Category Archives: ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ

Το νέο πρόγραμμα σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών και η αναζήτηση της συνταγματικώς προσήκουσας θρησκευτικής εκπαίδευσης ενώπιον της νομικής ερμηνείας (ΣτΕ ολομ. 1749/2019)

Γεώργιος Κ. Καράντζιος, επί πτυχίω φοιτητής της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

Ο παρών σχολιασμός έρχεται να σκιαγραφήσει την υπ’ αριθμ. 1749/2019 ολομ. ΣτΕ με την οποία κρίθηκε ότι το νέο πρόγραμμα σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών αντιβαίνει προς το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Ειδικότερα, το δικαστήριο διέγνωσε ότι η εισαγωγή στοιχείων θρησκειολογίας στο σχετικό μάθημα είναι ασυμβίβαστη με τον χαρακτήρα της θρησκευτικής εκπαίδευσης, όπως αυτός διαμορφώνεται… Read More: Το νέο πρόγραμμα σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών και η… »

Η ανάγνωση του σκανδιναβικού κράτους πρόνοιας στη σκιά των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών, υπό το πρίσμα μιας διαχρονικά χαρασσόμενης μεταναστευτικής πολιτικής

Σαξώνη Κωνσταντίνα, Δικηγόρος, ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης ΑΠΘ

Στο επίκεντρο της παρούσας μελέτης βρίσκεται η συνάντηση των εννοιών του σκανδιναβικού μοντέλου εθνικής κάλυψης, της, προ τετραετίας, εκδηλωθείσας μεταναστευτικής και προσφυγικής κρίσης, καθώς και της μεταναστευτικής πολιτικής που χάραζαν διαχρονικά τρεις σκανδιναβικές χώρες -η Σουηδία, η Δανία και η Νορβηγία- προκειμένου να αναδειχθεί ο τρόπος διαχείρισης της κρίσης από τη σκοπιά της δοκιμασίας που τούτη έθεσε για το εκάστοτε κράτος πρόνοιας. Μολονότι σε καθεμία από τις τρεις ως άνω σκανδιναβικές χώρες, από τη δεκαετία του ’70 κι εφεξής, εντοπίστηκαν διαφοροποιημένα συστήματα υποδοχής των μεταναστών και προσφύγων, ώστε να δημιουργείται η πεποίθηση ότι η Σουηδία εκπροσωπεί τη φιλόξενη πλευρά των Σκανδιναβών, η Δανία την αφιλόξενη κι η Νορβηγία την ενδιάμεση κατάσταση, όταν η καθεμιά από αυτές ήρθε αντιμέτωπη με συνθήκες μη κανονιστικής ομαλότητας εν έτει 2015, ενεργοποιήθηκε η κοινή σκανδιναβική παράδοση προστασίας της εθνικής ταυτότητας και του εθνικού συμφέροντος, χωρίς μάλιστα τούτη να προσκρούσει σε νομικής φύσεως εμπόδια. Συνεπώς, το σκανδιναβικό κράτος πρόνοιας, άλλως «η ιερή αγελάδα» της Σκανδιναβίας, ούτε αυτοπεριορίστηκε, ούτε συρρικνώθηκε, συνεπεία της μεταναστευτικής-προσφυγικής κρίσης, παρά συνέχισε να λειτουργεί άρτια, εκπληρώνοντας τις λειτουργίες της κοινωνικής προστασίας.

Η διάγνωση της αντισυνταγματικότητας διατάξεων τυπικού νόμου – ex tunc ή ex nunc? Σκέψεις με αφορμή τις πρόσφατες Ολομ. ΣτΕ 1880,1888,1889,1890 και 1891/2019

Βασίλειος Ηλ. Σταματόπουλος, Δικηγόρος

Εξ αφορμής των προσφάτων[1] αλλά και των κατά τι παλαιοτέρων[2] αποφάσεων της Ολομελείας του ΣτΕ οφείλουμε να επισημάνουμε ένα μείζον, κατά τη γνώμη μας, νομικό (ταυτοχρόνως δε και λογικό) σφάλμα στο οποίο δυστυχώς έχει υποπέσει το ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο[3] ως προς ένα ειδικό μεν, πλην όμως απολύτως καίριο και με ουσιώδεις νομικές αλλά και μείζονες… Read More: Η διάγνωση της αντισυνταγματικότητας διατάξεων τυπικού νόμου – ex tunc… »

Κατάργηση ή προστασία του ακαδημαϊκού ασύλου;

Νικ. Μπιτζιλέκης, Καθηγητής Ποινικού Δικαίου ΑΠΘ

“Το παρόν κείμενο γράφτηκε πριν από την ψηφιση του νέου νόμου αλλά έμεινε τελικά αδημοσίευτο. Θίγει ζητήματα καίρια και επίκαιρα ποινικού και συνταγματικού δικαίου σχετικά με την προστασία του πανεπιστημιακού ασύλου από τις προσβολές τρίτων και τις αυθαίρετες καταλήψεις πανεπιστημιακών χώρων“ Ο ισχύων νόμος 4485/2017 για τα ΑΕΙ προβλέπει  ότι «το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για… Read More: Κατάργηση ή προστασία του ακαδημαϊκού ασύλου; »

Οι καταχραστές του ασύλου

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος καθηγητής Α.Π.Θ., Επικεφαλής του επιστημονικού συμβουλίου της Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Το πανεπιστημιακό άσυλο αποτελεί, ως γνωστόν, τη θεμελιωδέστερη εγγύηση της ακαδημαϊκής ελευθερίας, συνυφασμένη με την ύπαρξη και λειτουργία κάθε πανεπιστημιακού ιδρύματος. Καθιερώθηκε από την πρώτη εμφάνιση των πανεπιστημίων, ενώ έδυε ο μεσαίωνας, στις πρώτες πανεπιστημιακές μονάδες της Ιταλίας, στην Παβία και στη Πάντοβα. Στρεφόταν κατά του εκκλησιαστικού σκοταδισμού της εποχής και εναντίον κάθε επέμβασης στην… Read More: Οι καταχραστές του ασύλου »

Η παρακαταθήκη ενός γενναίου δικαστή

Βασιλική Χρήστου, Δρ Συνταγματικού Δικαίου, εκλ. επίκουρη καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Στις 16 Ιουλίου απεβίωσε σε ηλικία 99 ετών ο Τζον Πολ Στίβενς. Ήταν ένας από τους διαπρεπέστερους δικαστές του αμερικανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο οποίος ξεχώρισε για τις προοδευτικές, φιλελεύθερες απόψεις του. Tο 1970 ο πρόεδρος Νίξον διόρισε στο ομοσπονδιακό εφετείο του Σικάγο τον Τζον Πολ Στίβενς, έναν μετριοπαθή Ρεπουμπλικανό νομικό. Πέντε χρόνια αργότερα, ο πρόεδρος… Read More: Η παρακαταθήκη ενός γενναίου δικαστή »

Ο Άρειος Πάγος ενώπιον του «Συμβουλίου της Δημοκρατίας»

Κυριάκος Π. Παπανικολάου, Λέκτωρ Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

Για το ζήτημα της πλήρωσης ανώτατων δικαστικών θέσεων, οι οποίες ακόμη δεν έχουν κενωθεί, ακούστηκαν προσφάτως πολλά επιχειρήματα, νομικά και πολιτικά, υπέρ και κατά. Ωστόσο, εκτός των παραμέτρων της συνταγματικής νομιμότητας, δεν πρέπει να παροράται ότι σε ένα βαθύτερο επίπεδο η προκληθείσα διχοστασία αφορά την ίδια τη λειτουργία του πολιτεύματος. Η εφαρμογή του Συντάγματος, και… Read More: Ο Άρειος Πάγος ενώπιον του «Συμβουλίου της Δημοκρατίας» »

Η ιστορία της ίδρυσης της Εταιρίας Ελλήνων Δικαστικών Λειτουργών για τη Δημοκρατία και τις Ελευθερίες

Γιώργος Σταυρόπουλος, Επίτιμος Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Ο Montesquieu έγραφε: « Ζητάμε από το δικαστή το αδύνατο. Κι αυτό δεν είναι αρκετό». Τα λόγια αυτά είναι πάντοτε επίκαιρα και εκφράζουν όχι μόνο τις απαιτήσεις της κοινής γνώμης για το δικαστή ,αλλά και τις θεσμικές δεσμεύσεις που του έχουν επιβληθεί, στη σύγχρονη εποχή, κατ’ επίκληση του κοινού καλού, της σωστής απονομής της Δικαιοσύνης.… Read More: Η ιστορία της ίδρυσης της Εταιρίας Ελλήνων Δικαστικών Λειτουργών για… »

Managing religious law in a secular state: The case of the Muslims of western Thrace, on the occasion of the ECHR judgment in Molla Sali v Greece

Vassiliki Koumpli, Senior EU Law & Foreign Law Expert, Hellenic Institute of International and Foreign Law; Attorney-at-Law, Athens Bar Association

ABSTRACT: Diversity in the sense of multiculturalism –as regards both nationality and religion– is currently a reality in Greece. This phenomenon has no impact on the Greek legal system, which in principle applies to all Greek citizens and all persons residing in Greece without distinction. However, the exceptional recognition of direct application of religious law… Read More: Managing religious law in a secular state: The case of… »

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ: Απόστολος Παπατόλιας, Η αξιοκρατία ως αρχή και ως δικαίωμα. Θεωρητικές καταβολές, συνταγματική θεμελίωση και θεσμική πρακτική Εκδόσεις Παπαζήση (2019)

Μιχάλης Ν. Πικραμένος, Αντιπρόεδρος Σ.Τ.Ε, Αν. Καθηγητής Νομικής Σχολής Α.Π.Θ.

Ο Απόστολος Παπατόλιας, διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου του Πανεπιστημίου Paris X-Nanterre και Σύμβουλος του ΑΣΕΠ, επικεντρώνει το επιστημονικό του ενδιαφέρον στην πραγμάτευση της αξιοκρατίας, δηλαδή σε ένα ζήτημα που μας απασχολεί αδιαλείπτως από τη θεμελίωση του ελληνικού κράτους μέχρι τις ημέρες μας. Πολλές μελέτες επιστημόνων διαφορετικών κλάδων (νομικής, κοινωνιολογίας, πολιτικής και διοικητικής επιστήμης, πολιτικής και συνταγματικής… Read More: ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ: Απόστολος Παπατόλιας, Η αξιοκρατία ως αρχή και ως δικαίωμα.… »

Molla Sali (ΕΔΔΑ): Η “βελούδινη καταδίκη” της Ελλάδας για την εφαρμογή της σαρία στις κληρονομικές διαφορές Ελλήνων μουσουλμάνων

Αριστείδης Γ. Ασκητής, Δικηγόρος Θεσσαλονίκης ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου

Εισαγωγή Με την απόφαση-σταθμό του ΕΔΔΑ Molla Sali ήχθη για πρώτη φορά ενώπιον του δικαστηρίου το ζήτημα της υποχρεωτικής εφαρμογής της σαρία επί των κληρονομικών διαφορών των Ελλήνων μουσουλμάνων της Δ. Θράκης. Βάσει της πάγιας -μέχρι και σήμερα- νομολογίας του Πολιτικού Τμήματος του ΑΠ αποκλειστικά εφαρμοστέο δίκαιο για τις κληρονομικές διαφορές των Ελλήνων Μουσουλμάνων που… Read More: Molla Sali (ΕΔΔΑ): Η “βελούδινη καταδίκη” της Ελλάδας για την… »

Αξιοκρατία προσώπων και επίδοση υπηρεσιών. Συνδέοντας τις ατομικές ικανότητες με τα οργανωσιακά αποτελέσματα

Θεόδωρος Ν. Τσέκος, Καθηγητής Δημόσιας Διοίκησης και Διευθυντής του Εργαστηρίου Μελέτης Θεσμών Διακυβέρνησης και Οικονομικής Ολοκλήρωσης του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Πελοποννήσου

Απόστολος Ι. Παπατόλιας, Η αξιοκρατία ως αρχή & ως δικαίωμα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2019, σελ. 426   Στον Peter Drucker, εκ των «γκουρού» του Μάνατζμεντ, αποδίδεται η ρήση: «Οι οργανώσεις είναι μικρές κοινωνίες. Είναι, σε τελική ανάλυση, οι άνθρωποι που τις στελεχώνουν» . Στην φράση αυτή συμπυκνώνεται η κεφαλαιώδης σχέση μεταξύ ενός οργανωσιακού συνόλου και των… Read More: Αξιοκρατία προσώπων και επίδοση υπηρεσιών. Συνδέοντας τις ατομικές ικανότητες με… »

Ο υπερκομματικός ρόλος του ΠτΔ και η αλλαγή του τρόπου εκλογής του από τη Βουλή με απλή πλειοψηφία

Αντώνης Μανιτάκης, Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ

Στο άρθρο, που γράφτηκε το 2006, επικρίνεται η πρόταση αναθεώρησης της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας με απλή πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, προκειμένου να αποφεύγεται η αναγκαστική προσφυγή στις κάλπες στην περίπτωση μη επίτευξης πλειοψηφίας των 2/3. Η ενδεχόμενη αποδοχή της πρότασης θα οδηγήσει σε ταύτιση της προεδρικής πλειοψηφίας με την κοινοβουλευτική και… Read More: Ο υπερκομματικός ρόλος του ΠτΔ και η αλλαγή του τρόπου… »

Η ευρωπαϊκή ιθαγένεια

Κουκοβίνος Δημοσθένης – Ραφαήλ

Eργασία στο μάθημα γενικής επιλογής «Ευρωπαϊκό Συνταγματικό Δίκαιο» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Παπαδοπούλου Λίνα (Τριανταφυλλιά) Η εικόνα προέρχεται από τη διαδικτυακή σελίδα https://eutopialaw.com/2012/02/13/the-question-of-third-country-nationals-stationary-union-citizens-and-residency-rights/   Περιεχόμενα Περίληψη. 5 Εισαγωγή. 7 Ιστορική Διαμόρφωση. 11 Έννοια και Περιεχόμενο της Ευρωπαϊκής Ιθαγένειας. 17 2.1 Έννοια. 17 2.2 Δικαιώματα που απορρέουν. 21 2.2.1 Δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής στο έδαφος των κρατών… Read More: Η ευρωπαϊκή ιθαγένεια »

Η θρησκευτική ουδετερότητα του κράτους σε μια πλουραλιστική (και πολυπολιτισμική) κοινωνία

Αντώνης Μανιτάκης, Ομ. Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Στο κείμενο αυτό, με αφετηρία και κύριο άξονα τις σχέσεις  της ελληνο-ορθόδοξης Εκκλησίας με το Κράτος και το ‘Εθνος, εξετάζεται παρεμπιπτόντως και η σχέση της «πνευματικής – κανονικής» δικαιοταξίας με την «κοσμική| ή κρατική. Υποστηρίζεται τέλος ότι η ελληνο-ορθόδοξη θρησκευτική παράδοση και λατρεία  οφείλει, ως βασική συνιστώσα της ελληνικής πολιτισμικής ταυτότητας, να συνυπάρχει και να… Read More: Η θρησκευτική ουδετερότητα του κράτους σε μια πλουραλιστική (και πολυπολιτισμική)… »