Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Όψεις της κανονιστικής «απορρύθμισης» του Κράτους Δικαίου: Το φαινόμενο της «επικυριαρχίας» του «οικονομικού» επί του «θεσμικού»

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Πρόλογος Αποτελεί κοινό τόπο στο πεδίο του Δημόσιου Δικαίου ότι οι θεσμικές εγγυήσεις του Κράτους Δικαίου συνιστούν ένα θεμελιώδες «ανάχωμα» προστασίας της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας και των μέσων που οργανώνει για την υπεράσπιση της Ελευθερίας, συνακόλουθα δε και του «οπλοστασίου» το οποίο θεσμοθετείται προκειμένου να διασφαλισθεί η ακώλυτη άσκηση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Α. Συνοπτικώς, το Κράτος… Read More »

Οι Ανεξάρτητες Αρχές ως λάφυρο του νικητή των εκλογών

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Το αποτέλεσμα των εκλογών του Ιουνίου 2023 δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τον μετασχηματισμό του ελληνικού πολιτικού συστήματος σε ένα σύστημα με «κυρίαρχο κόμμα». Αυτό δεν οφείλεται τόσο στο ποσοστό με το οποίο η Νέα Δημοκρατία κέρδισε τις εκλογές (40,56% και 158 έδρες στη Βουλή), το οποίο είναι αρκετά κάτω από εκείνο με βάση το οποίο… Read More »

Το άρθρο 16 του Συντάγματος στη δίνη του νεοφεουδαρχικού συνταγματισμού

Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Εισαγωγή Όπως γίνεται δεκτό στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με το γράμμα και το πνεύμα των διατάξεων των παραγράφων 4, 5 και 8 του άρθρου 16 του Συντάγματος, «[η] ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται στην Ελλάδα αποκλειστικώς από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, πλήρως αυτοδιοικούμενα, απαγορεύεται δε απολύτως η σύσταση σχολών ανώτατης εκπαίδευσης… Read More »

Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και Εθνικά Συντάγματα

Γιώργος Κατρούγκαλος, καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο ΔΠΘ

Εισαγωγικές παρατηρήσεις. 2 Ψήφισμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης. 2 Abstract της Έκθεσης. 2 Ψήφισμα.. 2 Β. Αιτιολογική έκθεση του εισηγητή  Γιώργου Κατρούγκαλου. 9 Εισαγωγή. 9 Η θέση της ΕΣΔΑ στις εθνικές έννομες τάξεις. 10 2.1. Από τη σκοπιά του διεθνούς δικαίου: οι παραδοσιακές μονιστικές και δυϊστικές προσεγγίσεις  11 2.2. Η ευθύνη των… Read More »

Η στελέχωση των συνταγματικά κατοχυρωμένων ανεξάρτητων αρχών. Το σχέδιο της πλειοψηφίας και η στάση της αντιπολίτευσης *

Θανάσης Γ. Ξηρός, Αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΣΕΙ-ΣΣΕ 

 Ι  Η νέα σύνθεση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης και η συμπλήρωση των θέσεων του αντιπροέδρου, του αναπληρωτή του και μελών της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών δεν προέκυψαν εν αιθρία. Η θητεία των απερχόμενων είχε ήδη συμπληρωθεί από έτους, αλλά η πλήρωση των κενών θέσεων, όπως συμβαίνει συνήθως τα τελευταία χρόνια, δεν θα εκκινήσει… Read More »

Κηραλοιφές, ΕΥΠ και υποκλοπές: ένα αμαρτωλό τρίγωνο*

Νίκος Κ. Αλιβιζάτος, ομότιμος καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Αθηνών.          

Ας ξεκινήσουμε με τρεις απαραίτητους ορισμούς: Κηραλοιφές: είναι οι πομάδες, με κύριο συστατικό το κερί από κηρήθρες, τις οποίες διαφήμιζε ο  Κυριάκος Βελόπουλος τον Μάρτιο του 2020,  δηλαδή τις πρώτες και πιο επικίνδυνες μέρες της πανδημίας, ως αποτρεπτικές του κορωνοϊού. Τη σχετική  εκπομπή, που έφερε τον εύγλωττο  τίτλο «Κόντρα και ρήξη»  μετέδωσαν τότε είκοσι πέντε… Read More »

Στελέχωση της διοικητικής κορυφής και ενίσχυση του ρόλου του ΑΣΕΠ

Απόστολος Ι. Παπατόλιας, Δρ. Δημοσίου Δικαίου (Paris X), πρ. Νομάρχης

Η αξιοκρατική σύλληψη αποτελεί το κατ’ εξοχήν αξιακό θεμέλιο της διοικητικής οργάνωσης και δράσης, είτε πρόκειται για τη συγκρότηση του κυρίως υπηρεσιακού κορμού της διοίκησης από τους δημόσιους υπαλλήλους είτε για τη στελέχωση της λεγόμενης «διοικητικής κορυφής» από τα «επιτελικά στελέχη» της κρατικής μηχανής. Στη δεύτερη μάλιστα περίπτωση, της στελέχωσης των ανώτερων κλιμακίων της δημόσιας… Read More »

Τρία πέμπτα «παρά κάτι». Η νέα μέθοδος επιλογής των μελών των Ανεξάρτητων Αρχών

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Η απόφαση της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής για τον διορισμό νέων μελών στο ΕΣΡ και την ΑΔΑΕ ελήφθη κατά προφανή παραβίαση του άρθρου 101Α παρ. 2  Συντ., το οποίο ορίζει ότι η επιλογή των μελών των Ανεξάρτητων Αρχών λαμβάνεται με πλειοψηφία των τριών πέμπτων των μελών του Κοινοβουλευτικού αυτού οργάνου. Η Διάσκεψη των Προέδρων… Read More »

Το τέλος των ανεξάρτητων αρχών

Ακρίτας Καϊδατζής, Αν. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ.

Υπάρχει μια βασική αρχή της δικαιοσύνης που δεν χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός του δικαίου για να τη θεωρήσει αυταπόδεικτη. Όταν κάποιος είναι υπό έλεγχο, οφείλει να απέχει από οποιαδήποτε ενέργεια που θα μπορούσε να εκληφθεί ως απόπειρα παρέμβασης στην ελεγκτική διαδικασία. Αυτή τη στιγμή εκκρεμεί ενώπιον της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών διαδικασία… Read More »

Μια ξεχασμένη συνταγματική πλευρά των μεθοδεύσεων για τις Ανεξάρτητες Αρχές

Απόστολος Ι. Παπατόλιας, Δρ. Δημοσίου Δικαίου (Paris X), πρ. Νομάρχης

Το ζήτημα που δεν έχει επαρκώς αναδειχθεί στον δημόσιο επιστημονικό διάλογο των ημερών αφορά το εάν είναι συνταγματικά θεμιτή  η «προαγωγή» από τη Διάσκεψη των Προέδρων υπηρετούντων μελών των Ανεξάρτητων Αρχών σε θέσεις Αντιπροέδρων ή Προέδρων στον ίδιο φορέα. Δικαιολογείται, άραγε, από συνταγματική σκοπιά μια τόσο ωμή παρέμβαση της πλειοψηφίας στο εσωτερικό της λειτουργίας των… Read More »

Αποκλείοντας νεοναζιστές από τις εκλογές

Λίνα Παπαδοπούλου, Καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Η νομοθετική ρύθμιση (ά.32§1 π.δ. 26/2012) που απέβλεπε –και το κατάφερε– στο να αποκλειστούν κόμματα καθοδηγούμενα από καταδικασμένους εγκληματίες έπρεπε να υπερβεί δύο φαινομενικά συνταγματικά εμπόδια: ότι για τη στέρηση του παθητικού εκλογικού δικαιώματος στις εθνικές εκλογές απαιτείται «αμετάκλητη» καταδικαστική απόφαση και ότι το ά29Σ δεν εμπεριέχει ρητή –αλλά σιωπηρή– επιφύλαξη υπέρ του νομοθέτη. Πράγματι,… Read More »

Η «ειλικρινής βάση» των τοπικών εκλογών

Βασιλική Χρήστου, Επίκουρη καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΕΚΠΑ

Έχει ήδη επισημανθεί ότι οι καταδικασθέντες ως ηγεσία ή μέλη εγκληματικής οργάνωσης, εάν εκλεγούν στις αυτοδιοικητικές εκλογές, θα τεθούν αυτοδικαίως σε αργία (Καραμπατζός, 5.8.2023, Αλιβιζάτος, 27.8.2023). Ωστόσο, θα έπρεπε η καταδίκη για διεύθυνση ή συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση να συνιστά και κώλυμα εκλογιμότητας, ειδικά όταν οι πράξεις τελέστηκαν υπό το πρόσχημα πολιτικού κόμματος, σύμφωνα με… Read More »

Η επικαιρότητα του «Νόμου της Επιδαύρου» («Σύνταγμα του Άστρους του 1823») ως προς την υπεράσπιση της κανονιστικής υπεροχής του Συντάγματος μπροστά στο διαβρωτικό φαινόμενο της προσφάτως επιχειρούμενης σύμφωνης με τον Νόμο ερμηνείας και εφαρμογής του στην πράξη

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Μιλώντας στο Άστρος, κατά την εκδήλωση παρουσίασης του Επετειακού Τόμου για τα 200 χρόνια από την εκεί σύγκληση της Β΄ Εθνοσυνέλευσης και την ψήφιση του «Νόμου της Επιδαύρου» («Σύνταγμα του Άστρους του 1823»), ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ κ. Προκόπιος Παυλόπουλος επισήμανε, μεταξύ άλλων, και τα… Read More »

«Δημοκρατικός προγραμματισμός» και περιφερειακή ανάπτυξη: η αναγκαία μεταρρύθμιση της Αυτοδιοίκησης

Απόστολος Ι. Παπατόλιας, Δρ. Δημοσίου Δικαίου (Paris X), πρ. Νομάρχης

Με τον ν.1622/1986[1] εισήχθη στη χώρα μας ο θεσμός του «δημοκρατικού προγραμματισμού» που καθιέρωνε την ενεργό συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στην κατάρτιση και την εφαρμογή προγραμμάτων περιφερειακής και τοπικής ανάπτυξης. Η εμβληματική αυτή μεταρρύθμιση της δεύτερης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ (Χριστοφιλοπούλου 1998), στο μέτρο που προωθούσε τη συστημική συνεργασία διαφορετικών διοικητικών επιπέδων (Κεντρικής Διοίκησης – Περιφερειών –… Read More »

Η συνταγματικότητα της εγκατάστασης παραρτημάτων αλλοδαπών μη κρατικών πανεπιστημίων. Μια οφειλόμενη απάντηση.

Aντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ, Επικεφαλής της επιστημονικής επιτροπής της Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Όφειλα μια απάντηση, από μέρες τώρα, στους δύο αγαπητούς, από τα πολύ παλιά, συναδέλφους, στην Ιφιγένεια Καμτσίδου και στον Κώστα Μποτόπουλο, για τον διάλογο που άνοιξαν μαζί μου στον παρόντα ιστότοπο, σχετικά με την εγκατάσταση στη χώρα μας παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων. Απαντώ με καθυστέρηση, είναι αλήθεια, εξαιτίας της καλοκαιρινής ραστώνης, του παρατεταμένου καύσωνα και της… Read More »