Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Η απομακρυσμένη αιτιότητα στο αρ. 105 ΕΙΣΝΑΚ – Εκδοχές κοινωνικοποίησης του κινδύνου στην κρατική ευθύνη (με αφορμή την απόφαση του ΣΕ Τμ. Α 1500/2022)

Ιάκωβος Μαθιουδάκης, αν. καθηγητής Νομικής ΑΠΘ

Εισαγωγικά: για την κοινωνικοποίηση του κινδύνου μέσω της κρατικής ευθύνης Η ασφάλεια αποτελεί πολύτιμο αγαθό τόσο όσον αφορά τους νομικούς κανόνες (ως νομική ασφάλεια), όσο και όσον αφορά τις πτυχές της καθημερινής βιοτής των προσώπων (ως ασφάλεια των συνθηκών διαβίωσης των ανθρώπων)[1]. Οι κίνδυνοι, όρος γνωστός στην νομική ορολογία, πλην των άλλων[2], από το δίκαιο… Read More: Η απομακρυσμένη αιτιότητα στο αρ. 105 ΕΙΣΝΑΚ – Εκδοχές κοινωνικοποίησης… »

Χημικός ευνουχισμός και Σύνταγμα

Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Τα ειδεχθή εγκλήματα βιασμού της ανήλικης που είδαν το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες εβδομάδες, ανακίνησαν το θέμα του χημικού ευνουχισμού. Πρόκειται για τη χορήγηση ουσιών σε δράστες εγκλημάτων κατά της γενετήσιας ελευθερίας, με αποτέλεσμα την εξάλειψη της σεξουαλικής τους επιθυμίας. Έτσι και στο όνομα της προστασίας του κοινωνικού συνόλου, ο δράστης χάνει κάθε τέτοια… Read More: Χημικός ευνουχισμός και Σύνταγμα »

Η Δικαιοσύνη στην υπηρεσία των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόλογος * Στους κρίσιμους, θα έλεγα χαλεπούς, καιρούς μας για τον Άνθρωπο και την Δημοκρατία ο Δικαστής και, συνακόλουθα, η Δικαστική Εξουσία καλούνται να υπερασπίζονται  -κατ’ εξοχήν μέσω της διευκόλυνσης της πλήρους άσκησης του δικαιώματος αίτησης και παροχής δικαστικής προστασίας- πρωτίστως τα Θεμελιώδη Δικαιώματα του Ανθρώπου.  Την αποστολή τους αυτή προσδιορίζει η «κορωνίδα» της Έννομης… Read More: Η Δικαιοσύνη στην υπηρεσία των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου »

Αναζητώντας αποτελεσματικότερες εγγυήσεις διασφάλισης του απορρήτου των επικοινωνιών

Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Η προσπάθεια συγκάλυψης των συνθηκών άρσης από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) του τηλεφωνικού απορρήτου ευρωβουλευτή και προέδρου κοινοβουλευτικού κόμματος αποτελεί μείζον θεσμικό ατόπημα που επιφέρει βαρύ πλήγμα στο κράτος δικαίου και στη δημοκρατία, ίσως βαρύτερο και από την ίδια την ενδεχόμενη παρανομία της παραπάνω άρσης. Κι όμως, αυτό το ατόπημα, όπως προκύπτει από δημοσιογραφικές… Read More: Αναζητώντας αποτελεσματικότερες εγγυήσεις διασφάλισης του απορρήτου των επικοινωνιών »

Αποφασιστικά βήματα της νομολογίας της Διοικητικής Δικαιοσύνης κατά την εφαρμογή των διατάξεων περί αστικής ευθύνης του Δημοσίου: Σχολιασμός των αποφάσεων ΣτΕ (Α΄) 1500/2022 και ΤρΔΠρΑθ 6340/2021*

Προκόπιος Παυλόπουλος, τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πρόλογος * Η απόφαση ΣτΕ (Α΄) 1500/2022 έρχεται να προστεθεί στην «χορεία» εκείνων των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι οποίες διακρίνονται για την συνεπή προσήλωσή τους, όπως επιτάσσει αυτό τούτο το δικαιοδοτικό καθήκον, στο γράμμα και στο πνεύμα των διατάξεων του Συντάγματος και της σύμφωνης με αυτό εκτελεστικής του νομοθεσίας. Ιδίως δε των διατάξεων… Read More: Αποφασιστικά βήματα της νομολογίας της Διοικητικής Δικαιοσύνης κατά την εφαρμογή… »

Δικαίωμα στη λήθη: πρόσφατες  νομολογιακές εξελίξεις

Παναγιώτης Μαντζούφας, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Σχολής Α.Π.Θ. - Βασίλειος Νάιντος, Διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου του Μονάχου

Α. Εισαγωγή Η εξάπλωση του διαδικτύου ως του πλέον κυρίαρχου μέσου πληροφόρησης και επικοινωνίας έχει σε μεγάλο βαθμό υποκαταστήσει τη μνήμη μας και έχει διευρύνει τις δυνατότητες πρόσβασης σε δεδομένα και πληροφορίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι αν δεν θυμάται κανείς ολόκληρο ένα τραγούδι παρά μόνο ένα στίχο του, αρκεί να πληκτρολογήσει το στίχο αυτό σε μία… Read More: Δικαίωμα στη λήθη: πρόσφατες  νομολογιακές εξελίξεις »

Απόρρητα, εθνική ασφάλεια και Βουλή

Βασιλική Χρήστου, Επίκουρη Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Τον Ιούλιο του 1942, καταμεσής του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η κυβέρνηση συνεργασίας του Ηνωμένου Βασιλείου υπό τον Γουίνστον Τσώρτσιλ κλήθηκε από το Κοινοβούλιο να αντιμετωπίσει πρόταση δυσπιστίας σχετικά με την κεντρική διεύθυνση του πολέμου υπό το περίφημο War Cabinet. Αιχμή του δόρατος ήταν η ήττα των βρετανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και συγκεκριμένα στο Τομπρούκ… Read More: Απόρρητα, εθνική ασφάλεια και Βουλή »

Constitution, histoire et mémoire

Constantin Yannakopoulos, Professeur de la Faculté de Droit de l’Université d’Athènes, Professeur invité à l’Université Jean Moulin Lyon 3, Ancien référendaire à la Cour de justice des communautés européennes

 INTRODUCTION Comme toute norme juridique, la Constitution devrait être conçue comme un fait institutionnel qui est créé, soutenu, réalisé et élaboré par un ensemble d’institutions sociales agissant entre elles. En acceptant la complémentarité et l’interdépendance entre le droit et le fait, qui se totalisent dans la praxis humaine, et en érigeant la dimension temporelle en… Read More: Constitution, histoire et mémoire »

Άρση του απορρήτου και δικαίωμα πληροφόρησης του πολίτη – Αξιολόγηση των κυβερνητικών χειρισμών στην υπόθεση Ανδρουλάκη και σχετικά προβλήματα

Μιχάλης Σταθόπουλος, ομότιμος καθηγητής και πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, πρώην πρόεδρος της ΑΠΔΠΧ

Γίνεται πολύς λόγος για την ανάγκη αλλαγής του νομοθετικού πλαισίου σχετικά με την άρση του απορρήτου των επικοινωνιών. Έχουν ήδη ληφθεί κάποια πρώτα νομοθετικά μέτρα. Δεν μπορεί να έχει αντίρρηση κανείς ότι χρειάζεται βελτίωση των σχετικών νομοθετικών ρυθμίσεων, με πρόβλεψη περισσότερων εγγυήσεων και  τρόπων αποτελεσματικότερου ελέγχου. Αλλά η συζήτηση αυτή μπορεί να θέσει σε δεύτερη… Read More: Άρση του απορρήτου και δικαίωμα πληροφόρησης του πολίτη – Αξιολόγηση… »

Υποκλοπές και κοινοβουλευτικός έλεγχος

Παναγιώτης Τσιάλας. LL.M. Harvard

Ι. ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΚΛΟΠΩΝ Συζητάμε εδώ και έναν μήνα αν επιτρέπεται και υπό ποιους όρους η άρση του τηλεφωνικού απορρήτου ευρωβουλευτή και προέδρου κοινοβουλευτικού κόμματος από την ΕΥΠ κατ’ επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας. Η κυβέρνηση, προσπερνώντας την συζήτηση για τις ουσιαστικές εγγυήσεις του βουλευτικού απορρήτου, απαντά ότι το τηλεφωνικό απόρρητο του ευρωβουλευτή… Read More: Υποκλοπές και κοινοβουλευτικός έλεγχος »

Η ελληνική επανάσταση στον ευρωπαϊκό αιώνα των επαναστάσεων

Βασιλική Χρήστου, Επίκουρη καθηγήτρια συνταγματικού δικαίου, Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Εισαγωγή: Το momentum της ελληνικής επανάστασης Η ελληνική επανάσταση εκδηλώθηκε σε ένα εκπληκτικό momentum μέσα στην ευρωπαϊκή ιστορία. Τοποθετείται χρονικά ακριβώς στο μέσο της περίφημης εποχής των επαναστάσεων (age of revolution), όπως έχει αποκαλέσει την περίοδο από το 1789 έως το 1848 ο Χομπσμπάουμ.[1] Μάλιστα, αν οι Έλληνες είχαν ακολουθήσει τις παραινέσεις του Αδαμάντιου Κοραή… Read More: Η ελληνική επανάσταση στον ευρωπαϊκό αιώνα των επαναστάσεων »

Εκλογικός νόμος, Σύνταγμα και συνταγματική ιστορία

Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Μπορεί ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ να απέκλεισε το ενδεχόμενο αλλαγής του εκλογικού νόμου, ωστόσο το συνταγματικό ερώτημα παραμένει: Απαγορεύεται από το Σύνταγμα η αλλαγή ενός εκλογικού νόμου προτού  αυτός εφαρμοσθεί; Η απάντηση είναι, με βάση το συνταγματικό κείμενο, αρνητική. Το άρθρο 54 παρ. 1 του Συντάγματος, όπως αυτό αναθεωρήθηκε το 2001, προβλέπει μόνο ότι το… Read More: Εκλογικός νόμος, Σύνταγμα και συνταγματική ιστορία »

Άρρητα απόρρητα

 Γιάννης Ζ. Δρόσος, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών 

Κατά την πρόσφατη συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής για την παρακολούθηση του τηλεφώνου του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη από την ΕΥΠ οι τ. αρχηγός της κ. Κοντολέων και πρώην Διευθυντής του Γραφείου του Πρωθυπουργού κ. Δημητριάδης αρνήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήματα βουλευτών σχετικά με τους λόγους για τους οποίους παρακολουθήθηκε από… Read More: Άρρητα απόρρητα »

Υποκλοπές: Συνταγματικες παράμετροι

Τζούλια Ηλιοπούλου-Στράγγα, Ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών

Παρακολουθώντας μακρόθεν, λόγω προσωρινής διαμονής μου στο Λουξεμβούργο, τις πολυπληθείς συζητήσεις και αντεγκλήσεις μεταξύ των συναδέλφων μου συνταγματολόγων σε σχέση με το διαχρονικό και σε όλα τα καθεστώτα ανακύπτον πρόβλημα των υποκλοπών – άλλως επισυνδέσεων, κατά τη σύγχρονη ορολογία – αναρωτήθηκα αν πράγματι η συνταγματική αξιολόγηση των υποκλοπών και μάλιστα και εις βάρος πολιτικών προσώπων,… Read More: Υποκλοπές: Συνταγματικες παράμετροι »

Τα απόρρητα, το κράτος δικαίου και η Δημοκρατία

Ιφιγένεια Καμτσίδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Συνταγματικού δικαίου, Α.Π.Θ.

Η παρακολούθηση πολιτικών προσώπων και δημοσιογράφων από την Ε.Υ.Π. δεν συνιστά απλώς μια πολιτικά αποκρουστική πρακτική, αλλά και μείζον πολιτειακό ζήτημα. Κατά παράβαση του άρθρου 19 Συντ., που εγγυάται για «καθένα» το απαραβίαστο των ανταποκρίσεων με κάθε μέσο, δηλαδή εγγράφως, τηλεφωνικά ή με οποιαδήποτε μέθοδο εξασφαλίζει τον ιδιωτικό χαρακτήρα της επικοινωνίας, πρόσωπα που τυχαίνει (;)… Read More: Τα απόρρητα, το κράτος δικαίου και η Δημοκρατία »