* Εισήγηση στην ετήσια συνάντηση του Σεμιναρίου Συνταγματικών Θεσμών που πραγματοποιήθηκε την 24η Φεβρουαρίου 2011.

Οι πολιτικές του μνημονίου δεν αποτελούν μονόδρομο. Φυσικά, δεν είναι στο επίπεδο του δικαίου όπου θα αναζητηθεί η διέξοδος από τα αδιέξοδα στα οποία έχει συρθεί η χώρα. Όσοι όμως θεραπεύουμε, από οποιαδήποτε θέση, τη νομική επιστήμη, έχουμε υποχρέωση να δώσουμε την δική μας μάχη. Και όχι μόνον για λόγους συνταγματικού πατριωτισμού…

Με άλλα λόγια, το ζητούμενο δεν είναι να αποτραπεί η επέλευση του καινούριου, κάτι το οποίο συμβαίνει πάντα με τρόπο βίαιο, αλλά πώς αυτό θα συμβιβαστεί με το παλαιό• πώς δηλαδή οι διαχρονικές και θεμελιώδεις αξίες που προστατεύει το Σύνταγμα θα μπορέσουν να προσαρμοστούν στις νέες καταστάσεις και στα δεδομένα της κρίσης που δείχνει ότι θα μας απασχολήσει για καιρό.

Η στελέχωση των κορυφαίων θέσεων της δικαιοσύνης δεν είναι πρόβλημα πολιτικής και κοινωνικής αφομοίωσης ούτε ζήτημα δημοκρατικής νομιμοποίησης, όπως θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε για την πρόταση εισαγωγής του θεσμού του Συνταγματικού Δικαστηρίου στη συνταγματική έννομη τάξη . Αποτελεί θέμα αμιγώς πολιτικής βούλησης.

Η κεντρική ιδέα της παρέμβασης είναι ότι, όποτε έχουμε άσκηση ‘μεγάλης πολιτικής’, τείνει να μειώνεται η ένταση του

Εισαγωγή – Το «εξαιρετικό» δίκαιο της οικονομικής κρίσης Η οικονομική κρίση εμφανίζεται συχνά με την μορφή μιας ξαφνικής και έντονης απορρύθμισης. Σηματοδοτεί ένα ρήγμα με την προγενέστερη κατάσταση, την υπεροχή της ανακολουθίας και του παράτυπου. Εκφράζει τον προβληματισμό και την αναστάτωση μίας έννομης τάξης, η οποία μέχρι πρότινος ήταν ειρηνική. Η κρίση μερικές φορές παρουσιάζεται… Read More: Οικονομική κρίση: μία νέα θεώρηση του ρόλου του Κράτους και… »

Η ιδέα της απόλυτης προστασίας του λόγου και της έκφρασης βασίζεται σ’ αυτό που ο φιλόσοφος Jeremy Waldron ονομάζει αρχή της «ηθικής σύγκρουσης» και την αποδίδει στον μεγαλύτερο φιλελεύθερο στοχαστή όλων των εποχών, τον John Stuart Mill. Για τον Mill ο ακραίος και επιθετικός λόγος πρέπει να προστατεύεται ακόμα και όταν προκαλεί οδύνη. Όταν απαγορεύεις τη διατύπωση μιας άποψης, γράφει, είναι σαν να ληστεύεις την ανθρωπότητα.

Εισήγηση που ανακοινώθηκε στο συνέδριο που έγινε στην μνήμη του Δημήτρη Τσάτσου από το Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου στις 17 και 18 Μαρτίου 2011.

Σε ένα συγκλονιστικό αυτοβιογραφικό κείμενο, που γράφει ιστορία, ένας από τους μεγαλύτερους διανοητές της μεταπολίτευσης, ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, αυτοπαρουσιάζεται, παρουσιάζει δημόσια τον εαυτό του, το έργο του, την προσωπική του πνευματική πορεία, τις επιρροές που δέχτηκε, τους φίλους που είχε, τις προσδοκίες και τις διαψεύσεις που γνώρισε”. “Η δικη μου ωριμη ηλικια δεν είναι πια ανοικτη σε εκπληξεις η ανατρεπτικες αποριες. Απλως διατηρειται. Βρισκομαι πια εντος εαυτου, αλλα και εντος οριων. Περιμενω, επιμενω, παραμενω και προσμενω

Το σημαντικότερο, πάντως, που πρέπει να κάνουμε είναι να φτιάξουμε ένα Σύνταγμα αρχών, παρά ένα ακόμη Σύνταγμα λεπτομερειών, όσο σημαντικές κι αν φαντάζουν αυτές σήμερα.

Αυτό που πρέπει να ξεκινήσει άμεσα είναι η συζήτηση και η δημιουργία ενός μηχανισμού υποχρεωτικής ανακατανομής των βαρών

Οι μετανάστες μεταξύ «λαού» και «έθνους» […]9. Από τις παρατεθείσες διατάξεις του ισχύοντος Συντάγματος συνάγονται τα εξής α) ότι η νομιμοποίηση της κρατικής εξουσίας βασίζεται μεν στη βούληση του λαού, αλλά υπάρχει και ασκείται προς το συμφέρον του έθνους, οντότητος υπερβαίνουσας χρονικά την εν ζωή κοινότητα των ανθρώπων […]. Τούτο δε, διότι το έθνος αναφέρεται… Read More: Οι μετανάστες μεταξύ «λαού» και «έθνους» »

Το ισχύον άσυλο λοιπόν, ως ακαδημαϊκό άσυλο, δεν έχει καμία σχέση ούτε με το «άσυλο ιδεών» ούτε με την επιβολή ενός καθεστώτος ανομίας και εξουσιαστικής βίας στο Πανεπιστήμιο.