυτό αναποτελεσματικό »

Πρωθυπουργοκεντρισμός και επιτελική διοίκηση στο ελληνικό πολιτικο-διοικητικό σύστημα

Απόστολος Παπατόλιας, Διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου, Συμβούλος ΑΣΕΠ

Το φαινόμενο του πρωθυπουργοκεντρισμού έχει ποικιλοτρόπως αναδειχθεί από την ελληνική επιστήμη του δημοσίου δικαίου. Το σχετικό μελετητικό ενδιαφέρον γνωρίζει μάλιστα μια ξεχωριστή έξαρση αμέσως μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 1986, ενώ έκτοτε συντηρείται ως «κοινός επιστημονικός τόπος», υπό την έννοια της καθολικής διαπίστωσης της δεσπόζουσας θέσης του Πρωθυπουργού στο πλαίσιο του πολιτικο-διοικητικού συστήματος ή της… Read More: Πρωθυπουργοκεντρισμός και επιτελική διοίκηση στο ελληνικό πολιτικο-διοικητικό σύστημα »

Το λαϊκιστικό φαινόμενο απέναντι στη θεωρία του Καρλ Σμιτ: αντανάκλαση ή αντεστραμμένο είδωλο;

Αλέξανδρος Κεσσόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης

Εισαγωγή [1] Σε συνθήκες κρίσης, οικονομικής, πολιτικής ή υγειονομικής, γεννιούνται κατά τεκμήριο αισθήματα φόβου και ανασφάλειας στους κόλπους μιας κοινωνίας, τα οποία μπορούν να εξελιχθούν όχι απλώς σε αμφισβήτηση των αποφάσεων της κρατικής εξουσίας, αλλά σε μια βαθύτερη τάση απονομιμοποίησης των αντιπροσωπευτικών θεσμών. Πριν από περίπου έναν αιώνα, οι καταστροφικές συνέπειες του Μεγάλου Πολέμου, αλλά… Read More: Το λαϊκιστικό φαινόμενο απέναντι στη θεωρία του Καρλ Σμιτ: αντανάκλαση… »

Πολωνία: Μια «ξένη» πλέον και στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης; Με αφορμή την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας της 24ης Νοεμβρίου 2021

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόλογος Η λεγόμενη «Μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης» στην Πολωνία, η οποία άρχισε από το 2015 και «συντελείται» μέσα σ’ ένα κλίμα πρωτοφανώς αυθαίρετης επέμβασης της Νομοθετικής και της Εκτελεστικής -αυτής κυρίως- Εξουσίας εντός του πεδίου της Δικαστικής Εξουσίας, κατά παράβαση θεμελιωδών αρχών της Διάκρισης των Εξουσιών και του Κράτους Δικαίου, θέτει πλέον μεγάλα ζητήματα «συμβατότητας» της… Read More: Πολωνία: Μια «ξένη» πλέον και στο πλαίσιο του Συμβουλίου της… »

Για το δικαίωμα στον έμφυλο αυτοπροσδιορισμό: Δικαιολογητικές αρχές και νομική ρύθμιση

Στέργιος Μήτας, Επίκουρος Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου (Νομική Σχολή, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας)

Νόμος και φύλο: Αντί εισαγωγής [i] O νόμος και οι Αρχές παρακολουθούν και ορίζουν το φύλο μας, είτε το αντιλαμβανόμαστε αυτό είτε όχι. Εν αρχή μας απονέμεται ένα φύλο, αρσενικό ή θηλυκό, κατά τη γέννησή μας, με κριτήριο τα βιο-ανατομικά μας χαρακτηριστικά.[ii] Στη συνέχεια, η έμφυλη αυτή καταχώριση μας ακολουθεί επισήμως και διά βίου: τη… Read More: Για το δικαίωμα στον έμφυλο αυτοπροσδιορισμό: Δικαιολογητικές αρχές και νομική… »

Δημογραφική πολιτική και δικαίωμα στην διαφορετικότητα

Κωνσταντίνος Χ. Χρυσόγονος, Καθηγητής Νομικής, Α.Π.Θ. - Γιάννης Παπαγεωργίου, Π.Μ.Σ. Δημοσίου Δικαίου, Α.Π.Θ.

Τον Μάρτιο του 2021 ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε τη σύσταση μιας επιτροπής από πανεπιστημιακούς, εκπροσώπους ΜΚΟ και στελέχη της κυβέρνησης με στόχο την κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου που θα καθορίζει τη στρατηγική, τους στόχους και τις δράσεις της πολιτείας για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, κυρίως την περίοδο 2021-23. Στο τέλος Ιουνίου η επιτροπή του παρέδωσε… Read More: Δημογραφική πολιτική και δικαίωμα στην διαφορετικότητα »

Οι εξεταστικές επιτροπές μετά την αναθεώρηση του 2019

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης στο ΕΑΠ

Μετά την τροποποίηση του άρθρου 68 παρ. 2 Συντ. με την αναθεώρηση του 2019 η σύσταση εξεταστικής επιτροπής για την έρευνα ζητημάτων που δεν ανάγονται στην εξωτερική πολιτική ή την εθνική άμυνα, αποτελεί πλέον δικαίωμα της κοινοβουλευτικής μειοψηφίας. Συγκεκριμένα, για τη σύσταση τέτοιας επιτροπής αρκεί πρόταση δέκα τουλάχιστον βουλευτών και υπερψήφισή της από εκατόν είκοσι… Read More: Οι εξεταστικές επιτροπές μετά την αναθεώρηση του 2019 »

Οι πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις στην Βόρεια Μακεδονία και οι ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις τους στην πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Πρόλογος Οι εντελώς πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις στην γείτονα Βόρεια Μακεδονία, οι οποίες προέκυψαν λόγω των αποτελεσμάτων των εκεί αυτοδιοικητικών εκλογών, θέτουν, από τώρα, σημαντικά ζητήματα για το μέλλον του πλήρους σεβασμού και της εξίσου πλήρους εφαρμογής, κατά το γράμμα και το πνεύμα των διατάξεών της, της Συμφωνίας των Πρεσπών, μεταξύ Ελλάδας και της τότε Πρώην… Read More: Οι πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις στην Βόρεια Μακεδονία και οι ενδεχόμενες… »

Πολωνία: Μια «ξένη» στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Σχόλιο στην απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας της 7ης Οκτωβρίου 2021 για ένα ενδεχόμενο «Polexit»

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόλογος Είναι πολλά τα «σημεία των καιρών», τα οποία δείχνουν ξεκάθαρα ότι, δυστυχώς, η Πολωνία –όπως, εξίσου δυστυχώς, και άλλες χώρες που κατέστησαν Κράτη-Μέλη την εποχή της «μεγάλης διεύρυνσης» το 2004, ιδίως δε η Ουγγαρία– θέλησε να προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση όχι τόσο γιατί αισθανόταν «κομμάτι» της «Ευρωπαϊκής Οικογένειας». Α.  Όσο –και μάλιστα κατ’ εξοχήν–… Read More: Πολωνία: Μια «ξένη» στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Σχόλιο στην απόφαση του… »

Η εθνική συνταγματική ταυτότητα ανάμεσα στην ομοιότητα και τη διαφορά

Γιώργος Καραβοκύρης, Επίκουρος Καθηγητής Νομικής ΑΠΘ

«Aujourd’hui nous ne nous battons plus pour la souveraineté ou pour la gloire, nous nous battons pour l’identité. La souveraineté était une maîtrise, l’identité n’est qu’une référence. La souveraineté était aventureuse, l’identité est liée à la sécurité. L’identité est cette obsession d’appropriation de l’être libéré, mais libéré sous vide, et qui ne sait plus ce… Read More: Η εθνική συνταγματική ταυτότητα ανάμεσα στην ομοιότητα και τη διαφορά »

Τα Δικαιώματα του Ανθρώπου στην εποχή της Πανδημίας του Covid-19: Το «ναυάγιο» του ακραίου Νεοφιλελευθερισμού και η εκ νέου δικαίωση της θεωρίας του John Maynard Keynes

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόλογος Η συνειδητοποίηση του νοήματος της αξίας του Ανθρώπου και του χρέους υπεράσπισής της σε μια δημοκρατικώς οργανωμένη κοινωνία -άρα σ’ ένα δημοκρατικώς οργανωμένο Κράτος- περνάει μέσ’ από την αντίστοιχη συνειδητοποίηση της έννοιας της Ελευθερίας και των επιμέρους δικαιωμάτων, μέσω των οποίων αυτή ασκείται. A. Και τούτο διότι δίχως καθεστώς Ελευθερίας, τουλάχιστον υπό όρους δημοκρατικής… Read More: Τα Δικαιώματα του Ανθρώπου στην εποχή της Πανδημίας του Covid-19:… »

Πώς διαχειρίζεται τους κινδύνους ένα (πραγματικά) Επιτελικό Κράτος

Απόστολος Ι. Παπατόλιας , Δρ. Δημοσίου Δικαίου, Σύμβουλος ΑΣΕΠ

Α. Το Επιτελικό Κράτος στην εποχή της διακινδύνευσης Aποτελεί πλέον κοινό τόπο ότι στη λεγόμενη «εποχή της διακινδύνευσης», ο πολλαπλασιασμός των «ασύμμετρων απειλών», όπως οι υγειονομικές κρίσεις, η τρομοκρατία, οι φυσικές καταστροφές, αλλά και οι κάθε λογής οικολογικές επισφάλειες, έχει μετατοπίσει δομικά το ρόλο του Κράτους και έχει δώσει νέο νόημα στις έννοιες της «δημόσιας… Read More: Πώς διαχειρίζεται τους κινδύνους ένα (πραγματικά) Επιτελικό Κράτος »

Οι αόριστες νομικές έννοιες ως όχημα πραγμάτωσης των θεμελιωδών αρχών και αξιών του πολιτεύματος

Ιφιγένεια Καμτσίδου, Αν. καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Σχολής Α.Π.Θ.

Διάγραμμα Ι) Εισαγωγή: Ζητήματα ορολογίας και ορισμών. ΙΙ) Οι αόριστες νομικές έννοιες ως στοιχείο του «δίκαιου» χαρακτήρα του δικαίου και ως όχημα των θεμελιωδών αξιών του πολιτεύματος. α) Η ενσωμάτωση των κοινωνικών εξελίξεων στις αόριστες έννοιες β) Η “εφεύρεση” των αόριστων εννοιών του Συντάγματος και η πραγμάτωση των θεμελιωδών αρχών του πολιτεύματος. γ) Η ερμηνευτική… Read More: Οι αόριστες νομικές έννοιες ως όχημα πραγμάτωσης των θεμελιωδών αρχών… »

Η δύσκολη συμπερίληψη: πολιτικές αφομοίωσης και πολιτικές πολυπολιτισμικότητας στον ευρωπαϊκό χώρο και οι αντανακλάσεις τους στη χώρα μας

Δημήτρης Ζακαλκάς  Δ.Ν. - Δικηγόρος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ * Στην παρούσα μελέτη ανιχνεύεται το ζήτημα της διαχείρισης της πολιτισμικής ετερότητας στον ευρωπαϊκό χώρο, καθώς και οι επιρροές της στη χώρα μας. Το ιστορικά πρώτο πεδίο δοκιμασίας της συνύπαρξης μειονοτικών πολιτισμών με τον κυρίαρχο, στις επικράτειες των «εθνικών» κρατών, υπήρξαν οι «εθνικές μειονότητες». Βέβαια, πολιτισμικές ετερότητες αποτελούν και οι –ιστορικά υστερόχρονες-  ετερότητες, που… Read More: Η δύσκολη συμπερίληψη: πολιτικές αφομοίωσης και πολιτικές πολυπολιτισμικότητας στον ευρωπαϊκό… »