Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Θεωρία και Πράξη της Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης.

Απόστολος Ι. Παπατόλιας, Δρ. Δημοσίου Δικαίου, Συντονιστής Κύκλου δημόσιας διοίκησης ΕΝΑ

Κείμενο εργασίας με αφορμή το πρόσφατο Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών   Έννοια της «πολυεπίπεδης διακυβέρνησης» Η κριτική στις προσεγγίσεις του «New Public Management» (ΝΡΜ) για την άκριτη υιοθέτηση του μοντέλου της Αγοράς και την εργαλειακή προσέγγιση της Δημόσιας Διοίκησης έφερε στο προσκήνιο την ανάδειξη της «στρατηγικής εταιρικής σχέσης»  Κράτους και Κοινωνίας των Πολιτών. Η… Read More: Θεωρία και Πράξη της Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης. »

Οι συνταγματολόγοι και η γνωμοδότηση Ντογιάκου

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης, ΕΑΠ

Το συνταγματικό δίκαιο είναι μια «κανονιστική» επιστήμη με μια ειδικότερη έννοια που τη διαφοροποιεί από τις άλλες νομικές επιστήμες. Όχι μόνο επειδή -όπως και αυτές- ασχολείται με κανόνες δικαίου, εν προκειμένω τους συνταγματικούς κανόνες, αλλά και γιατί οι κανόνες αυτοί αποτελούν το a priori της νομικής, πολιτικής και κοινωνικής ζωής, προς το οποίο θα πρέπει… Read More: Οι συνταγματολόγοι και η γνωμοδότηση Ντογιάκου »

Το άρθρο 19 του Συντάγματος υπό την σκιά του “Μεγάλου Αδελφού”. Ο ν. 5002/2022 και η 1/2023 γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου

Κώστας Χρυσόγονος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

I. Το απόρρητο της επικοινωνίας είναι ένα από τα πιο κρίσιμα ατομικά δικαιώματα, όχι μόνο σε ό,τι αφορά την προστασία της ιδιωτικής αυτονομίας, αλλά και σε σχέση με την κατοχύρωση του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος απέναντι στις νέες απειλές που προκύπτουν από την πρόοδο της τεχνολογίας. Η συστηματική και διαρκής παραβίαση του απορρήτου από τις κρατικές μυστικές… Read More: Το άρθρο 19 του Συντάγματος υπό την σκιά του “Μεγάλου… »

Συνταγματική αποτίμηση και θεσμικές προεκτάσεις της ομόθυμης καταδίκης της γνωμοδότησης Ντογιάκου

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Α. Η γνωμοδότηση Ντογιάκου αποτελεί αναμφισβήτητα μια από τις πλέον προβληματικές πλευρές της λειτουργίας των θεσμών μας απέναντι στο σκάνδαλο των υποκλοπών. Όχι μόνο διότι πάσχει πολλαπλώς από νομική άποψη αλλά και διότι εντάσσεται  εκ του αποτελέσματος στην προσπάθεια για  συγκάλυψη του σκανδάλου, στην οποία πρωτοστατεί ο φέρων ακέραιη –αλλά μη αναλαβών- την πολιτική ευθύνη… Read More: Συνταγματική αποτίμηση και θεσμικές προεκτάσεις της ομόθυμης καταδίκης της γνωμοδότησης… »

Οι αρμοδιότητες της ΑΔΑΕ και το κράτος δικαίου

Του Νίκου Παπασπύρου, αναπλ. Καθηγητή στη Νομική Σχολή (ΕΚΠΑ)

Με τη γνωμοδότηση 1/2023 του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου παρέχεται ερμηνεία διατάξεων του νέου νόμου για την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών (ν. 5002/2022). Η γνωμοδότηση λαμβάνει θέση ιδίως επί δύο ζητημάτων. Πρώτον, κρίνει ότι η ΑΔΑΕ μόνη δεν επιτρέπεται να επιληφθεί αιτήματος γνωστοποίησης τυχόν παρακολούθησης προσώπου για λόγους εθνικής ασφάλειας, ακόμη κι αν αυτό… Read More: Οι αρμοδιότητες της ΑΔΑΕ και το κράτος δικαίου »

Η διάβρωση των θεσμικών αντιβάρων

Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Η αντισυνταγματική γνωμοδότηση 1/2023 του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου αποτελεί σοβαρό πλήγμα για το κράτος δικαίου στη Χώρα μας. Όπως κατέδειξε, με τον πλέον εύστοχο τρόπο από την πρώτη στιγμή, ο Πρόεδρος της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), Χρ. Ράμμος, πρόκειται για ανεπίτρεπτη μορφή προληπτικής εποπτείας, η οποία υιοθετεί αβάσιμες ερμηνείες που συρρικνώνουν… Read More: Η διάβρωση των θεσμικών αντιβάρων »

Συνταγματολόγοι και πολιτική εξουσία

Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Οι σχέσεις μεταξύ συνταγματολόγων και πολιτικής εξουσίας είναι συνήθως σχέσεις έντασης, αφού καθήκον του συνταγματολόγου είναι να εντοπίζει και να  προβάλλει τις, κατά την άποψή του, αντισυνταγματικότητες. Θα μπορούσε μάλιστα να ισχυριστεί κανείς ότι ο συνταγματολόγος είναι «καταδικασμένος» να εμφανίζεται μονίμως ως αντιπολιτευόμενος, ανεξαρτήτως των προσώπων και της εναλλαγής των κομμάτων στην εξουσία. Ήδη το… Read More: Συνταγματολόγοι και πολιτική εξουσία »

ΑΔΑΕ: Ο Εισαγγελέας επιχειρεί να τη θέσει υπό την κηδεμονία του

Ιφιγένεια Καμτσίδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Συνταγματικού δικαίου, Α.Π.Θ.

Η Γνωμοδότηση 1/2023 του κ. Εισαγγελέα του Α.Π. δημιούργησε πολιτική και θεσμική αναταραχή. Καταρχάς, η παρέμβαση του ανώτατου Εισαγγελικού λειτουργού θέτει ερωτήματα για την έκταση των αρμοδιοτήτων του και για τις σχέσεις της Εισαγγελίας με τις ανεξάρτητες αρχές, αλλά και με την εκτελεστική εξουσία. Κυρίως, όμως, η Γνωμοδότηση προκαλεί ανησυχία, επειδή με αυτή επιχειρείται να… Read More: ΑΔΑΕ: Ο Εισαγγελέας επιχειρεί να τη θέσει υπό την κηδεμονία… »

Ο καθορισμός της σύνθεσης των δικαστηρίων και η ανάθεση των υποθέσεων σε συγκεκριμένους δικαστές ως πεδίο έντασης μεταξύ αμεροληψίας και οργανωτικής αποτελεσματικότητας

Κωνσταντίνος Κουσούλης, Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Επικρατείας

Α. Εισαγωγή Το ζήτημα της οργάνωσης και λειτουργίας της Δικαιοσύνης έχει τεθεί, ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες, στο επίκεντρο της προσοχής τόσο στα κατ’ ιδίαν κράτη όσο και διεθνώς, ως αμέσως συναπτόμενο με την ποιότητα του κράτους δικαίου. Ο σχετικός προβληματισμός εστιάζεται στην επιδίωξη να επιτευχθεί ένας διπλός στόχος: από τη μια πλευρά να διαφυλαχθεί το… Read More: Ο καθορισμός της σύνθεσης των δικαστηρίων και η ανάθεση των… »

Τα πολλαπλά ατοπήματα της γνωμοδότησης του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου σχετικά με τις αρμοδιότητες της ΑΔΑΕ

Ξενοφών Κοντιάδης, καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο - Γιώργος Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Η γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ως προς τις αρμοδιότητες της ΑΔΑΕ, η οποία δυστυχώς είχε προεξαγγελθεί εδώ και πολύ καιρό, προκαλεί εύλογους προβληματισμούς τόσο ως προς την σκοπιμότητά της όσο και ως την νομική ορθότητά της. Πολύ δε περισσότερο όταν είναι φανερό ότι εντάσσεται σε μια γενικότερη  προβληματική στάση των εισαγγελικών αρχών απέναντι… Read More: Τα πολλαπλά ατοπήματα της γνωμοδότησης του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου… »

Η σχέση εισαγγελικών αρχών και ανεξάρτητων αρχών – Σεβασμός ή παραβίαση των εγγυήσεων του κράτους δικαίου; Σχόλιο στην 1/2023 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου

Ευάγγελος Βενιζέλος, Καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης - Γενικός εισηγητής της Αναθεώρησης του Συντάγματος του 2001 - Πρώην εισηγητής της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την εκτέλεση των αποφάσεων του ΕΔΔΑ.

Τέσσερα βασικά ζητήματα θέτει η 1/2023 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Πρώτον, το ζήτημα του σεβασμού των ορίων της γνωμοδοτικής αρμοδιότητας του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου με κριτήριο τη σχετική νομοθετική ρύθμιση και τη σχετική πάγια πρακτική της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου. Δεύτερον, το ζήτημα της ερμηνείας του Συντάγματος με σεβασμό όχι μόνο προς… Read More: Η σχέση εισαγγελικών αρχών και ανεξάρτητων αρχών – Σεβασμός ή… »

Ευθεία βολή στο Σύνταγμα, στην Δικαιοσύνη και την Δημοκρατία

Γιώργος Κατρούγκαλος, καθηγητής Δημοσίου Δικαίου Πανεπιστημίου Θράκης, βουλευτής

Σε ακαδημαϊκή του παρέμβαση πριν από λίγο καιρό, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Π. Παυλόπουλος, έγραφε με τη συνταγματολογική του ιδιότητα, τα εξής για τον πρόσφατο νόμο της κυβέρνησης για τις υποκλοπές: «Κατά την νομοθετική αυτή παρέμβαση επιχειρήθηκε -και εξακολουθεί να επιχειρείται- μια προσπάθεια της Εκτελεστικής Εξουσίας να ερμηνεύσει τις διατάξεις του άρθρου 19 του… Read More: Ευθεία βολή στο Σύνταγμα, στην Δικαιοσύνη και την Δημοκρατία »

Ανομία στα Σύνορα και Κράτος Δικαίου

Παύλος Ελευθεριάδης, καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης

Τον Μάιο του 2021 η Επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Dunja Mijatović, εξέφρασε με επιστολή της προς την ελληνική κυβέρνηση τις βαθύτατες ανησυχίες της για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα, με αφορμή τις συχνές αναφορές για παράνομες και βίαιες επαναπρωθήσεις στα σύνορα και τα μέτρα εναντίον της δράσης μη… Read More: Ανομία στα Σύνορα και Κράτος Δικαίου »

Παρατηρήσεις ως προς την συνταγματική κατοχύρωση των αρμοδιοτήτων της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών Επίτιμου Καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Πρόλογος * Τα όσα προηγήθηκαν αλλά και τα όσα έπονται της ψήφισης και της έναρξης ισχύος των διατάξεων του ν.5002/2022, «Διαδικασία άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών, κυβερνοασφάλεια και προστασία προσωπικών δεδομένων πολιτών», καθιστούν αναγκαία την ανάλυση ορισμένων πτυχών της συνταγματικής κατοχύρωσης των αρμοδιοτήτων της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), ιδίως με βάση τις… Read More: Παρατηρήσεις ως προς την συνταγματική κατοχύρωση των αρμοδιοτήτων της Αρχής… »

Το απόρρητο της επικοινωνίας και το πρόβλημα της δημοκρατικής ποιότητας του πολιτεύματος

Κώστας Χρυσόγονος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Ι. Ένα πρωτίστως πολιτειακό ζήτημα Οι συνταγματικοί κανόνες δεν αποτελούν ποτέ και πουθενά νομοτελειακά δεδομένα, αντίστοιχα ή έστω συγκρίσιμα με τους «νόμους» των φυσικών επιστημών. Ακόμη και σε πλήρως λειτουργικά συνταγματικά κράτη (όπως π.χ. η Σουηδία, η Φινλανδία και η Νορβηγία, οι οποίες επί σειρά ετών πρωτεύουν στις εκτιμήσεις οργανώσεων και φορέων- παρατηρητών της κατάστασης… Read More: Το απόρρητο της επικοινωνίας και το πρόβλημα της δημοκρατικής ποιότητας… »