Ισραήλ: Μια συνταγματική κρίση σε μια χώρα χωρίς Σύνταγμα

Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Η πολιτική κρίση των τελευταίων μηνών στο Ισραήλ, λόγω της προσπάθειας της κυβέρνησης Νετανιάχου να ελέγξει τη δικαιοσύνη, είναι γνωστή. Δεν είναι όμως ευρύτερα γνωστό ότι το Ισραήλ αποτελεί (μαζί με τη Μεγάλη Βρετανία) μια από τις ελάχιστες χώρες στον κόσμο που δεν διαθέτει γραπτό τυπικό Σύνταγμα, δηλαδή έναν ενιαίο γραπτό καταστατικό χάρτη με ανώτερη… Read More »

Διοικητικές παθογένειες και συνταγματικές μεταρρυθμίσεις

Παναγιώτης Μαντζούφας, Καθηγητής  Συνταγματικού Δικαίου στην Νομική Σχολή του Α.Π.Θ.

Με προεκλογικές του δηλώσεις ο Πρωθυπουργός Κ.Μητσοτάκης έθεσε την αναθεώρηση του Συντάγματος ως έναν από τους βασικούς στόχους της πολιτικής της κυβέρνησης που προέκυψε μετά τις εκλογές της 25ης Ιουνίου. Έτσι το ζήτημα της αναθεώρησης επανέρχεται στην επικαιρότητα, μολονότι συγκεκριμένες προτάσεις μπορούν να διατυπωθούν μετά τον Νοέμβριο του 2024, οπότε και ολοκληρώνεται η πενταετία από… Read More »

Οι συνταγματικές προτάσεις του Ηλία Ηλιού στο κατώφλι του εμφυλίου πολέμου

Παναγιώτης Μαντζούφας, καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ, Χαράλαμπος Κουρουνδής, ΔΝ ΑΠΘ, ΣΕΠ ΕΑΠ, Εντεταλμένος διδασκαλίας Νομικής Σχολής ΔΠΘ

Ο Ηλίας Ηλιού δεν συμμετείχε στην πρώτη μεταπολεμική Βουλή που προέκυψε από τις εκλογές του 1946. Όπως είναι γνωστό, όλα τα κόμματα της αριστεράς (με κύρια δύναμη το ΚΚΕ) και μέρος των δυνάμεων του Κέντρου (κυρίως από την αριστερή πτέρυγα των φιλελευθέρων) απείχαν από αυτές τις εκλογές καταγγέλλοντας τις συνθήκες «λευκής τρομοκρατίας» που καθιστούσαν αδύνατη… Read More »

Η συνταγματική απαγόρευση της ίδρυσης από ιδιώτες σχολών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης υπό το φως των οικονομικών και ακαδημαϊκών ελευθεριών του Δικαίου της Ένωσης

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου  Α.Π.Θ. Επικεφαλής της επιστημονικής επιτροπής της Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Τέθηκε στον δημόσιο διάλογο, μετά τις προγραμματικές εξαγγελίες της Κυβέρνησης, το  ερώτημα εάν  είναι συμβατή με το ελληνικό Σύνταγμα  η  εγκατάσταση στην ελληνική επικράτεια πανεπιστημιακής μονάδας ή παραρτήματος ιδιωτικού πανεπιστημιακού ιδρύματος, που έχει τη νομική και ακαδημαϊκή του έδρα σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και λειτουργεί σύμφωνα με τις πρόνοιες της πανεπιστημιακής νομοθεσίας της… Read More »

Το ενδεχόμενο συγχώνευσης και ο σεβασμός της διάρκειας της θητείας των μελών της ΑΠΔΠΧ και της ΑΔΑΕ

Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Η συγχώνευση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) και της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) είναι όχι μόνο νομικά δυνατή αλλά και θεσμικά σκόπιμη. Ωστόσο, δεν προσφέρεται ως μεθόδευση προκειμένου η Κυβέρνηση να απαλλαγεί πρόωρα και εύκολα από την παρουσία του προέδρου της ΑΔΑΕ Χρ. Ράμμου, η θητεία του οποίου δεν έχει… Read More »

Κυνηγώντας (ακροδεξιές) μάγισσες

Παναγιώτης Μαντζούφας, Καθηγητής Συνταγματικού δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ

Τα αποτελέσματα των εκλογών της 25ης  Ιουνίου πέραν της αναμενόμενης επικράτησης της ΝΔ και της υποχώρησης του ΣΥΡΙΖΑ σε ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά, επιφύλασσαν και την είσοδο στην Βουλή τριών ακροδεξιών κομμάτων(Σπαρτιάτες, Ελληνική Λύση και Νίκη) που μαζί με τα παρόμοιας πολιτικής ιδεολογίας κόμματα που έμειναν εκτός βουλής συγκεντρώνουν ένα ποσοστό γύρω στο 15% που αποτελεί… Read More »

Αναρμόδιο το εκλογοδικείο να ελέγξει την ηγεσία κοινοβουλευτικού κόμματος

Ακρίτας Καϊδατζής, Αναπλ. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ.

Διατυπώθηκε η γνώμη ότι το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 100 του Συντάγματος, το οποίο όταν εκδικάζει εκλογικές ενστάσεις έχει καθιερωθεί να αποκαλείται εκλογοδικείο, μπορεί να ακυρώσει την ανακήρυξη των βουλευτών του κόμματος «Σπαρτιάτες». Η γνώμη αυτή είναι νομικά αβάσιμη και πολιτικά επικίνδυνη. Θα προσπαθήσω να εξηγήσω στη συνέχεια για ποιους λόγους, οι οποίοι είναι,… Read More »

Τα κόμματα και η άμυνα της δημοκρατίας μετά τις εκλογές της 25ης Ιουνίου

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

            Η είσοδος στη  Βουλή του κόμματος «Σπαρτιάτες» δημιούργησε την αίσθηση ότι το άρθρο 102 του νόμου 5019/2023, το οποίο εισήγαγε κώλυμα εκλογιμότητας για ορισμένα κόμματα, κατ΄ εφαρμογήν του άρθρου 29§1 Συντ., δηλαδή για την προστασία της ελεύθερης λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος, θεσπίστηκε τελικά επί ματαίω. Και τούτο διότι, αυτοί τους οποίους πρωτίστως αφορούσε η… Read More »

Οι δυνατότητες του εκλογοδικείου

Κώστας Χρυσόγονος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Η μεταρρύθμιση της εκλογικής νομοθεσίας (άρθρο 32 του Εκλογικού Κώδικα) το 2021 και το 2023, με την οποία απαγορεύτηκε η συμμετοχή στις βουλευτικές εκλογές κομμάτων που η φανερή ή υποκρυπτόμενη ηγεσία τους αποτελείται από πρόσωπα καταδικασμένα για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, έχει καταστεί ήδη αντικείμενο έντονης νομικής συζήτησης και πολιτικής αντιπαράθεσης *. Η σχετική κρίση… Read More »

Ο «νόμος» μεταξύ Νομικής Επιστήμης και Φυσικής Επιστήμης με την «επικουρία» των Μαθηματικών

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ.

Πρόλογος[ *] Στο πλαίσιο του σύγχρονου επιστημονικού διαλόγου πρέπει ν’ αναδειχθεί και το ότι στην εποχή μας -σε ορισμένες τουλάχιστον περιπτώσεις- η προσχηματική ή και εντελώς εσφαλμένη επίκληση της ανάγκης μιας, δήθεν, «ολιστικής» θεώρησης του επιστητού  «παρασύρει» την επιστημονική έρευνα σε μιαν άκριτη και γι’ αυτό αναμφισβητήτως ανεπίτρεπτη «μεταφορά» εννοιών και συμπερασμάτων από το πεδίο… Read More »

Άστορ, Ιντεάλ, Ίρις: Μαθήματα πολιτ(ιστι)κής οικονομίας

Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Το θέμα της λειτουργίας των ιστορικών κινηματογράφων της Αθήνας, «Άστορ», «Ιντεάλ» και «Ίρις», δεν είναι πλέον στην επικαιρότητα. Πέρα όμως από το ότι δεν δικαιολογείται εφησυχασμός, το ζήτημα αυτό  αποτελεί μια καλή αφορμή για να σκεφτούμε μήπως στα σχολεία θα πρέπει να διδάσκουμε, εκτός από πολιτική οικονομία, και το μάθημα της πολιτιστικής συνείδησης και διαχείρισης.… Read More »

Κράτος και ασφάλεια των σιδηροδρόμων: η διοικητική ακτινογραφία ενός δυστυχήματος

Απόστολος Ι. Παπατόλιας, Δρ. Δημοσίου Δικαίου, Συντονιστής Κύκλου Δημόσιας Διοίκησης  Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών (ΕΝΑ)

Ας ξεκινήσουμε από τα αυτονόητα. Ότι στα στοιχειώδη καθήκοντα ενός σύγχρονου κράτους περιλαμβάνεται η προληπτική αξιοποίηση κάθε μέσου (τεχνικού, ψηφιακού, ανθρώπινου) για την αποτροπή μιας μετωπικής σύγκρουσης τρένων που κινούνται σε διπλή γραμμή και μπορούν και αναπτύσσουν ταχύτητα μέχρι 200 km/h[1]. Εξίσου στοιχειώδες και αυτονόητο φαντάζει ότι στην κορύφωση της ψηφιακής επανάστασης, αποτελεί ηθική πρωτίστως… Read More »

Ανεξάρτητοι συνδυασμοί και de facto πολιτικά κόμματα,

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Το ζήτημα της καταστρατήγησης του θεσμού της εκλογικής απαγόρευσης ορισμένων πολιτικών κομμάτων, ο οποίος καθιερώθηκε με το άρθρο 32 παρ. 1 του Π.Δ. 26/2012,  απασχόλησε τον εκλογικό νομοθέτη με αφορμή το ενδεχόμενο εικονικότητας όσον αφορά την πραγματική ηγεσία του κόμματος. Ωστόσο, η «απαγόρευση της καταστρατήγησης του νόμου» είναι μια γενική αρχή του δικαίου, η οποία… Read More »

Για τη συνταγματικότητα του αποκλεισμού εκλογικών συνδυασμών των καταδικασμένων διευθυντών της ναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης “Χρυσή Αυγή”

Θανάσης Καμπαγιάννης, δικηγόρος στην Αθήνα, συνήγορος υποστήριξης της κατηγορίας στη δίκη της Χρυσής Αυγής.

Σύνοψη: Η πρωτόδικη καταδίκη των ηγετικών στελεχών της Χρυσής Αυγής ως διευθυντών ναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης, υπό τον μανδύα πολιτικού κόμματος, στοιχειοθετεί επαρκή βάση κωλύματος για την κατάρτιση εκλογικών συνδυασμών από πλευράς των καταδικασμένων ηγετών της, χωρίς να παραβιάζονται οι διατάξεις των άρθρων 29 και 51 του Συντάγματος. Η αποτύπωση της θέσης αυτής σε νομοθετική διάταξη… Read More »

Το Σύνταγμα του Άστρους, του 1823, ως θεσμική «γέφυρα» μεταξύ του Συντάγματος της Επιδαύρου, του 1822,  και του «Πολιτικού Συντάγματος της Ελλάδος» (Συντάγματος της Τροιζήνας),  του 1827

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών Επίτιμου Καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ

Πρόλογος [1] Το Σύνταγμα του Άστρους, δηλαδή το αναθεωρημένο «Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος» της Επιδαύρου που είχε θεσπίσει η Α΄ Εθνική Συνέλευση την 1η Ιανουαρίου 1822, θεσπίσθηκε από την Β΄ Εθνική Συνέλευση, την 13η Απριλίου 1823, για να μείνει στην Συνταγματική μας Ιστορία ως ο «Νόμος της Επιδαύρου».  Αν ανατρέξουμε στο χρονικό της συγκυρίας, μέσα… Read More »