Category Archives: ΓΝΩΜΕΣ – ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Η κριτική στο «Επιτελικό Κράτος»   

Απόστολος Ι. Παπατόλιας, Διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου (Paris X), Μέλος του ΑΣΕΠ

Το νομοθέτημα για το Επιτελικό Κράτος (Ε.Κ.) δέχθηκε έντονη κριτική από τους εκπροσώπους των κομμάτων της αντιπολίτευσης και της επιστημονικής κοινότητας. Η κριτική αυτή μπορεί να συστηματοποιηθεί γύρω από επτά διαφορετικούς άξονες με κριτήριο την αδυναμία που κάθε φορά αναδεικνύεται. Θα επιχειρήσουμε μια πρώτη αξιολόγηση της ασκηθείσας κριτικής, αποτιμώντας την πειστικότητα των επιχειρημάτων που προβλήθηκαν,… Read More »

Για έναν συναινετικό εκλογικό νόμο

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Ο εκλογικός νόμος αποτελεί τον σπουδαιότερο μετά το Σύνταγμα νόμο του Κράτους και εκείνον που συνδέεται πιο στενά με το Σύνταγμα από οποιονδήποτε άλλον κοινό νόμο. Πράγματι, όλες οι θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές που διέπουν τις πολιτικές σχέσεις, δηλαδή η δημοκρατική αρχή, η αντιπροσωπευτική αρχή, η κοινοβουλευτική αρχή και η αρχή του πολυκομματισμού, πρέπει να επαληθεύονται… Read More »

Τo Σύνταγμα και οι εκτός επικρατείας πολίτες

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Μετά από μια μεγάλη περίοδο αδικαιολόγητης αδράνειας, ο δημόσιος διάλογος για την ψήφο των εκτός επικρατείας Ελλήνων πολιτών έχει αναζωπυρωθεί και ήδη βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Αν όμως επιχειρήσουμε μια ψύχραιμη αποτίμηση της έως τώρα πορείας του, είναι φανερό ότι, ακόμα και σήμερα, ένα μεγάλο μέρος αυτού του διαλόγου είτε εκκινεί από εσφαλμένες προϋποθέσεις είτε… Read More »

Απειλείται η δικαστική ανεξαρτησία;

Ιωάννης Σαρμάς, Αντιπρόεδρος Ελεγκτικού Συνεδρίου

Ι Στην απόφασή του επί της υποθέσεως Di Giovanni κατά Ιταλίας (αρ. προσφ. 51160/06, 9 Ιουλίου 2013) το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου συνέστησε στους δικαστικούς λειτουργούς που υφίστανται άδικες προκλήσεις να επιδεικνύουν τη μέγιστη δυνατή διακριτικότητα, εξηγώντας ότι αυτό τους επιβάλλεται από τις ύψιστες επιταγές της δικαιοσύνης και το μεγαλείο του λειτουργήματος που έχουν… Read More »

Προσωρινή δικαστική προστασία και αυτοσυγκράτηση των δικαστών. Σκέψεις με αφορμή τις αποφάσεις ΣτΕ ΕΑ Ολ. 230, 231 και 232/2019

Κωνσταντίνος Θ. Γιαννακόπουλος, Αν. Καθηγητής Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Ελάχιστα θεσμικά ατοπήματα είναι συγκρίσιμα, ως προς τη σοβαρότητά τους, με την πρόωρη παύση της θητείας και την αντικατάσταση τεσσάρων μελών της Επιτροπής Ανταγωνισμού, δυνάμει του άρθρου 101 του Ν. 4623/2019. Με το άρθρο αυτό, θεσπίστηκαν νέα ασυμβίβαστα και συναφείς λόγοι παύσης των μελών της παραπάνω Ανεξάρτητης Αρχής, χωρίς να προβλεφθεί μεταβατικό καθεστώς που θα… Read More »

Το εκλογικό σύστημα και το ύψος των αναθεωρητικών περιστάσεων

Γιώργος Πινακίδης, Δρ. Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ, Δικηγόρος

Η πρόθεση της κυβέρνησης να αλλάξει το εκλογικό σύστημα αποκτά μια κρίσιμη συνταγματική πτυχή, επειδή διασταυρώνεται με την εν εξελίξει διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος. Η προηγούμενη Βουλή διαπίστωσε την ανάγκη αναθεώρησης του άρθρου 54 παρ. 1 του Συντάγματος, «προς την κατεύθυνση», σύμφωνα με τη σχετική πρόταση της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, «καθιέρωσης αναλογικού εκλογικού συστήματος».… Read More »

Συνταγματική αναθεώρηση και εκλογή του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Με την προ-αναθεωρητική απόφαση της προηγούμενης Βουλής άνοιξε προς αναθεώρηση το άρθρο 32 παρ. 4 Συντ. που προβλέπει τη διάλυση της Βουλής σε περίπτωση αποτυχίας εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας στις τρεις ψηφοφορίες που ορίζει το άρθρο 32 παρ. 3 Συντ. Το 32 παρ. 4 Συντ. κρίθηκε αναθεωρητέο με πλειοψηφία μεγαλύτερη των 180 βουλευτών, συνεπώς η… Read More »

Κατάργηση ή προστασία του ακαδημαϊκού ασύλου;

Νικ. Μπιτζιλέκης, Καθηγητής Ποινικού Δικαίου ΑΠΘ

“Το παρόν κείμενο γράφτηκε πριν από την ψηφιση του νέου νόμου αλλά έμεινε τελικά αδημοσίευτο. Θίγει ζητήματα καίρια και επίκαιρα ποινικού και συνταγματικού δικαίου σχετικά με την προστασία του πανεπιστημιακού ασύλου από τις προσβολές τρίτων και τις αυθαίρετες καταλήψεις πανεπιστημιακών χώρων“ Ο ισχύων νόμος 4485/2017 για τα ΑΕΙ προβλέπει  ότι «το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για… Read More »

Η σχέση μεταξύ Πρωθυπουργού και Υπουργών

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Μολονότι η θέση του Πρωθυπουργού στο τρίγωνο των σχέσεων μεταξύ Προέδρου της Δημοκρατίας, Κυβέρνησης και Βουλής, ενδυναμώθηκε σημαντικά μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 1986, εν τούτοις, τουλάχιστον από τυπικο-συνταγματική άποψη, το ελληνικό κοινοβουλευτικό σύστημα δεν έχει αποκτήσει τα χαρακτηριστικά του γερμανικού η βρετανικού κοινοβουλευτικού συστήματος, όπου ο Πρωθυπουργός έχει μια απόλυτα κυριαρχική θέση στην Κυβέρνηση… Read More »

Η παρακαταθήκη ενός γενναίου δικαστή

Βασιλική Χρήστου, Δρ Συνταγματικού Δικαίου, εκλ. επίκουρη καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Στις 16 Ιουλίου απεβίωσε σε ηλικία 99 ετών ο Τζον Πολ Στίβενς. Ήταν ένας από τους διαπρεπέστερους δικαστές του αμερικανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο οποίος ξεχώρισε για τις προοδευτικές, φιλελεύθερες απόψεις του. Tο 1970 ο πρόεδρος Νίξον διόρισε στο ομοσπονδιακό εφετείο του Σικάγο τον Τζον Πολ Στίβενς, έναν μετριοπαθή Ρεπουμπλικανό νομικό. Πέντε χρόνια αργότερα, ο πρόεδρος… Read More »