Το Συμβούλιο της Επικρατείας με τη νομολογία του έχει αναδείξει τη σημασία των φορολογίας (απόφαση Ολομέλειας 1738/2017), η οποία έγκειται στην είσπραξη των φόρων προς επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού, δηλαδή την κάλυψη των δαπανών για τη λειτουργία του κράτους και την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του έναντι των πολιτών. Το Δικαστήριο έχει κάνει επίσης δεκτό ότι… Read More: Φοροδιαφυγή και διάβρωση της κρατικής δράσης »
Με τον Ν.1622/1986 εισήχθη στη χώρα μας ο θεσμός του «δημοκρατικού προγραμματισμού» που καθιέρωνε την ενεργό συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στην κατάρτιση και την εφαρμογή προγραμμάτων περιφερειακής και τοπικής ανάπτυξης. Καθώς προωθούσε τη συστημική συνεργασία διαφορετικών διοικητικών επιπέδων, ήταν η πρώτη ουσιαστικά απόπειρα «πολυεπίπεδης διακυβέρνησης» στη χώρα μας, που υποκαταστάθηκε, όμως, γρήγορα από το κοινοτικό Σύστημα… Read More: Ο «δημοκρατικός προγραμματισμός» ως αντίδοτο στην παρακμή της Αυτοδιοίκησης »
Η προσεχής –και, ελπίζω, για λόγους συνταγματικής τάξης, όχι πολύ μακρινή- ετυμηγορία του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ), λειτουργούντος ως «Εκλογοδικείου» κατ’ άρθρο 100 παρ. 1 στοιχ. α του Συντάγματος, περί της νομιμότητας συμμετοχής των «Σπαρτιατών» στις εκλογές της 25ης Ιουνίου 2023, θα αποτελέσει, ούτως ή άλλως, μια μεγάλη θεσμική στιγμή της τρέχουσας περιόδου. Για πρώτη… Read More: Διάλογος με το Συνάδελφο Ακρίτα Καδαϊτζή επί του άρθρου του… »
Πρόλογος Αποτελεί, πλέον, κοινό τόπο η παραδοχή ότι την εποχή μας χαρακτηρίζει, μεταξύ άλλων «δεινών», η κρίση της φιλελεύθερης Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας μέσ’ από την επιταχυνόμενη, δυστυχώς, παρακμιακή της πορεία. Τα «πλήγματα» που υφίσταται, κυρίως τα τελευταία τριάντα χρόνια, ιδίως στην Δύση -συμπεριλαμβανομένης οπωσδήποτε της Ευρωπαϊκής Ένωσης- είναι πλήρως ορατά και οι επώδυνες επιπτώσεις τους είναι… Read More: Επισημάνσεις για την συμβολή της φιλοσοφικής σκέψης του Immanuel Kant… »
Οι προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης δεν επανέφεραν απλώς στο προσκήνιο την προοπτική αναθεώρησης του άρθρου 16 παρ. 5 και 8 Συντ., που ρυθμίζει την νομική ταυτότητα των ιδρυμάτων της ανώτατης εκπαίδευσης. Έθεσαν επίσης στον δημόσιο διάλογο την πρόταση να παρακαμφθούν οι σαφείς επιταγές του παραπάνω άρθρου με αναγωγή σε άλλη συνταγματική διάταξη, στο άρθρο 28… Read More: Το Πανεπιστήμιο ανάμεσα στο κράτος και την αγορά⁕ »
Κάθε επιστήμη τρέφεται από το διάλογο, αλλά το συνταγματικό δίκαιο ίσως περισσότερο από όλες. Καθώς οι έννοιες, οι αποχρώσεις και οι συνέπειες της επιστήμης μας τίθενται εγγενώς, και διαρκώς, στη δοκιμασία της ερμηνείας, και της αμφισβήτησης, τίποτα –πλην της στήριξης της Δημοκρατίας υπό την ουσιαστική της έννοια (που κι αυτή, φυσικά, η έννοια, ίσως πάνω… Read More: Διάλογος με το Δάσκαλο Αντώνη Μανιτάκη. Επί του άρθρου του… »
Η πολιτική κρίση των τελευταίων μηνών στο Ισραήλ, λόγω της προσπάθειας της κυβέρνησης Νετανιάχου να ελέγξει τη δικαιοσύνη, είναι γνωστή. Δεν είναι όμως ευρύτερα γνωστό ότι το Ισραήλ αποτελεί (μαζί με τη Μεγάλη Βρετανία) μια από τις ελάχιστες χώρες στον κόσμο που δεν διαθέτει γραπτό τυπικό Σύνταγμα, δηλαδή έναν ενιαίο γραπτό καταστατικό χάρτη με ανώτερη… Read More: Ισραήλ: Μια συνταγματική κρίση σε μια χώρα χωρίς Σύνταγμα »
Με προεκλογικές του δηλώσεις ο Πρωθυπουργός Κ.Μητσοτάκης έθεσε την αναθεώρηση του Συντάγματος ως έναν από τους βασικούς στόχους της πολιτικής της κυβέρνησης που προέκυψε μετά τις εκλογές της 25ης Ιουνίου. Έτσι το ζήτημα της αναθεώρησης επανέρχεται στην επικαιρότητα, μολονότι συγκεκριμένες προτάσεις μπορούν να διατυπωθούν μετά τον Νοέμβριο του 2024, οπότε και ολοκληρώνεται η πενταετία από… Read More: Διοικητικές παθογένειες και συνταγματικές μεταρρυθμίσεις »
Ο Ηλίας Ηλιού δεν συμμετείχε στην πρώτη μεταπολεμική Βουλή που προέκυψε από τις εκλογές του 1946. Όπως είναι γνωστό, όλα τα κόμματα της αριστεράς (με κύρια δύναμη το ΚΚΕ) και μέρος των δυνάμεων του Κέντρου (κυρίως από την αριστερή πτέρυγα των φιλελευθέρων) απείχαν από αυτές τις εκλογές καταγγέλλοντας τις συνθήκες «λευκής τρομοκρατίας» που καθιστούσαν αδύνατη… Read More: Οι συνταγματικές προτάσεις του Ηλία Ηλιού στο κατώφλι του εμφυλίου… »
Τέθηκε στον δημόσιο διάλογο, μετά τις προγραμματικές εξαγγελίες της Κυβέρνησης, το ερώτημα εάν είναι συμβατή με το ελληνικό Σύνταγμα η εγκατάσταση στην ελληνική επικράτεια πανεπιστημιακής μονάδας ή παραρτήματος ιδιωτικού πανεπιστημιακού ιδρύματος, που έχει τη νομική και ακαδημαϊκή του έδρα σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και λειτουργεί σύμφωνα με τις πρόνοιες της πανεπιστημιακής νομοθεσίας της… Read More: Η συνταγματική απαγόρευση της ίδρυσης από ιδιώτες σχολών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης… »
Η συγχώνευση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) και της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) είναι όχι μόνο νομικά δυνατή αλλά και θεσμικά σκόπιμη. Ωστόσο, δεν προσφέρεται ως μεθόδευση προκειμένου η Κυβέρνηση να απαλλαγεί πρόωρα και εύκολα από την παρουσία του προέδρου της ΑΔΑΕ Χρ. Ράμμου, η θητεία του οποίου δεν έχει… Read More: Το ενδεχόμενο συγχώνευσης και ο σεβασμός της διάρκειας της θητείας… »
Τα αποτελέσματα των εκλογών της 25ης Ιουνίου πέραν της αναμενόμενης επικράτησης της ΝΔ και της υποχώρησης του ΣΥΡΙΖΑ σε ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά, επιφύλασσαν και την είσοδο στην Βουλή τριών ακροδεξιών κομμάτων(Σπαρτιάτες, Ελληνική Λύση και Νίκη) που μαζί με τα παρόμοιας πολιτικής ιδεολογίας κόμματα που έμειναν εκτός βουλής συγκεντρώνουν ένα ποσοστό γύρω στο 15% που αποτελεί… Read More: Κυνηγώντας (ακροδεξιές) μάγισσες »
Διατυπώθηκε η γνώμη ότι το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 100 του Συντάγματος, το οποίο όταν εκδικάζει εκλογικές ενστάσεις έχει καθιερωθεί να αποκαλείται εκλογοδικείο, μπορεί να ακυρώσει την ανακήρυξη των βουλευτών του κόμματος «Σπαρτιάτες». Η γνώμη αυτή είναι νομικά αβάσιμη και πολιτικά επικίνδυνη. Θα προσπαθήσω να εξηγήσω στη συνέχεια για ποιους λόγους, οι οποίοι είναι,… Read More: Αναρμόδιο το εκλογοδικείο να ελέγξει την ηγεσία κοινοβουλευτικού κόμματος »
Η είσοδος στη Βουλή του κόμματος «Σπαρτιάτες» δημιούργησε την αίσθηση ότι το άρθρο 102 του νόμου 5019/2023, το οποίο εισήγαγε κώλυμα εκλογιμότητας για ορισμένα κόμματα, κατ΄ εφαρμογήν του άρθρου 29§1 Συντ., δηλαδή για την προστασία της ελεύθερης λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος, θεσπίστηκε τελικά επί ματαίω. Και τούτο διότι, αυτοί τους οποίους πρωτίστως αφορούσε η… Read More: Τα κόμματα και η άμυνα της δημοκρατίας μετά τις εκλογές… »
Η μεταρρύθμιση της εκλογικής νομοθεσίας (άρθρο 32 του Εκλογικού Κώδικα) το 2021 και το 2023, με την οποία απαγορεύτηκε η συμμετοχή στις βουλευτικές εκλογές κομμάτων που η φανερή ή υποκρυπτόμενη ηγεσία τους αποτελείται από πρόσωπα καταδικασμένα για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, έχει καταστεί ήδη αντικείμενο έντονης νομικής συζήτησης και πολιτικής αντιπαράθεσης *. Η σχετική κρίση… Read More: Οι δυνατότητες του εκλογοδικείου »