Η οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επιτρέπει την αναμετάδοση από τους τηλεοπτικούς σταθμούς σύντομων ανταποκρίσεων γεγονότων μεγάλου ενδιαφέροντος, εφόσον αυτά αποτελούν το αντικείμενο αποκλειστικής άδειας τηλεοπτικής μετάδοσης. Στην υπόθεση Sky Österreich κρίθηκε ότι ο περιορισμός που θέτει η οδηγία ως προς το ύψος της χρηματικής αποζημίωσης που μπορεί να ζητήσει για την αναμετάδοση αυτών των σύντομων αποσπασμάτων ο κάτοχος της αποκλειστικής άδειας μετάδοσης είναι συμβατός με τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ένωσης. Αν και περιορίζει την επιχειρηματική ελευθερία, ο περιορισμός της προβλεπόμενης αποζημίωσης μόνο στα πρόσθετα έξοδα που προκύπτουν άμεσα από την παροχή της πρόσβασης στο σήμα υπηρετεί όμως τη θεμελιώδη ελευθερία λήψεως πληροφοριών και προωθήσεως του πλουραλισμού που κατοχυρώνει ο Χάρτης σεβόμενος ταυτόχρονα την αρχή της αναλογικότητας. Η απόφαση αυτή υπονοεί τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να γίνεται η στάθμιση των οικονομικής φύσεως ελευθεριών, όταν συγκρούονται με νομοθετικές ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην προστασία της ελευθερίας πληροφόρησης. Χρονικά, έρχεται σε μια περίοδο που το θέμα των σύντομων ανταποκρίσεων επικαιρότητας βρίσκεται στο προσκήνιο στη χώρα μας με αφορμή τους όρους αναμετάδοσης μαγνητοσκοπημένων στιγμιοτύπων του ελληνικού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου. Αυτό γεννά με τη σειρά του πρόσθετα ερωτήματα, σχετικά με τον ορισμό των γεγονότων μεγάλου ενδιαφέροντος και τον τρόπο που η έννοια αυτή θα πρέπει να κατανοείται και να ερμηνεύεται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές.

Στις 19 Οκτωβρίου 2012 εκδόθηκαν δύο σημαντικές αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων (Ε.Ε.Κ.Δ.), οι οποίες έκριναν βάσιμες επί της ουσίας τις υπ’ αριθ. 65 και 66/21.2.2011 συλλογικές προσφυγές που είχαν ασκήσει ενώπιόν της δύο αντιπροσωπευτικές ελληνικές συνδικαλιστικές οργανώσεις: η ΓΕΝ.Ο.Π./Δ.Ε.Η. και η Α.Δ.ΕΔ.Υ. Οι παραπάνω οργανώσεις είχαν ισχυριστεί στις προσφυγές τους ότι ορισμένα από τα μέτρα που υιοθέτησε η ελληνική κυβέρνηση σε εκτέλεση του πρώτου Μνημονίου ήταν αντίθετα με διατάξεις Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη (Ε.Κ.Χ.). Η μελέτη εξετάζει τα ακόλουθα ερωτήματα: γιατί η Α.Δ.Ε.Δ.Υ. και η ΓΕΝ.Ο.Π./Δ.Ε.Η. κατήγγειλαν ενώπιον της Ε.Ε.Κ.Δ. ορισμένα μόνο από τα μέτρα λιτότητας που υιοθέτησε η ελληνική κυβέρνηση και τι απάντηση έδωσε στις καταγγελίες των δύο αυτών συνδικαλιστικών οργανώσεων το παραπάνω όργανο; Ποια είναι η αποτελεσματικότητα των αποφάσεων της Ε.Ε.Κ.Δ. και τι θα συμβεί αν η ελληνική κυβέρνηση τις αγνοήσει, αν δεν εξαλείψει, με άλλα λόγια, τις αντίθετες προς τον Ε.Κ.Χ. ρυθμίσεις της ελληνικής νομοθεσίας; Τι δυνατότητες δικαστικής προστασίας θα έχουν σε μια τέτοια περίπτωση τα πρόσωπα που έχουν ζημιωθεί ή υποστεί βλάβη από τις ρυθμίσεις αυτές και τι επιπτώσεις θα έχει στην προστασία τους το γεγονός ότι τα επίμαχα μέτρα υιοθετήθηκαν για να συμμορφωθεί η χώρα με εντολές του πρώτου Μνημονίου;

Με αφορμή την υπόθεση της λίστας Λαγκάρντ και την αποσβεστική προθεσμία του άρθρου 86 παρ.3 Σ. έχουν διατυπωθεί δύο ερμηνευτικές εκδοχές.Η θέση της παρέλευσης της προθεσμίας επικαλείται το γράμμα του Συντάγματος και την ασφάλεια του δικαίου ενώ η αντίθετη προσέγγιση εστιάζει στηratio και την πολιτική ανάγνωση του συνταγματικού κειμένου. Στη σύγκρουση των παραπάνω θέσεων, οι οποίες εκκινούν από διαφορετικέςεπιστημολογικές και μεθοδολογικές παραδοχές, διαγράφονται τα ερμηνευτικά όρια της επίμαχης διάταξης.

Στο πρώτο μέρος της μελέτης, εξετάζεται η ‘αρχιτεκτονική’ των δημοψηφισμάτων με αφορμή τον ‘Κώδικα Βέλτιστης Πρακτικής για τα Δημοψηφίσματα’ της Επιτροπής της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ειδικότερα, οι επιμέρους ρυθμίσεις του διεθνούς σημασίας αυτού κειμένου αναλύονται μέσα από την προοπτική των δυο βασικών δημοκρατικών συνιστωσών, της προστασίας της ισότητας και της αυτονομίας κατά την ενάσκηση των πολιτικών ελευθεριών και της δημοκρατικής συμμετοχής. Στο πλαίσιο του πρώτου αυτού μέρους, τα συμπεράσματα και οι αρχές που απορρέουν από τον ‘Κώδικα’ της Επιτροπής της Βενετίας συνιστούν τη βάση για μια κριτική προσέγγιση των ρυθμίσεων του Ν. 4023/2011 για τη ‘Διεύρυνση της άμεσης και συμμετοχικής δημοκρατίας με τη διενέργεια δημοψηφίσματος’. Στο δεύτερο μέρος, αναλύεται ο θεσμός των δημοψηφισμάτων από μια θεωρητική σκοπιά. Έτσι, καταρχήν τα δημοψηφίσματα εξετάζονται στην ιστορική τους διαδρομή και σε συγκριτικό πλαίσιο, ενώ σε ένα δεύτερο επίπεδο επιχειρείται μια ταξινόμησή τους με άξονα τη δεσμευτικότητα, τη στόχευση και τη θεματολογία τους. Περαιτέρω, υποστηρίζεται η άποψη ότι τα δημοψηφίσματα συνιστούν στην πραγματικότητα θεσμό άμεσης συμμετοχής και όχι άμεσης δημοκρατίας, ενώ τέλος γίνεται μια κριτική ανάλυση της λειτουργίας των δημοψηφισμάτων στη δημοκρατική λήψη αποφάσεων από τη σκοπιά της αυτοκυβέρνησης και της διαβούλευσης. Κεντρικό συμπέρασμα της ανάλυσης που επιχειρείται είναι ότι τα δημοψηφίσματα είναι δυνατόν να αποτελέσουν τη βάση για μια αναζωογόνηση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, εφόσον λειτουργήσουν σε ένα πλαίσιο διαλόγου, πληροφόρησης, ελέγχου, ανταλλαγής ιδεών, ενεργητικής και ουσιαστικής συμμετοχής των πολιτών στη λήψη των πολιτικών αποφάσεων.