Στα σύγχρονα δημοκρατικά συστήματα η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας γίνεται είτε με άμεση εκλογή από το εκλογικό σώμα είτε με έμμεση εκλογή από το Κοινοβούλιο, ενίοτε υπό διευρυμένη σύνθεση. Η άμεση εκλογή χαρακτηρίζει τα προεδρικά ή ημι-προεδρικά συστήματα –με εξαίρεση, περισσότερο τυπική παρά ουσιαστική, την εκλογή «δευτέρου βαθμού» από τους «Μεγάλους Εκλογείς» ανά Πολιτεία,… Read More »
Το Σύνταγμα έχει εξ ορισμού, από τη θέση του στην ιεραρχία των κανόνων, περιεχόμενο ελλειπτικό και λειτουργία συστατική. Δεν επαφίεται σε αυτό να εξορθολογίσει αυστηρά την πολιτική ή να διευθύνει την οικονομία ή, βέβαια, να μεταρρυθμίσει την κοινωνία, αλλά να συντάσσει τις αρχές μας, να εγγυάται τα δικαιώματά μας, να οργανώνει την άσκηση της εξουσίας… Read More »
Η προστασία και η προαγωγή των δικαιωμάτων του ανθρώπου αποτελεί αυτονόητο καθήκον για όλους όσοι υπηρετούν τους θεσμούς μιας δημοκρατικής πολιτείας αλλά και υποχρέωση του κάθε πολίτη. Τα δικαιώματα του ανθρώπου υπηρετούν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και αποτελούν το εμπόδιο στην τυραννία και την καταπίεση. Τα συντρίμμια που άφησε πίσω του ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος αποτέλεσαν… Read More »
Οι προτάσεις του πρωθυπουργού για την συνταγματική αναθεώρηση παρέχουν επιτέλους –παρά την μεγάλη καθυστέρηση και την αδικαιολόγητα πολωτική εκφορά τους– μια βάση για να ξεκινήσει η σχετική συζήτηση. Ωστόσο, επί της ουσίας, κάθε άλλο παρά στοιχειοθετούν μια ολοκληρωμένη και συνεκτική προοδευτική συνταγματική πολιτική, όντας εν πολλοίς, κατά την άποψή μου, αφ’ενός μεν αποσπασματικές και άτολμες… Read More »
Πυροτέχνημα για αφελείς ή τομή για ένα νέο ξεκίνημα; Η αναθεωρητική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ είναι και τα δύο και θα προσπαθήσω να δείξω γιατί η αντιπολίτευση δεν πρέπει να την αγνοήσει, παρά το διχαστικό κλίμα που η κυβέρνηση έντεχνα καλλιεργεί τελευταία, (Αυτά, βέβαια, υπό την αυτονόητη προϋπόθεση, ότι ο αναμενόμενος κατάλογος με τις αναθεωρητέες διατάξεις… Read More »
“Η Εκκλησία, επωφελούμενη της κοινωνικής επιρροής της και με τη βοήθεια όσων κρατικών λειτουργών είναι ένθερμοι οπαδοί της, έχει επιτύχει σε αρκετές περιπτώσεις τον παραμερισμό των συνταγματικών κανόνων που διαμορφώνουν τον ουδετερόθρησκο χαρακτήρα του κράτους” Η επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση επιχειρεί να ιδρύσει αναχώματα απέναντι στους κινδύνους που απειλούν τη δημοκρατία και υπονομεύουν δραστικά τη λειτουργία… Read More »
Μετά από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα άνω των δύο ετών εξωθεσμικής «διαβούλευσης» για μια αναθεώρηση του Συντάγματος, η συζήτηση φαίνεται να περνά σε νέα φάση με την κατάθεση στη Βουλή της πρότασης αναθεώρησης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Ως συνδετικό κρίκο των επιμέρους τροποποιήσεων, η αιτιολογική έκθεση της πρότασης επικαλείται την ανάγκη ενίσχυσης των λειτουργιών,… Read More »
Στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος οι προτάσεις μπορούν, grosso modo, να υπαχθούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες: Από τη μία, σε αυτές που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση υπαρκτών πολιτειακών προβλημάτων και, από την άλλη, σε αυτές που έχουν περισσότερο θεωρητικό και συμβολικό περιεχόμενο. Η πρόταση για την κατοχύρωση της θρησκευτικής ουδετερότητας του Κράτους ανήκει στη… Read More »
Αν θα έπρεπε με δυο λέξεις να συνοψίσει και να αποτιμήσει κανείς τη χτεσινή ομιλία του Πρωθυπουργού, με την οποία κηρύσσεται, ουσιαστικά αλλά όχι επίσημα, η έναρξη της αναθεωρητικής διαδικασίας, αυτές οι λέξεις θα ήταν, κατά τη γνώμη μου: έλλειψη συνοχής. Εσωτερικής συνοχής και σχέσης με την πολιτική και νομική πραγματικότητα, καθώς και με τις… Read More »
Η αναθεώρηση του Συντάγματος έχει ως αντικείμενο την τροποποίηση των κανόνων που αποτελούν το θεμέλιο του δημοκρατικού πολιτεύματος και στηρίζουν το κράτος δικαίου. Έτσι, καθεμιά αναθεωρητική πρωτοβουλία αξιολογείται με βάση τα αιτήματα που διαμορφώνονται κατά την λειτουργία των θεσμών και αφορούν στην αποκατάσταση, θωράκιση ή εμβάθυνση της δημοκρατίας και στην προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Διαβάστε… Read More »
Το κείμενο αυτό αποτελεί επεξεργασμένη μορφή ομιλίας στο Συνέδριο «Προεδρική Δημοκρατία versus Προεδρευόμενης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας» που διεξήχθη στην Λευκωσία, στις 16.10.2018
Φαίνεται ότι υπάρχει μια γενικότερη συμφωνία μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, τουλάχιστον μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ, ΝΔ, ΚΙΝΑΛ και Ποταμιού, ως προς το «εάν» της συνταγματικής αναθεώρησης, δηλαδή την παραδοχή της ανάγκης βελτίωσης του ισχύοντος Συντάγματος. Αντιθέτως, το ίδιο δεν μπορεί να ειπωθεί ως προς το «τι» της συνταγματικής αναθεώρησης, δηλαδή την έκταση και την κατεύθυνσή της. Ο… Read More »
Στην Ελλάδα, για λόγους μείζονος ιστορικού συμβολισμού, το Σύνταγμα προσέλαβε ιστορικά οιονεί μεταφυσικές διαστάσεις, είτε ως λαϊκό αίτημα είτε ως τελευταίο καταφύγιο έναντι των αυθαιρεσιών της κρατικής εξουσίας. Αρκεί κάποιος να θυμηθεί την 3η Σεπτεμβρίου 1844, το αίτημα για συντακτική Βουλή το 1911, το σύνθημα «114» το 1965-66 και την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974… Read More »
Η διαδικασία κύρωσης μίας διεθνούς συμφωνίας, όπως αυτή των Πρεσπών, διέπεται καταρχήν από το άρθρο 28 παρ. 1 Σ που προβλέπει τις έννομες συνέπειες της κύρωσης στην εσωτερική έννομη τάξη. Με την επιφύλαξη των οριζομένων στις παρ. 2 και 3 του ιδίου άρθρου, η κύρωση μίας διεθνούς συνθήκης ή συμφωνίας επέρχεται με την συνήθη δικαιοπαραγωγική… Read More »
Τα τελευταία χρόνια, μια σειρά από περιστατικά που σχετίζονται με τον ιδιαίτερο ρόλο που έχει αποκτήσει η ορθόδοξη εκκλησία στο εσωτερικό του Ελληνικού κράτους και ο παραγκωνισμός άλλων θρησκειών επαναφέρει με ακόμα μεγαλύτερη δυναμική το αίτημα για συνταγματικό χωρισμό του κράτους από την εκκλησία. Παράδειγμα 1ο: Το 2006, η θρησκευτική ηγεσία τελεί αγιασμό στο Συμβούλιο… Read More »