Ο Αριστόβουλος Μάνεσης προερχόταν από οικογένεια δικαστικών. Και ο πατέρας του, Ιωάννης Μάνεσης, και ο πεθερός του, Εμμανουήλ Μανωλεδάκης, υπηρετούσαν ως Εφέτες και, αργότερα, ως Πρόεδροι Εφετών στη Θεσσαλονίκη, όταν ο ίδιος, ως  βοηθός  των εδρών του Συνταγματικού και του Διοικητικού Δικαίου από το 1951,   έκανε  τα πρώτα επιστημονικά του βήματα στο Αριστοτέλειο, υπό τον… Read More: Η αμφίθυμη στάση του Αρ. Μάνεση απέναντι στη δικαστική εξουσία »

Εισαγωγή Με τις διατάξεις του άρθρου 15 του ν. 5073/2023 («Μέτρα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και άλλες επείγουσες διατάξεις») προστέθηκε το άρθρο 28 Α στον ισχύοντα Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ, ν. 4172/2013), με τίτλο: «Ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας».  Με τις διατάξεις αυτές, και με τις προσθήκες των άρθρων… Read More: Ένα αντισυνταγματικό φορολογικό τεκμήριο: Το κατ’ ουσίαν αμάχητο τεκμήριο των… »

Οι πρόσφατες εξαγγελίες του πρωθυπουργού σε σχέση με τις ευρωεκλογές αφορούν δύο σημαντικές επιλογές, από τις οποίες η πρώτη, που αφορά την διατήρηση της ενιαία εκλογικής περιφέρειας και του σταυρού προτίμησης, είναι αναμφίβολα μία αρνητική εξέλιξη, ενώ η δεύτερη πρέπει κατ’αρχήν να κριθεί θετικά, υπό αυστηρές όμως προϋποθέσεις. Ειδικότερα: Α. Ο πρωθυπουργός, παρότι είχε αναγνωρίσει… Read More: Επιστολική ψήφος και εκλογή Ευρωβουλευτών. Ενα βήμα μπρος (;) και… »

Πρόλογος Τον Ιούνιο του 2022 ο Blake Lemoine, μηχανικός της Google στο Τμήμα «Responsible Innovation» («Υπεύθυνη Καινοτομία»), έδωσε στην δημοσιότητα τον διάλογο που είχε με το «Μεγάλο Γλωσσικό Μοντέλο» «LaMDA» -είδος «Μεγάλου Νευρωνικού Δικτύου»- τα αρχικά του οποίου σημαίνουν «Language Model for Dialogue Applications», ήτοι «Γλωσσικό Μοντέλο για εφαρμογές Διαλόγου». Και με βάση τα δεδομένα… Read More: «Διλήμματα» της Νομικής Επιστήμης στο πλαίσιο των προκλήσεων της Τεχνητής… »

Όπως είχα την ευκαιρία να αναλύσω σε πρόσφατη μελέτη μου, ακόμη και αν το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει επικαθορίσει, σε μεγάλο βαθμό, την ερμηνεία και την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 16, παρ. 5 και 8, του Συντάγματος, το κανονιστικό απόθεμα των διατάξεων αυτών δεν έχει εξαντληθεί απέναντι στις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου, οι… Read More: Ο σεβασμός του Συντάγματος και η επιφύλαξη που έχει διατυπώσει… »

Συμπληρώθηκαν πλέον 50 χρόνια από την ηρωϊκή εξέγερση του Πολυτεχνείου, που σηματοδότησε την αποκατάσταση, λίγους μήνες μετά, της Δημοκρατίας στην χώρα μας. Παρότι εγκαινιάσθηκε έτσι η  δεύτερη μεγάλη περίοδο δημοκρατικής και κοινοβουλευτικής ομαλότητας (η πρώτη ήταν από το 1864 έως το 1915) όλα δείχνουν ότι οι δύο αυτές επέτειοι δεν ενδείκνυνται για πανηγυρισμούς. Αντίθετα, επιτάσσουν,… Read More: 50 χρόνια μετά. Η δραματική οπισθοδρόμηση της Ελληνικής Δημοκρατίας »

Εισαγωγή Ο Έλληνας δικαστής, ως δικαστής τριών εννόμων τάξεων (εθνικής, ενωσιακής και διεθνούς- κυρίως της ΕΣΔΑ), και εκπρόσωπος της αρχαϊκότερης έκφρασης της διάκρισης των εξουσιών, της δικαιοσύνης, καλείται να επιτελέσει ένα  απαιτητικό καθήκον ως εγγυητής του κράτους δικαίου[1]. Ως δημόσιος λειτουργός βρίσκεται στο κέντρο της συνολικής λειτουργίας της δικαιοσύνης και συνεπώς καλείται  να συναιρέσει και… Read More: Τα όρια του δημόσιου λόγου και της ελευθερίας της έκφρασης… »

Οι πρόσφατες αμφίβολης συνταγματικότητας αλλαγές[1] στην σύνθεση των μελών της ΑΔΑΕ (Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών) και του ΕΣΡ (Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης) επανάφεραν στην δημόσια συζήτηση ανησυχίες για την ανθεκτικότητα του κράτους δικαίου, την ανεξαρτησία των θεσμών και τη δημοκρατία στη χώρα. Λίγες ημέρες αργότερα, η ετήσια έκθεση του World Justice Project (WJP) για… Read More: Η Ελλάδα στο φάσμα του αυταρχισμού; »

Εισαγωγή Το ελληνικό Σύνταγμα αναφέρεται σποραδικά στην τεχνολογία, κυρίως σε διατάξεις που κατοχυρώνουν τα λεγόμενα «νέα» δικαιώματα, μετά την αναθεώρηση του 2001: για τους βιοιατρικούς πειραματισμούς[1], για το δικαίωμα στην πληροφόρηση, για την προστασία των προσωπικών δεδομένων (άρθ. 5 παρ. 5, 5 Α, 9 Α)[2]. Η ραδιοτηλεόραση πάλι ήταν το πρώτο χρονικά πεδίο του ενδιαφέροντός… Read More: Η επίδραση της τεχνολογίας στη δημοκρατία »

Το έργο του Μιχάλη Σπουρδαλάκη έχει συμβάλει ιδιαίτερα στην ανάδειξη πεδίων που είχαν μείνει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητα ως τη δεκαετία του ’80 στην ελληνική βιβλιογραφία για τα πολιτικά κόμματα, όπως η φεμινιστική οπτική και η εσωκομματική δημοκρατία. Επιπλέον, η διατριβή του για το ΠΑΣΟΚ αποτέλεσε έργο αναφοράς για τη μελέτη ενός κόμματος το οποίο… Read More: Από την υπέρβαση του μετεμφυλιακού τραύματος στη φασιστική απειλή. Παλιές… »

Οι ανεξάρτητες διοικητικές  αρχές που κατοχυρώνονται από το 2001 στο ελληνικό Σύνταγμα αποτελούν, μαζί βεβαίως με τη δικαιοσύνη, το κυριότερο «θεσμικό αντίβαρο» στο πολίτευμά μας. Οι αποφάσεις τους μπορεί να θίξουν τους εκάστοτε κυβερνώντες, οι οποίοι διαθέτουν αναμφισβήτητα τη λαϊκή νομιμοποίηση. Η λειτουργία λοιπόν των ανεξαρτήτων αρχών θέτει μια σειρά από γενικότερα ερωτήματα: Πώς είναι… Read More: «Λαός δεν είν’ αυτό που βλέπετε, είναι πολιτεία» »

Πρόλογος Αποτελεί κοινό τόπο στο πεδίο του Δημόσιου Δικαίου ότι οι θεσμικές εγγυήσεις του Κράτους Δικαίου συνιστούν ένα θεμελιώδες «ανάχωμα» προστασίας της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας και των μέσων που οργανώνει για την υπεράσπιση της Ελευθερίας, συνακόλουθα δε και του «οπλοστασίου» το οποίο θεσμοθετείται προκειμένου να διασφαλισθεί η ακώλυτη άσκηση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Α. Συνοπτικώς, το Κράτος… Read More: Όψεις της κανονιστικής «απορρύθμισης» του Κράτους Δικαίου: Το φαινόμενο της… »

Το αποτέλεσμα των εκλογών του Ιουνίου 2023 δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τον μετασχηματισμό του ελληνικού πολιτικού συστήματος σε ένα σύστημα με «κυρίαρχο κόμμα». Αυτό δεν οφείλεται τόσο στο ποσοστό με το οποίο η Νέα Δημοκρατία κέρδισε τις εκλογές (40,56% και 158 έδρες στη Βουλή), το οποίο είναι αρκετά κάτω από εκείνο με βάση το οποίο… Read More: Οι Ανεξάρτητες Αρχές ως λάφυρο του νικητή των εκλογών »