Category Archives: Πολίτευμα

Μια κατάσταση εξαίρεσης καθόλου εξαιρετική. Η κρίση του δημόσιου χρέους και το λυκόφως του Συντάγματος

Ιφιγένεια Καμτσίδου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΑΠΘ, Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης.

Η ενσωμάτωση των εξαιρετικών περιστάσεων στο νομικό σύστημα δεν έχει μόνο περιορίσει την έκταση του δικαστικού ελέγχου των νόμων, η οποία εδώ και εκατόν είκοσι χρόνια αποτελεί μια από τις σημαντικότερες εγγυήσεις του κράτους δικαίου. Επηρέασε επίσης την πρόσληψη του Συντάγματος, καθώς η παράστασή του ως συστήματος των θεμελιωδέστερων κανόνων της έννομης τάξης έχει αποδυναμωθεί:… Read More: Μια κατάσταση εξαίρεσης καθόλου εξαιρετική. Η κρίση του δημόσιου χρέους… »

Συνταγματική αναθεώρηση και εξισορρόπηση του συστήματος διακυβέρνησης

Απόστολος Ι. Παπατόλιας, Διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου (Paris X), Μέλος του ΑΣΕΠ

Με ποιο τρόπο οι αντιλήψεις του πρώιμου συνταγματισμού περί  θεσμικών αντιβάρων (checks and balances) νοηματοδοτούν μια σειρά προτάσεων αναθεωρητικής πολιτικής που έχουν κατατεθεί στο δημόσιο διάλογο; Η μελέτη καταδεικνύει  ότι υπό συνθήκες εντυπωσιακής  σύγκλισης στους κόλπους της θεωρίας για την εισαγωγή αντιβάρων στη λειτουργία των θεσμών μας, φαντάζει αδικαιολόγητη τόσο η αρνητική τοποθέτηση απέναντι στην  εξαγγελθείσα  αναθεώρηση  όσο  και  η  μινιμαλιστική… Read More: Συνταγματική αναθεώρηση και εξισορρόπηση του συστήματος διακυβέρνησης »

Θεσμοί άμεσης δημοκρατίας (επίλογος στο βιβλιο Β. Τσεβρένη)

Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Επιλογικό σημείωμα στο βιβλίο του Βασίλειου Τσεβρένη «Θεσμοί άμεσης δημοκρατίας στον ευρωπαϊκό χώρο- Προβλήματα και Προοπτικές» Η στόχευση της μελέτης Ο Δρ.Ν. κ Βασίλειος Τσεβρένης επιχειρεί στην ανά χείρας μελέτη του να συνδέσει δύο πολύ ενδιαφέροντα φαινόμενα: την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση με τον, όπως τον ονομάζει «δημοψηφισματικό οίστρο» στον ευρωπαϊκό χώρο και συγκεκριμένα στα κράτη μέλη… Read More: Θεσμοί άμεσης δημοκρατίας (επίλογος στο βιβλιο Β. Τσεβρένη) »

Η βουβή νομιμοποίηση

Τάκης Βιδάλης, Συνταγματολόγος, επιστημονικός συνεργάτης της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής

Ο κοινοβουλευτισμός συνθλίβεται από τη βουβή νομιμοποίηση και τις δύο όψεις της -τεχνοκράτες και δημοψηφίσματα- ανίκανος εντελώς να προβάλει το μεγάλο του πλεονέκτημα: την αξία του διαλόγου. Οι εποχές της «κανονικής» κοινοβουλευτικής δημοκρατίας φαίνεται να έχουν περάσει. Η ιδέα μιας αντιπροσώπευσης των πολιτών από ένα σώμα επαγγελματιών πολιτικών που εκφράζουν το «γενικό καλό» και έχουν… Read More: Η βουβή νομιμοποίηση »

Κοινοβουλευτικό ή Προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης; Σκέψεις για τις θεωρητικές βάσεις και την πολιτική σημασία ενός κλασικού διλήμματος

Ευάγγελος Βενιζέλος, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΑΠΘ, Βουλευτής, πρ. Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, πρ. Υπουργός

Θα μου επιτρέψετε, επειδή μιλάμε πάρα πολύ για τα τρέχοντα, για τη συγκυρία, μιλάμε πάρα πολύ με όρους κομματικούς και δημοσιογραφικούς να αρχίσω αυτή την παρέμβασή μου με μία αναδίφηση της δογματικής βάσης του ζητήματος που συζητάμε.*    1. Η ιστορική διαμόρφωση του θεσμού του αρχηγού του κράτους   Επειδή το θέμα μας είναι η… Read More: Κοινοβουλευτικό ή Προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης; Σκέψεις για τις θεωρητικές βάσεις… »

Η μόνη ορθή λύση είναι αυτή που επιτάσσει το Σύνταγμα

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Kαθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Η απόφαση που επιτέλους εξέδωσε το Συμβούλιο Επικρατείας, μετά από μια αναβολή και μια ματαίωση, φαίνεται να λύνει,  με καθαρό αλλά και αυστηρό τρόπο, το πρόβλημα συνταγματικότητας που είχε ανακύψει. Πρόκειται για λύση ορθή και σύμφωνη με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου. Πρόκειται, όμως, αναμφίβολα και για ήττα της κυβέρνησης, η οποία ξεκίνησε μια καθ'όλα… Read More: Η μόνη ορθή λύση είναι αυτή που επιτάσσει το Σύνταγμα »

Μια πρώτη αποτίμηση για το νέο τηλεοπτικό τοπίο

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας για την αδειοδότηση των νέων τηλεοπτικών σταθμών είμαστε πλέον σε θέση να κάνουμε μια πρώτη ολοκληρωμένη αποτίμηση των σχετικών θεσμικών και πολιτικών επιλογών τόσο της κυβέρνησης όσο και της αντιπολίτευσης. Ξεκινάμε με μια γενική παρατήρηση: για δεύτερη φορά μέσα σε μικρό διάστημα το κομματικό μας σύστημα αποδείχθηκε εντελώς ανώριμο να… Read More: Μια πρώτη αποτίμηση για το νέο τηλεοπτικό τοπίο »

Είναι συνταγματικώς επιτρεπτή η ανάθεση στον καθ’ ύλην αρμόδιο υπουργό της αρμοδιότητας διεξαγωγής ανοικτού διεθνούς διαγωνισμού για την αδειοδότηση παρόχων περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής ελεύθερης λήψης; (Γνωμοδότηση)

Γιάννης Δρόσος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Βλ και συνημμένη τη γνωμοδότηση στο pdf ————————————————————— Από τον Υπουργό Επικρατείας κ. Νίκο Παππά τέθηκαν υπόψη μου με το υπ΄ αριθμ. 347 από 9.2.2016 έγγραφό του (α) το εξής ιστορικό: Με την παρ. Γ 2.1 ν. 4336/2015, Α’94 14/8/2015 ”Κύρωση του Σχεδίου Σύμβασης Οικονομικής Ενίσχυσης από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας [κ.λπ.]” αναλήφθηκε από την… Read More: Είναι συνταγματικώς επιτρεπτή η ανάθεση στον καθ’ ύλην αρμόδιο υπουργό… »

Αμεσότητα ή αποκλειστικότητα; Αποκλειστικότητα ή αμεσότητα; Ανάγκη «συγκεκριμενοποίησης» και αναθεώρησης του άρθρου 15 παράγραφος 2 του Συντάγματος

Γεράσιμος Θεοδόσης, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Χαιδελβέργης

Α) Ο επιθετικός προσδιορισμός «άμεσος», που προβλέπεται στο άρθρο 15 παράγραφος 2 εδάφιο 1 του Συντάγματος για τον έλεγχο του Κράτους στη ραδιοφωνία και την τηλεόραση, καταρχήν σημαίνει ότι αυτός γίνεται χωρίς μεσολάβηση ή παρέμβαση άλλου και δεν συνδέεται με κάποιον ή κάτι χρονικά ή χωρικά. Δεν χωρεί αμφιβολία ότι, σύμφωνα με το (πρωταρχικό) άρθρο… Read More: Αμεσότητα ή αποκλειστικότητα; Αποκλειστικότητα ή αμεσότητα; Ανάγκη «συγκεκριμενοποίησης» και αναθεώρησης… »

Δημοψήφισμα για κρίσιμο εθνικό θέμα (άρθρ. 44 παρ. 2 του Σ): το ενιαίο και αδιαίρετο της ασκούμενης από το λαό εξουσίας ως απαραίτητη προϋπόθεση διεξαγωγής του

Γεώργιος Τσαούσης, Δικηγόρος, Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Πανεπιστημίου Βουργουνδίας

Δημοψήφισμα είναι ο συνταγματικά κατοχυρωμένος θεσμός που απορρέει από τη λαϊκή κυριαρχία και επιτρέπει στο σύνολο των Ελλήνων πολιτών να αποφασίσει (ή να εκφράσει τη γνώμη του) μέσω άμεσης ψηφοφορίας για: α) σημαντικό εθνικό θέμα ή β) σοβαρό κοινωνικό ζήτημα. Είναι αυτονόητο ότι η λαϊκή ετυμηγορία, ως έκφανση της λαϊκής κυριαρχίας που αποτελεί και θεμέλιο… Read More: Δημοψήφισμα για κρίσιμο εθνικό θέμα (άρθρ. 44 παρ. 2 του… »

Παρανοήσεις και στρεβλώσεις για την “άμεση δημοκρατία”

Γιώργος Σωτηρέλης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Όπως είναι γνωστό, η πρόσφατη εξαγγελία του πρωθυπουργού για συνταγματική αναθεώρηση περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για την "ενίσχυση των θεσμών άμεσης δημοκρατίας". Οι συγκεκριμένες προτάσεις έχουν αρκετά θετικά στοιχεία αλλά η όλη προσέγγιση του θέματος είναι προδήλως προβληματική, τόσο ως προς την χρησιμοποιούμενη ορολογία, η οποία οδηγεί αναπόφευκτα σε παρανοήσεις, όσο και ως προς την ουσία,… Read More: Παρανοήσεις και στρεβλώσεις για την “άμεση δημοκρατία” »

Τα δημοψηφίσματα του κ. Τσίπρα

Ν.Κ. Αλιβιζάτος, Καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Α​​πό τις προτάσεις που διατύπωσε προ ημερών ο πρωθυπουργός για την αναθεώρηση του Συντάγματος, αποκαλυπτικότερες για τις βαθύτερες αντιλήψεις του είναι, κατά τη γνώμη μου, αυτές που αναφέρονται στον θεσμό του δημοψηφίσματος. Ο κ. Τσίπρας πρότεινε την καθιέρωση, ούτε λίγο ούτε πολύ, τεσσάρων τύπων δημοψηφίσματος: Πρώτα απ’ όλα, για την κύρωση «οποιασδήποτε συνθήκης μεταβιβάζει κυριαρχικές… Read More: Τα δημοψηφίσματα του κ. Τσίπρα »

Η τηλεόραση υπό κυβερνητικό έλεγχο

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Αναπληρωτής καθηγητής Δημοσίου Δικαίου / Ξενοφώντας Κοντιάδης, Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου / Φίλιππος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου

Η τροπολογία με την οποία ο αριθμός των δημοπρατούμενων τηλεοπτικών αδειών ορίσθηκε σε τέσσερις (4), και η αρμοδιότητα της οργάνωσης της διαγωνιστικής διαδικασίας για τη χορήγησή τους ανατέθηκε στον υπουργό Επικρατείας, πάσχει πολλαπλά. Η συνταγματική αναθεώρηση του 2001 (άρθρο 15 παρ. 2) υπήγαγε τον έλεγχο και την επιβολή διοικητικών κυρώσεων επί της ραδιοφωνίας και της… Read More: Η τηλεόραση υπό κυβερνητικό έλεγχο »

Ραδιοτηλεοπτικές άδειες: το χρονικό του παράνομου καθεστώτος

Αθηνά Σχινά, Φοιτήτρια ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου Νομικής Σχολής Αθηνών

Είκοσι πέντε και παραπάνω έτη μετά την έκδοση του νόμου που για πρώτη φορά εισήγαγε ρυθμίσεις σχετικά με την ιδιωτική ραδιοτηλεόραση, το ελληνικό κράτος ηθελημένα ή μη απέτυχε να τηρήσει τις ουσιαστικές εγγυήσεις του άρθρου 15 Συντ. και λειτούργησε σε ένα καθεστώς «ανεκτής παρανομίας». Στο νεφελώδες αυτό τοπίο προσπάθησε να δώσει τέλος η υπό την… Read More: Ραδιοτηλεοπτικές άδειες: το χρονικό του παράνομου καθεστώτος »

Η μονογραφή των ψηφοδελτίων και των σταυρών προτίμησης από τον αντιπρόσωπο της δικαστικής αρχής. Κριτήριο της γνησιότητάς τους ή ουσιώδης τύπος της διαδικασίας διαλογής;

Θανάσης Γ. Ξηρός, ΔΝ-Δικηγόρος, Διδάσκων ΕΑΠ

  Η παράλειψη του δικαστικού αντιπροσώπου να μονογράψει ψηφοδέλτιο και σταυρό προτίμησης αναπληρώνεται, κατά κανόνα, από την καταχώρησή τους στον οικείο πίνακα διαλογής ή στα λοιπά εκλογικά έγγραφα. Έτσι, η μονογραφή αποτελεί κριτήριο διακρίβωσης της γνησιότητας της εκφρασμένης λαϊκής θέλησης. Αναγορεύεται, κατ’ εξαίρεση, σε ουσιώδη τύπο της διαδικασίας διαλογής αποκλειστικά στις γενικές βουλευτικές εκλογές, όταν… Read More: Η μονογραφή των ψηφοδελτίων και των σταυρών προτίμησης από τον… »