Η θρησκεία στα σχολεία: Τα συνταγματικά και διεθνή όρια

Κωστής Τσιτσελίκης, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, διδάσκει δίκαιο δικαιωμάτων του ανθρώπου

I. Τα σημεία επαφής του ελληνικού κράτους και της ορθόδοξης εκκλησίας είναι πολλαπλά και διαφορετικής έντασης και ποιότητας. Ένα από τα κρίσιμα πεδία τέτοιας επαφής είναι το σχολείο. Στον χώρο του σχολείου και στην εκπαιδευτική διαδικασία μπορεί κανείς να διαπιστώσει τις εξής περιπτώσεις που το θρησκευτικό φαινόμενο γίνεται ορατό: πρωινή προσευχή, εκκλησιασμός, μάθημα των θρησκευτικών,… Read More: Η θρησκεία στα σχολεία: Τα συνταγματικά και διεθνή όρια »

Οι μεταμορφώσεις της αξιοκρατίας. Από τον πρώιμο φιλελευθερισμό στη ρωλσιανή σύνθεση

Απόστολος Παπατόλιας, Διδάκτορας Συνταγματικού Δικαίου, Σύμβουλος ΑΣΕΠ

Για να διαβάσετε το κείμενο, που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα Διοικητικού Δικαίου, τεύχος 4/2019, πατήστε στο pdf

Παρατηρήσεις (σημειολογικές, νομικές και συνταγματικές) επί του άρθρου 38 του ν. 4640/2019 για την αυξομείωση οργανικών θέσεων δικαστικών λειτουργικών

Ακρίτας Καϊδατζής, Επίκ. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ.

Στο άρθρο 38 του ν. 4640/2019 ορίζονται τα εξής: «1. Από την 1η Νοεμβρίου του 2019 οι οργανικές θέσεις: α) των Προέδρων Εφετών αυξάνονται κατά ογδόντα έξι (86) και ο συνολικός τους αριθμός ορίζεται σε διακόσιους έναν (201), β) των Εφετών μειώνονται κατά ογδόντα έξι (86) και ο συνολικός τους αριθμός ορίζεται σε τριακόσιους εβδομήντα… Read More: Παρατηρήσεις (σημειολογικές, νομικές και συνταγματικές) επί του άρθρου 38 του… »

Η Ευρώπη ως κοινότητα δικαίου

Χρήστος Ράμμος, Πρόεδρος ΑΔΑΕ, Αντιπρόεδος ΣτΕ ε.τ.

Όταν ο κ. Μεταξάς  μου ανακοίνωσε ότι θα μιλήσουμε και φέτος  για το θέμα της σημερινής εκδήλωσης, η πρώτη μου αντίδραση ήταν σκεπτικιστική. Αναρωτήθηκα ποιος ήταν ο λόγος  να ξανασυζητήσουμε για ένα ζήτημα για το οποίο είχαμε μιλήσει και πέρυσι.  Φοβήθηκα ότι θα υπήρχε ο κίνδυνος να ξαναπούμε τα ίδια. Ωστόσο πάντα υπάρχει λόγος να… Read More: Η Ευρώπη ως κοινότητα δικαίου »

Μετά την Ευρώπη τι; Πέρα από τη φενάκη της μη θνητότητας

Αντώνης Μεταξάς, Επίκουρος Καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ι. Eισαγωγικές επισημάνσεις Οι κάτωθι αναπτύξεις συνιστούν επισημάνσεις για την Ευρώπη και την ενωσιακή ενοποιητική διαδικασία, κυρίως όμως απηχούν μια ανησυχία υπέρ της Ευρώπης. Δεν θεωρώ, συντασσόμενος με τον Häberle[1], τη μεροληψία a priori αρνητικό γνώρισμα του επιστημονικού λόγου, αρκεί αυτή να μην εξοβελίζει την κριτική θεώρηση, τη μεθοδολογική ευκρίνεια και συνέπεια, αλλά και τη… Read More: Μετά την Ευρώπη τι; Πέρα από τη φενάκη της μη… »

Πέντε παρατηρήσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση

Ακρίτας Καϊδατζής, επίκουρος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ

Πρώτη παρατήρηση. Αυτή είναι η πρώτη συνταγματική αναθεώρηση που την ολοκλήρωσε διαφορετική πλειοψηφία απ’ αυτήν που την ξεκίνησε. Στις τρεις προηγούμενες αναθεωρήσεις το ίδιο κόμμα είχε πλειοψηφία πριν και μετά τις εκλογές για την αναθεωρητική Βουλή (ΠΑΣΟΚ το 1986 και το 2001, Νέα Δημοκρατία το 2008). Δεν πρέπει να υποτιμούμε τη θεσμική σημασία αυτού του… Read More: Πέντε παρατηρήσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση »

Σύνταγμα και παράνομα αποδεικτικά στοιχεία

Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Το άρθρο 19 παρ. 3 του Συντάγματος είναι απολύτως σαφές: «Απαγορεύεται η χρήση αποδεικτικών μέσων που έχουν αποκτηθεί κατά παράβαση του άρθρου αυτού και των άρθρων 9 και 9Α», δηλαδή κατά παράβαση των ατομικών δικαιωμάτων του απορρήτου της επικοινωνίας, της ιδιωτικής ζωής και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Η νομολογία είχε δεχθεί ότι η χρήση… Read More: Σύνταγμα και παράνομα αποδεικτικά στοιχεία »

Παράνομα αποδεικτικά μέσα

του Χαράλαμπου Ανθόπουλου, Καθηγητή Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Κατά κανόνα η αντισυνταγματικότητα ενός νόμου δεν προκύπτει δια γυμνού οφθαλμού. Και τούτο γιατί σπανίως μια συνταγματική διάταξη είναι τόσο σαφής ώστε να μην χρειάζεται ερμηνευτική «συγκεκριμενοποίηση» που θα επιτρέπει τη σύγκρισή της με την ύποπτη για αντισυνταγματικότητα νομοθετική διάταξη. Μια τέτοια συνταγματική διάταξη που δεν χρειάζεται περαιτέρω ερμηνεία για την κατανόησή της και την… Read More: Παράνομα αποδεικτικά μέσα »

Η άγονη αναθεώρηση

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Kαθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Μια ακόμη κολοβή και εν πολλοίς ανούσια αναθεώρηση είναι πλέον επί θύραις, για να επιβεβαιώσει, με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο, ότι τα δύο μεγάλα κόμματα ήταν τελικά όχι μόνον ανέτοιμα αλλά και απρόθυμα για έναν ώριμο, απροκατάληπτο και εποικοδομητικό συνταγματικό αναστοχασμό. Αντί να ξεκινήσουν από τις θεσμικές δυσλειτουργίες που ανέδειξε ή μεγέθυνε η κρίση –παρά… Read More: Η άγονη αναθεώρηση »

Η Αναθεώρηση και το μάθημα των θρησκευτικών

του Χαράλαμπου Ανθόπουλου, Καθηγητή Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Όπως ορθά παρατήρησε ο Ανδρέας Λοβέρδος κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής για την αναθεώρηση του άρθρου 3 Συντ. που ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ Κράτους και της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδας, το μοναδικό σοβαρό εκκρεμές πρόβλημα του συνταγματικού καθεστώτος των σχέσεων αυτών, ανακύπτει κυρίως σε σχέση με το άρθρο 16 § 2 Συντ.,… Read More: Η Αναθεώρηση και το μάθημα των θρησκευτικών »

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ: «Κατάργηση» του Ασύλου και κατήχηση στην εκπαίδευση: ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΕ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ;

Ο Επιστημονικός Όμιλος «Αριστόβουλος Μάνεσης» και ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών σας προσκαλούν σε ανοικτή εκδήλωση με θέμα: «Κατάργηση» του Ασύλου και κατήχηση στην εκπαίδευση: ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΕ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ;  την Τετάρτη 27 Νοεμβρίου και ώρα 18.00 στην αίθουσα εκδηλώσεων ΔΣΑ, Ακαδημίας 60, 1ος όροφος   Εισαγωγικός Χαιρετισμός: Γ. Σωτηρέλης, Καθηγητής ΕΚΠΑ, Πρόεδρος του Ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης»… Read More: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ: «Κατάργηση» του Ασύλου και κατήχηση στην εκπαίδευση: ΤΟ… »

Ζητείται αξιόπιστη συνταγματική πολιτική

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Η δρομολογημένη πλέον ολοκλήρωση της διαδικασίας συνταγματικής αναθεώρησης θέτει και πάλι επί τάπητος το ζήτημα της αξιοπιστίας της συνταγματικής πολιτικής της σημερινής κυβέρνησης.  Στο παρόν άρθρο θα αποτιμηθεί αυτή η πολιτική με κριτήριο τον σεβασμό του Συντάγματος στις έως τώρα θεσμικές παρεμβάσεις της, ενώ σε επόμενο θα αξιολογηθούν τα αποτελέσματα του εν εξελίξει αναθεωρητικού διαβήματος.… Read More: Ζητείται αξιόπιστη συνταγματική πολιτική »

Η κριτική στο «Επιτελικό Κράτος»   

Απόστολος Ι. Παπατόλιας, Διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου (Paris X), Μέλος του ΑΣΕΠ

Το νομοθέτημα για το Επιτελικό Κράτος (Ε.Κ.) δέχθηκε έντονη κριτική από τους εκπροσώπους των κομμάτων της αντιπολίτευσης και της επιστημονικής κοινότητας. Η κριτική αυτή μπορεί να συστηματοποιηθεί γύρω από επτά διαφορετικούς άξονες με κριτήριο την αδυναμία που κάθε φορά αναδεικνύεται. Θα επιχειρήσουμε μια πρώτη αξιολόγηση της ασκηθείσας κριτικής, αποτιμώντας την πειστικότητα των επιχειρημάτων που προβλήθηκαν,… Read More: Η κριτική στο «Επιτελικό Κράτος»    »

Για έναν συναινετικό εκλογικό νόμο

Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Καθηγητής Δικαίου και Διοίκησης ΕΑΠ

Ο εκλογικός νόμος αποτελεί τον σπουδαιότερο μετά το Σύνταγμα νόμο του Κράτους και εκείνον που συνδέεται πιο στενά με το Σύνταγμα από οποιονδήποτε άλλον κοινό νόμο. Πράγματι, όλες οι θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές που διέπουν τις πολιτικές σχέσεις, δηλαδή η δημοκρατική αρχή, η αντιπροσωπευτική αρχή, η κοινοβουλευτική αρχή και η αρχή του πολυκομματισμού, πρέπει να επαληθεύονται… Read More: Για έναν συναινετικό εκλογικό νόμο »

Τo Σύνταγμα και οι εκτός επικρατείας πολίτες

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Μετά από μια μεγάλη περίοδο αδικαιολόγητης αδράνειας, ο δημόσιος διάλογος για την ψήφο των εκτός επικρατείας Ελλήνων πολιτών έχει αναζωπυρωθεί και ήδη βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Αν όμως επιχειρήσουμε μια ψύχραιμη αποτίμηση της έως τώρα πορείας του, είναι φανερό ότι, ακόμα και σήμερα, ένα μεγάλο μέρος αυτού του διαλόγου είτε εκκινεί από εσφαλμένες προϋποθέσεις είτε… Read More: Τo Σύνταγμα και οι εκτός επικρατείας πολίτες »