Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Αλλαγή παραδείγματος; Η πρόκληση μιας νέας συνταγματικής οργάνωσης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Είναι αναμφισβήτητο, ότι τόσο η χώρα μας, ειδικά, όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση, γενικότερα, βρέθηκαν αντιμέτωπες με μια πρωτοφανή κρίση που συντάραξε συθέμελα όλες τις παραδοχές και όλες τις βεβαιότητες που σφράγισαν, τις προηγούμενες δεκαετίες, τόσο την ελληνική όσο και την ευρωπαϊκή πραγματικότητα. *** Ομιλία στο Συνέδριο "Ελληνική Πολιτεία και Ευρωπαϊκή Συμπολιτεία" στη μνήμη των… Read More: Αλλαγή παραδείγματος; Η πρόκληση μιας νέας συνταγματικής οργάνωσης σε εθνικό… »

Θετικά μέτρα και αρχή της ισότητας από τη σκοπιά του συγκριτικού δικαίου

Χριστίνα Δεληγιάννη-Δημητράκου Αν. Καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Ο όρος «θετικά μέτρα» είναι γενικός. Εκφράζει συγκεκριμένα όλα εκείνα τα θεσμικά μέτρα που βασίζονται σε προστατευόμενα ταυτοτικά χαρακτηριστικά και τα οποία υιοθετούνται για να ευνοήσουν και όχι για να θέσουν σε δυσμενή θέση  τα πρόσωπα και τις ομάδες που φέρουν αυτά τα χαρακτηριστικά. Σκοπός των θετικών μέτρων είναι να άρουν τα εμπόδια, τα οποία… Read More: Θετικά μέτρα και αρχή της ισότητας από τη σκοπιά του… »

Η ποινική ευθύνη των Υπουργών: Θεσμική εγγύηση ή ανευθυνότητα;

Γεώργιος Γεωργόπουλος, Υπ. Διδ. Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Σχολής ΑΠΘ - Δικηγόρος

Η ιδιαίτερη ποινική ευθύνη των Υπουργών και εν γένει των προσώπων που μετέχουν στην κυβέρνηση αποτελεί τμήμα της γενικότερης ευθύνης που αυτοί φέρουν για την άσκηση των καθηκόντων τους. Η ευθύνη αυτή συναπαρτίζεται από την πολιτική ευθύνη αλλά και από την αστική ευθύνη. Από τις μορφές αυτές της ευθύνης, οι δύο οι οποίες παρουσιάζουν το… Read More: Η ποινική ευθύνη των Υπουργών: Θεσμική εγγύηση ή ανευθυνότητα; »

Το δημοκρατικό πολίτευμα

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος καθηγητής Νομικής Α.Π.Θ.

Στο μικρό αυτό απόσπασμα από το δεύτερο κεφάλαιο του τόμου ΙΙ του "Συνταγματικού Δικαίου", που ετοιμάζεται από καιρό, αναλύονται τα βασικά, συστατικά, γνωρίσματα της αρχαίας δημοκρατίας σε αντιπαραβολή με τη σύγχρονη δημοκρατία. Η ανάλυση της τελευταίας έπεται στο βιβλίο. Τονίζονται κυρίως τα διαχρονικά της γνωρίσματα, εκείνα που κληροδοτήθηκαν στην σύγχρονη και επιβιώνουν ως αξίες πολιτικές,… Read More: Το δημοκρατικό πολίτευμα »

Quod ab initio non valet, in tractu temporis non convalescit: Νομική θεμελίωση της ασυμβατότητας της Οδηγίας 2006/24/ΕΚ προς το άρθρο 8 της ΕΣΔΑ με αναγωγή στα νομολογιακά προηγούμενα (stare decisis) του Δικαστηρίου του Στρασβούργου

Κωνσταντία-Χριστίνα Π. Λαχανά, Υπ. Διδάκτορας Νομικής Σχολής ΑΠΘ, ΜΔΕ Ποινικών & Εγκληματολογικών Επιστημών ΑΠΘ

H μελέτη περιστρέφεται γύρω από την τεκμηρίωση της ασυμφωνίας της Οδηγίας 2006/24/ΕΚ (σχετικά με την υποχρεωτική προληπτική διατήρηση των τηλεπικοινωνιακών δεδομένων για εγκληματοκατασταλτικούς σκοπούς) προς το άρθρο 8 ΕΣΔΑ, εξαιτίας της μη πλήρωσης των τασσόμενων από τη δεύτερη παράγραφο του ίδιου άρθρου κριτηρίων. Με μεθοδολογική πυξίδα τα στάδια μέσα από τα οποία διέρχεται η εκδίπλωση… Read More: Quod ab initio non valet, in tractu temporis non convalescit:… »

Ευρωπαϊκή κοινωνική ιθαγένεια – Χαμένη σε δημοσιονομικά ανώδυνους συμβιβασμούς

Άγγελος Στεργίου, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

     Η ιδιότητα του πολίτη, αποδεσμευμένη από την εθνικότητα, έχει μετατοπιστεί εννοιολογικά προς τη συμμετοχή του ατόμου σε μια συλλογικότητα. Με τη σειρά του, το «ανήκειν» σε μια κοινότητα ομοίων ολοκληρώνεται με τη συμπερίληψη και των κοινωνικών δικαιωμάτων. Πράγματι, ο πυρήνας της ιδιότητας του πολίτη είναι εμπλουτισμένος με μια κοινωνική διάσταση. Δεν περιορίζεται μόνο στα… Read More: Ευρωπαϊκή κοινωνική ιθαγένεια – Χαμένη σε δημοσιονομικά ανώδυνους συμβιβασμούς »

Εξερευνώντας διαχρονικά τη μετάβαση από το παρελθόν στο παρόν status της προληπτικής διατήρησης δεδομένων εντός των ευρωπαϊκών δικαιοταξιών

Κωνσταντία- Χριστίνα Π. Λαχανά, Υπ. Διδάκτορας Νομικής Σχολής ΑΠΘ, ΜΔΕ Ποινικών & Εγκληματολογικών Επιστημών ΑΠΘ

Η μελέτη ιχνηλατεί, υπό μορφή δικαιοσυγκριτικής επισκόπησης, τη διαδρομή που διήνυσε η εφαρμογή του μέτρου της προληπτικής διατήρησης των τηλεπικοινωνιακών δεδομένων για ποινικοκατασταλτικούς σκοπούς σε έξι αλλοδαπές ευρωπαϊκές έννομες τάξεις, από την πρωτόλεια κανονιστική του άρθρωση μέχρι την ισχύουσα τυποποίησή του. Μέσα από την αναλυτική συγκριτική παρουσίαση της διαχρονικής εξέλιξης της κωδικοποίησης με επίκεντρο την… Read More: Εξερευνώντας διαχρονικά τη μετάβαση από το παρελθόν στο παρόν status… »

Προτάσεις αναθεώρησης συνταγματικών διατάξεων για την αναβάθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Kαθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

*Το κείμενο αυτό αποτελεί γνωμοδότηση του συγγραφέα προς το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΙΤΑ) της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΕΔΕ). H συνταγματική αναθεώρηση είναι ευκαιρία για μια ευρεία αναβάθμιση του ρόλου και της προοπτικής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προκειμένου αυτή να μπορεί να ανταποκριθεί με τον προσφορότερο δυνατό τρόπο στον διττό ρόλο της, αφενός ως χώρου… Read More: Προτάσεις αναθεώρησης συνταγματικών διατάξεων για την αναβάθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης »

Démocratie et citoyenneté européennes: quel avenir pour les peuples de l’Europe?

Iphigenia Kamtsidou, Professeur Assοciee de Droit Constitutionnel, Departement de Droit -Universite Aristote de Thessalonique

Εισήγηση στο συνέδριο «20Jahre nach den Verträgen von Maastricht. Die Europäische Union in der krise?» που διοργάνωσε το Ίδρυμα Rosa Luxembourg, στις10 και 11 Οκτωβρίου 2013 στο Potsdam. La crise souveraine a déclenché des politiques de l’U. E. qui dépassent largement le cadre juridique européen,  influencent l’exercice du pouvoir dans les États membres endettés et… Read More: Démocratie et citoyenneté européennes: quel avenir pour les peuples de… »

Η θέσπιση κατώτατου ορίου αφορολόγητου ποσού: απλή δυνατότητα ή συνταγματική επιταγή;

Στυλιανός Δ. Μαυρίδης, Δικηγόρος – Διδάκτωρ Νομικής

(αναδημοσίευση από Διοικητική Δίκη τεύχος 3/2013) Η παρατεταμένη οικονομική κρίση που βιώνει η χώρα έχει οδηγήσει σε κλιμακούμενο περιορισμό ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, με επίκληση λόγων δημοσιονομικού και ιδίως ταμειακού συμφέροντος, παρά το γεγονός πως, σύμφωνα με πάγια νομολογία του ΕΔΔΑ,[1] το ταμειακό απλώς συμφέρον του Δημοσίου, ακόμη και αν συνδεθεί με τις δημοσιονομικές ανάγκες… Read More: Η θέσπιση κατώτατου ορίου αφορολόγητου ποσού: απλή δυνατότητα ή συνταγματική… »

Un Etat devant la faillite : entre droit et non-droit

Constantin Yannakopoulos, Professeur (3e échelon) à la Faculté de Droit de l’Université d’Athènes - Ancien référendaire à la Cour de justice des communautés européennes

Dans le cadre de la crise de dette souveraine, on flirte avec la fin du droit mais on n’en finit pas avec lui. On oscille entre droit et non-droit. En tant qu’état d’exception, le cyclone de cette crise provoque, de manière brutale, aussi bien le retrait que la montée du droit, à savoir une sorte… Read More: Un Etat devant la faillite : entre droit et non-droit »

Μπορεί μια εγκληματική οργάνωση να είναι κόμμα;

Λίνα Παπαδοπούλου, Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου στο Τμήμα Νομικής του Α.Π.Θ.

Μπορεί για τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών, η Χρυσή Αυγή να είναι μια εγκληματική οργάνωση, λόγω της διαρκούς και οργανωμένης παράνομης δράσης της, αλλά στα μάτια του νόμου δεν είναι (ακόμη), λόγω του τεκμηρίου της αθωότητας. Τι θα γίνει όμως αν οι κατηγορίες που έχουν ήδη απαγγελθεί σε πλήθος ηγετικών της στελεχών αποδειχτούν και… Read More: Μπορεί μια εγκληματική οργάνωση να είναι κόμμα; »

Το Δημοψήφισμα με Πρωτοβουλία των Πολιτών

Ανδρέας Γ. Δημητρόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

(αναδημοσίευση από ΕΔΔΔ 2013) Σε μια διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος περιλαμβάνονται περισσότερα σημαντικά θέματα, διαφοροποιούμενα ως προς τη σημασία τους. Οι περισσότερες προτάσεις αναθεώρησης χρειάζονται αξιολόγηση και αναγκαία είναι η επισήμανση της βασικότερης αναθεώρησης. Το βασικότερο μειονέκτημα του σύγχρονου πολιτεύματος είναι το δημοκρατικό έλλειμμα. Ενώ οι πραγματικές συνθήκες έχουν προχωρήσει σημαντικά και ωθούν σε όλο… Read More: Το Δημοψήφισμα με Πρωτοβουλία των Πολιτών »

Τα συνταγματικά ζητήματα του Μνημονίου

Αντώνης Μανιτάκης, ομ. Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ, πρ. Υπουργός

[Αναδημοσίευση από περιοδικό 'Δικαιώματα του Ανθρώπου' 2011] – H παρούσα μελέτη, που συντάχθηκε και στάλθηκε προς δημοσίευση στο περιοδικό ΔτΑ πριν από την δημοσίευση της απόφασης του ΣτΕ 668/2012, εξετάζει τα συνταγματικά ζητήματα που ανέκυψαν με την υπαγωγή της χώρας μας στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης της Ελλάδος το 2010, και με την δανειοδότησης της ίδιας… Read More: Τα συνταγματικά ζητήματα του Μνημονίου »

Η Συνθήκη της Λισσαβώνας και η εθνική συνταγματική τάξη, Η εμβάθυνση ενός συνταγματικού δεσμού

Νέδα Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου, αναπλ. καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου στο Τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών του Παντείου Παν/μίου

[στο: Πρακτικά του ΙΕ’ Επιστημονικού Συμποσίου (2,3 Δεκεμβρίου 2010), Η Συνθήκη της Λισσαβώνας εντός της ελληνικής έννομης τάξης, εκδ. οίκος Επτάλοφος 2011] – Η πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι μια πορεία κρίσεων, παλινδρομήσεων και συμβιβασμών, μας λέει η Νέδα Κανελλοπούλου, εμπεριέχει όμως ένα βασικό χαρακτηριστικό, τη συνταγματοποίηση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, καθώς η δημιουργία ενός… Read More: Η Συνθήκη της Λισσαβώνας και η εθνική συνταγματική τάξη, Η… »