Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Η στάση των Πρωτοδικείων Θράκης έναντι των αποφάσεων των Ιεροδικείων της Θράκης [2013 έως και 2019]

Γιάννης Κτιστάκις, Αναπληρωτής Καθηγητής Δ.Π.Θ.

Ο νόμος 4511/20184, ο οποίος επέτρεψε ρητά στους Έλληνες Μουσουλμάνους να επιλέγουν τα Ιεροδικεία ή τα πολιτικά δικαστήρια για τις οικογενειακές ή κληρονομικές τους υποθέσεις, λειτούργησε το 2019 ως θρυαλλίδα για την απαξίωση των Ιεροδικείων. Είχε προηγηθεί, όπως αποδεικνύει κατωτέρω η έρευνα, η επί εξαετίας συνεχής περικοπή της δικαιοδοσίας των Ιεροδικείων από τα Πρωτοδικεία της… Read More: Η στάση των Πρωτοδικείων Θράκης έναντι των αποφάσεων των Ιεροδικείων… »

Θα έχει η προστασία της υγείας την ίδια τύχη με την προστασία του περιβάλλοντος;

Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Εξαιτίας της πανδημίας του Covid-19, η υγεία έχει δικαιολογημένα αναχθεί «σε απόλυτη κοινωνική και συνταγματική προτεραιότητα». Καθώς, λοιπόν, η προστασία της υγείας γίνεται το νέο… viral και του νομικού κόσμου, ευλόγως μπορεί κανείς να αναρωτηθεί ποιο θα είναι το πραγματικό μέλλον της στη Χώρα μας. Η προστασία αυτή έχει περιβληθεί σταδιακώς με ισχυρές συνταγματικές εγγυήσεις,… Read More: Θα έχει η προστασία της υγείας την ίδια τύχη με… »

H εντυπωσιακή, παρά την κρίση, ανθεκτικότητα του Συντάγματος χάρη στην άδηλη μεταβολή του κανονιστικού νοήματός του

Αντώνης Μανιτάκης, Ομ. Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Στη μελέτη αυτή επισημαίνονται τα στοιχεία εκείνα, τόσα τα τυπικά όσο και τα ουσιαστικά, που επέτρεψαν στην ελληνική συνταγματική νομιμότητα να αντέξει στους κραδασμούς, στις πιέσεις και στις εντάσεις της πρωτοφανούς και ατέλειωτης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης στην Ελλάδα. Και αυτό παρά την ηθικοπολιτική κατάρρευση του υπάρχοντος πολιτικού και κομματικού συστήματος. Το κύρος και η… Read More: H εντυπωσιακή, παρά την κρίση, ανθεκτικότητα του Συντάγματος χάρη στην… »

Κορωνοϊός και ελευθερία της κίνησης: Διατηρώντας το Σύνταγμα «ζωντανό» εν μέσω πανδημίας

Παναγιώτης Μαντζούφας Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Α.Π.Θ. - Αναστάσιος Παυλόπουλος, Διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Α.Π.Θ.

Το Σύνταγμα διαρθρώνει τη συνταγματική προστασία της προσωπικής ελευθερίας αφενός σε ατομικό και αφετέρου σε συλλογικό επίπεδο. Τα μέτρα που τέθηκαν σε ατομική βάση, δηλαδή σε όσους νοσούν ή ενδέχεται να νοσήσουν, βρίσκουν έρεισμα στην ερμην. δήλωση του ά. 5 Συντ. και πληρούν τις εγγυήσεις προστασίας του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ, καθόσον προβλέπεται η προσφυγή… Read More: Κορωνοϊός και ελευθερία της κίνησης: Διατηρώντας το Σύνταγμα «ζωντανό» εν… »

Επανεπίσκεψη της αδύναμης κανονιστικής δεσμευτικότητας των κοινωνικών δικαιωμάτων διά μέσου του σταθμιστικού συλλογισμού. Υπό καθεστώς μιας ευρωπαϊκής και παγκοσμιοποιημένης οικονομίας της αγοράς

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου του Α.Π.Θ.

Ο συγγραφέας επανεπισκέπτεται και ξανασκέφτεται το κλασσικό και πάντα επίκαιρο ζήτημα της κανονιστικής δεσμευτικότητας των κοινωνικών δικαιωμάτων και ειδικά της αρχής του κοινωνικού κράτους δικαίου. Επανεξετάζει την επικρατήσασα άποψη ότι τα κοινωνικά δικαιώματα δεν γεννούν (υποκειμενικές) αξιώσεις και ότι η κανονιστικότητά τους είναι ελλιπής και εξαρτημένη. Εξαρτημένη από τη βούληση του νομοθέτη και από τη… Read More: Επανεπίσκεψη της αδύναμης κανονιστικής δεσμευτικότητας των κοινωνικών δικαιωμάτων διά μέσου… »

Η προστασία προσωπικών δεδομένων σε περίοδο πανδημίας

Φερενίκη Παναγοπούλου-Κουτνατζή, Επικ. Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου, Δ.Ν. (Humboldt), M.P.H. (Harvard), M.Δ.Ε. (Ε.Κ.Π.Α.)

Περίληψη: Η νομοθεσία περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα προσφέρει ένα ασφαλές νομικό οπλοστάσιο για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων. Εάν στηριχθούμε σε βασικές αρχές επεξεργασίας δεδομένων και σεβαστούμε την αρχή της αναλογικότητας, η προστασία προσωπικών δεδομένων μπορεί να συνυπάρξει αρμονικά με άλλα συγκρουόμενα αγαθά, ακόμα και σε περιόδους κρίσεως. Κρίνεται, πάντως, ότι η πανδημία μας κάνει… Read More: Η προστασία προσωπικών δεδομένων σε περίοδο πανδημίας »

To εκλογικό σύστημα στη δίνη αντισυνταγματικών και αντιδημοκρατικών μεθοδεύσεων.

Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, Kαθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Κριτική του κυβερνητικού νομοσχεδίου και εναλλακτικές προτάσεις Παρά τα περί του αντιθέτου θρυλούμενα ή αναμενόμενα, το κυβερνητικό νομοσχέδιο για το εκλογικό σύστημα επιβεβαίωσε δυστυχώς την πάγια μεταπολιτευτική αντιμετώπιση του κρίσιμου αυτού θέματος από την πλευρά του κυβερνώντος κόμματος (για να μην θυμηθούμε και τα καλπονοθευτικά εκλογικά συστήματα της μετεμφυλιακής περιόδου[1]). Πρόκειται, ειδικότερα, για μια (ακόμη)… Read More: To εκλογικό σύστημα στη δίνη αντισυνταγματικών και αντιδημοκρατικών μεθοδεύσεων. »

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ως ένωση δικαίου

Κατερίνα Σακελλαροπούλου, Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας

Τριάντα χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου η γηραιά Ευρώπη υψώνει νέα τείχη, θεσμικά ή πραγματικά. Το Τείχος κατεδαφίστηκε από το κουράγιο των ανθρώπων που ζητούσαν ελευθερία και άνοιξαν το δρόμο για την επανένωση της Γερμανίας και την ενότητα της Ευρώπης, όπως είπε πρόσφατα ο Πρόεδρος Μακρόν. Η πτώση του Τείχους σήμανε την… Read More: Η Ευρωπαϊκή Ένωση ως ένωση δικαίου »

H ανεξαρτησία της δικαιοσύνης μέσα από τις πρόσφατες αποφάσεις του ΔΕΕ

Τζένη Πρεβεδούρου, Καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Εισαγωγή   Αναφερόμενη στις πρόσφατες αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ένωσης σχετικά με τις παρεμβάσεις της ενιαίας, κατ’ουσία, εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας στην οργάνωση της πολωνικής δικαιοσύνης, η Ππρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας έκανε λόγο για την «κιβωτό των αξιών της Ευρώπης ως Ένωσης Δικαίου»[1]. Στο ίδιο πνεύμα, ο ε.τ. Αντιπρόεδρος του ως άνω Δικαστηρίου επισημαίνει… Read More: H ανεξαρτησία της δικαιοσύνης μέσα από τις πρόσφατες αποφάσεις του… »

Το «αιχμαλωτισμένο κοινό» και η καμπάνια κατά των αμβλώσεων στο Μετρό

Γιάννη Α. Τασόπουλος, Kαθηγητής Δημοσίου Δικαίου, ΕΚΠΑ

Σύμφωνα με το άρθρο 14 του Συντάγματος «Ο τύπος είναι ελεύθερος. Η λογοκρισία και κάθε είδους προληπτικό μέσο απαγορεύεται». Συνεπώς, η εξάρτηση μιας δημοσίευσης από προηγούμενη διοικητική άδεια είναι κατ’ αρχήν αντίθετη στο Σύνταγμα. Η απαγόρευση αυτή ισχύει μάλιστα και για τις δημόσιες επιχειρήσεις, που ως Ανώνυμες Εταιρίες διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο, στο μέτρο… Read More: Το «αιχμαλωτισμένο κοινό» και η καμπάνια κατά των αμβλώσεων στο… »

BREXIT-Συνταγματικές και πολιτικές παράμετροι

Παναγιώτης Μαντζούφας, Καθηγητής Νομικής ΑΠΘ

BREXIT-Συνταγματικές και πολιτικές παράμετροι Ι. Εισαγωγή Ο βρετανικός ευρωσκεπτικισμός -που αποτελεί την ιδεολογική μήτρα, μεταξύ άλλων, των αποφάσεων που οδήγησαν στο brexit-  έχει τις ρίζες του στην εδραιωμένη αντίληψη των βρετανών ότι οι θεσμοί τους έχουν μεγαλύτερη ιστορική συνέχεια και αποτελεσματικότητα από τους ευρωπαϊκούς. Η κρίση του ευρώ και η μετανάστευση[1] ενίσχυσαν τον σκεπτικισμό σε… Read More: BREXIT-Συνταγματικές και πολιτικές παράμετροι »

«Κοινό περί δικαίου αίσθημα»; Ανασκευή και εποικοδομητική αντιπρόταση

Κώστας Σταμάτης, Καθηγητής φιλοσοφίας του δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ

Αμέτρητο πλήθος νομικών, πολιτευτών, διαμορφωτών κοινής γνώμης και απλών ανθρώπων συνεχίζουν στον 21ο αιώνα να ομνύουν σε ό,τι αποκαλούν με ευκολία και δίχως αναστοχασμό «κοινό περί δικαίου αίσθημα». Ας προσπαθήσουμε να βάλουμε σε μια εύλογη σειρά τις σκέψεις μας γύρω από αυτό το τόσο προσφιλές επινόημα, ιδιαίτερα μάλιστα στη χώρα μας. Πριν απ’ όλα, προσήκει… Read More: «Κοινό περί δικαίου αίσθημα»; Ανασκευή και εποικοδομητική αντιπρόταση »

Η θρησκεία στα σχολεία: Τα συνταγματικά και διεθνή όρια

Κωστής Τσιτσελίκης, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, διδάσκει δίκαιο δικαιωμάτων του ανθρώπου

I. Τα σημεία επαφής του ελληνικού κράτους και της ορθόδοξης εκκλησίας είναι πολλαπλά και διαφορετικής έντασης και ποιότητας. Ένα από τα κρίσιμα πεδία τέτοιας επαφής είναι το σχολείο. Στον χώρο του σχολείου και στην εκπαιδευτική διαδικασία μπορεί κανείς να διαπιστώσει τις εξής περιπτώσεις που το θρησκευτικό φαινόμενο γίνεται ορατό: πρωινή προσευχή, εκκλησιασμός, μάθημα των θρησκευτικών,… Read More: Η θρησκεία στα σχολεία: Τα συνταγματικά και διεθνή όρια »

Οι μεταμορφώσεις της αξιοκρατίας. Από τον πρώιμο φιλελευθερισμό στη ρωλσιανή σύνθεση

Απόστολος Παπατόλιας, Διδάκτορας Συνταγματικού Δικαίου, Σύμβουλος ΑΣΕΠ

Για να διαβάσετε το κείμενο, που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα Διοικητικού Δικαίου, τεύχος 4/2019, πατήστε στο pdf

Παρατηρήσεις (σημειολογικές, νομικές και συνταγματικές) επί του άρθρου 38 του ν. 4640/2019 για την αυξομείωση οργανικών θέσεων δικαστικών λειτουργικών

Ακρίτας Καϊδατζής, Επίκ. καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ.

Στο άρθρο 38 του ν. 4640/2019 ορίζονται τα εξής: «1. Από την 1η Νοεμβρίου του 2019 οι οργανικές θέσεις: α) των Προέδρων Εφετών αυξάνονται κατά ογδόντα έξι (86) και ο συνολικός τους αριθμός ορίζεται σε διακόσιους έναν (201), β) των Εφετών μειώνονται κατά ογδόντα έξι (86) και ο συνολικός τους αριθμός ορίζεται σε τριακόσιους εβδομήντα… Read More: Παρατηρήσεις (σημειολογικές, νομικές και συνταγματικές) επί του άρθρου 38 του… »