Category Archives: ΜΕΛΕΤΕΣ – ΑΡΘΡΑ

Οι διαδικασίες προπαρασκευής, ψήφισης και παρακολούθησης της υλοποίησης των νόμων κατά το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής. Βασικά χαρακτηριστικά και ελλείμματα

Σπύρος Βλαχόπουλος Καθηγητής Νομικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Παρότι το Σύνταγμα δεν κάνει ρητή αναφορά στην «καλή νομοθέτηση», είναι προφανές ότι η ορθολογική νομοπαραγωγική διαδικασία αποτελεί σκοπό συνταγματικού επιπέδου. Συνδέεται  με την αρχή του κράτους δικαίου (άρθρο 25 παρ. 1 Συντ) υπό την ειδικότερη έκφανση της ασφάλειας του δικαίου, όπως επίσης και με τη συνταγματική αρχή της διαφάνειας[1]. Πέραν δε τούτου, μια σειρά… Read More: Οι διαδικασίες προπαρασκευής, ψήφισης και παρακολούθησης της υλοποίησης των νόμων… »

Ο λειτουργικός προορισμός του εισοδήματος – Σκέψεις με αφορμή τη νομολογία της αξιοπρεπούς διαβίωσης

Στέλλα Χριστοφορίδου, Δικηγόρος, Υπ. ΔΝ

*Δημοσιευμένο σε ΘΠΔΔ 2017/1276 επ. Εισαγωγή Ο όρος της αξιοπρεπούς διαβίωσης έχει αναπτύξει δυναμική παρουσία στη νομολογία τα τελευταία χρόνια, ιδίως σε υποθέσεις που σχετίζονται με περικοπές μισθών και συντάξεων και γενικότερα, σε υποθέσεις που έχουν κατ’ ουσία οικονομικό αντικείμενο σχετιζόμενο με το εισόδημα. Οι αποδοχές και συγκεκριμένα, το ποσό που θα πρέπει να λαμβάνεται… Read More: Ο λειτουργικός προορισμός του εισοδήματος – Σκέψεις με αφορμή τη… »

Περί του τρόπου εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας: Σκέψεις προς τον αναθεωρητικό συντακτικό νομοθέτη

Φερενίκης Παναγοπούλου-Κουτνατζή, Δ.Ν. (Ηumboldt), M.Δ.Ε. (Παν. Αθηνών), Μ.P.H. (Harvard)

Η πρόσφατη εμπειρία από την δυστοκία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας και την προσφυγή σε πρόωρες εκλογές έθεσε επί τάπητος το πρόβλημα μιας «ελλαττωματικής συνταγματικής μηχανικής», η οποία μπορεί να οδηγήσει σε άσκοπα αδιέξοδα. Στο πλαίσιο της παρούσης εισηγήσεως αναζητείται η ανεύρεση προτάσεων προς τον αναθεωρητικό νομοθέτη, προκειμένου να μην οδηγούμαστε σε εργαλειακή χρήση μίας διαδικασίας… Read More: Περί του τρόπου εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας: Σκέψεις προς… »

Ζητήματα ουσιαστικού και δικονομικού δικαίου από την ανάρτηση των δασικών χαρτών

Παναγιώτης Καποτάς, Δικηγόρος Πατρών, ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου ΕΚΠΑ, ΜΔΕ Δασολογίας ΑΠΘ, ΜΔΕ Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Πατρών, υπ. Διδ. Πολυτεχνείου Κρήτης

Στους δασικούς χάρτες θα πρέπει να συμπεριληφθούν οι εκτάσεις γης, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως δάση ή δασικές εκτάσεις, ήτοι κατά κύριο λόγο αυτές του άρθρου 3 παρ. 1, 2, 3, 4 και 5 ν. 998/1979, στον οποίο καθορίζονται οι έχουσες δασικό χαρακτήρα εκτάσεις γης. Κατά το άρθρο 23 του νόμου εξαιρούνται της ανάρτησης οι οικισμοί.… Read More: Ζητήματα ουσιαστικού και δικονομικού δικαίου από την ανάρτηση των δασικών… »

Τηλεοπτικές άδειες: Ζητήματα συνταγματικού και ευρωπαϊκού δικαίου

Ευάγγελος Βενιζέλος, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ, Βουλευτής, πρ. Υπουργός και Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης

Ομιλία στην εκδήλωση της Ένωσης Ελλήνων Δημοσιολόγων στο ΔΣΑ (28/09/2016) ** Η ομιλία αναφέρεται στα  μεγάλα θέματα εσωτερικού δημοσίου Δικαίου, πρωτίστως Συνταγματικού Δικαίου αλλά και Ευρωπαϊκού Ενωσιακού Δικαίου, που θέτει η αδειοδότηση των τηλεοπτικών σταθμών και η αναμόρφωση του τηλεοπτικού τοπίου. ____________________________________________________________________________________________ Ευχαριστώ πολύ τον οργανωτή της συζήτησης, τον κ. Τζέμο και την Ένωση Ελλήνων… Read More: Τηλεοπτικές άδειες: Ζητήματα συνταγματικού και ευρωπαϊκού δικαίου »

Διαφυλάσσοντας την τιμή της δικαιοσύνης: η μισθολογική μεταχείριση των δικαστικών λειτουργών

Νικηφόρος Παναγής, ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου (ΕΚΠΑ), MJur (Oxon.), MPhil in Law student (Oxon.), Δικηγόρος (ΔΣΑ). Ηλ. διεύθυνση: nikiforos.panagis@law.ox.ac.uk.

Σε μια τέτοια περίοδο, το ζήτημα της μισθολογικής μεταχείρισης των δικαστικών λειτουργών αντανακλά με ευκρίνεια το ερώτημα με ποια μέθοδο – και ιδίως με ποιαν αιτιολόγηση ή με ποιον έλεγχο – λαμβάνονται οι αποφάσεις σε ένα πολίτευμα αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, ιδίως όταν αφορούν σε μέτρα με ισχυρές επιπτώσεις στις οικονομικές πολιτικές. Εξάλλου, σε επίπεδο συνταγματικής πράξης,… Read More: Διαφυλάσσοντας την τιμή της δικαιοσύνης: η μισθολογική μεταχείριση των δικαστικών… »

Η απαγόρευση υποκατάστασης του δικαστή στο έργο της Διοίκησης ως είδωλο της διοικητικής δικαιοσύνης

Ηλίας Κουβαράς, Πρωτοδίκης Δ.Δ., Δ.Ν.

Ποια τα όρια της εξουσίας του διοικητικού Δικαστή και μέχρι που εκτείνεται η δικαιοδοτική του λειτουργία; Στο διοικητικό δίκαιο άπαντες οι δικονομικοί κώδικες περιέχουν συγκεκριμένες διατάξεις που επιχειρούν να οριοθετήσουν την εξουσία αυτή, υπό τους τίτλους «συνέπειες της απόφασης», «εξουσία του Δικαστηρίου» και «όρια ελέγχου της πράξεως ή αποφάσεως», έτσι ώστε να προσδιορίζεται με ακρίβεια… Read More: Η απαγόρευση υποκατάστασης του δικαστή στο έργο της Διοίκησης ως… »

Η μονογραφή των ψηφοδελτίων και των σταυρών προτίμησης από τον αντιπρόσωπο της δικαστικής αρχής. Κριτήριο της γνησιότητάς τους ή ουσιώδης τύπος της διαδικασίας διαλογής;

Θανάσης Γ. Ξηρός, ΔΝ-Δικηγόρος, Διδάσκων ΕΑΠ

  Η παράλειψη του δικαστικού αντιπροσώπου να μονογράψει ψηφοδέλτιο και σταυρό προτίμησης αναπληρώνεται, κατά κανόνα, από την καταχώρησή τους στον οικείο πίνακα διαλογής ή στα λοιπά εκλογικά έγγραφα. Έτσι, η μονογραφή αποτελεί κριτήριο διακρίβωσης της γνησιότητας της εκφρασμένης λαϊκής θέλησης. Αναγορεύεται, κατ’ εξαίρεση, σε ουσιώδη τύπο της διαδικασίας διαλογής αποκλειστικά στις γενικές βουλευτικές εκλογές, όταν… Read More: Η μονογραφή των ψηφοδελτίων και των σταυρών προτίμησης από τον… »

Νομικά ζητήματα από την χρήση του διαδικτύου: η ελευθερία της έκφρασης στα ιστολόγια

Παναγιώτης Μαντζούφας, Αν. Καθηγητής, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Tο διαδίκτυο αντανακλά αλλά και διαμορφώνει την κοινωνική πραγματικότητα. Η χρήση του προϋποθέτει συνεχή εκπαίδευση ενώ η οποιαδήποτε νομοθετική πρωτοβουλία εκδηλωθεί θα πρέπει να σέβεται την ιδιαιτερότητα της διαδικτυακής επικοινωνίας καθώς και το συνταγματικό πλαίσιο που κατοχυρώνει την ελευθερία της έκφρασης και το απόρρητο της επικοινωνίας. Είναι σαφές ότι ο έλεγχος (κρατικός ή ιδιωτικός) επί… Read More: Νομικά ζητήματα από την χρήση του διαδικτύου: η ελευθερία της… »

Ο ‘χρυσός κανόνας’ στο Σύνταγμα και το Δικαστήριο της Ένωσης

Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθ. Νομικής Σχολής ΑΠΘ, Έδρα Jean Monnet Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου και Πολιτισμού

Σημαντική θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών νομοθετημάτων για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους καταλαμβάνει το Σύμφωνο Δημοσιονομικής Σταθερότητας, που μεταξύ άλλων προέβλεψε και την υποχρέωση νομικής κατοχύρωσης, σε συνταγματικό, κατά προτίμηση, ή ισότιμο αυτού επίπεδο, του λεγόμενου ‘χρυσού κανόνα’, ή ‘κανόνα ισοσκελισμένων προϋπολογισμών’ ή αλλιώς ‘χρεόφρενου’. Πρόκειται για τη νομική υποχρέωση της Κυβέρνησης να διαμορφώνει και… Read More: Ο ‘χρυσός κανόνας’ στο Σύνταγμα και το Δικαστήριο της Ένωσης »

Un état d’exception nullement exceptionnel. La crise souveraine et le crépuscule de la Constitution. Un aperçu historique

Iphigenie Kamtsidou, Professeur Associée de Droit Constitutionnel – Université de Thessalonique, Présidente du Centre National de l’Administration Publique et Territoriale

En Grèce, la crise de la dette souveraine s’est présentée comme une circonstance exceptionnelle qui menaçait la survie du pays. Durant le 20e siècle, des circonstances similaires ont été traitées juridiquement sous le concept de l’«état de nécessité», qui, d’après la jurisprudence, justifie le sursis provisoire des garanties constitutionnelles, afin que le danger soit affronté… Read More: Un état d’exception nullement exceptionnel. La crise souveraine et le… »

Για τα νέα σύνορα της Ευρώπης: σκέψεις σχετικά με την σημασία του πολιτικού Συντάγματος στην Ε.Ε.

Ιφιγένεια Καμτσίδου, Αν. Καθηγήτρια, Νομική Σχολή ΑΠΘ

Ένα από τα σημαντικότερα θύματα της οικονομικής κρίσης των τελευταίων ετών είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση.  Παρ’ ότι οι θεσμικοπολιτικές εξελίξεις δείχνουν, ότι η Ε.Ε είναι ένας από τους παράγοντες που διαμορφώνουν και επιβάλλουν τις πιο κρίσιμες πολιτικές στα κράτη- μέλη της, ορθότερα στα κράτη που παρασύρθηκαν από την δίνη της οικονομικής κρίσης, η ίδια πραγματικότητα… Read More: Για τα νέα σύνορα της Ευρώπης: σκέψεις σχετικά με την… »

Ο θεσμός της πιλοτικής δίκης του άρθρου 1 του ν.3900/2010 και το σύστημα του δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων στην Ελλάδα

Βαρβάρα Μπουκουβάλα, ΔΝ-Πρωτοδίκης ΔΔ

Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται ο θεσμός της πιλοτικής δίκης που θεσπίστηκε στην ελληνική έννομη τάξη με το άρθρο 1 του ν.3900/2010. Η πιλοτική δίκη, συγκρίνεται με τον καταργηθέντα θεσμό της πρότυπης δίκης, αναδεικνύονται τα κρίσιμα νομικά της γνωρίσματα και αναδιατυπώνονται οι συγκρουσιακές σχέσεις του θεσμού με την κατοχυρωμένη συνταγματικά λειτουργική αρμοδιότητα των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων,… Read More: Ο θεσμός της πιλοτικής δίκης του άρθρου 1 του ν.3900/2010… »

Η λαϊκή κυριαρχία ως λαϊκή εντολή και η διδασκαλία του Μάνεση

Αντώνης Μανιτάκης, Ομότιμος Καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Αντικείμενο της παρούσας γραπτής εισήγησης, που ένα μέρος της παρουσιάστηκε προφορικά στην ημερίδα που διοργανώθηκε από το Ίδρυμα της Βουλής, στις 3 Ιουνίου, είναι να διερευνήσει, με βάση τη διδασκαλία του Μάνεση, αν η αποκαλούμενη «λαϊκή εντολή», έτσι όπως εννοείται από όσους την επικαλούνται, βρίσκει συνταγματικό έρεισμα στις θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές του πολιτεύματος, στην αρχή της λαϊκής κυριαρχίας και στην αντιπροσωπευτική αρχή. Η θέση του συγγραφέα είναι ότι το δόγμα της λαϊκής εντολής χωρίς να αντιστρατεύεται το Σύνταγμα δεν εναρμονίζεται με το κλασικό νόημα της πολιτικής αντιπροσώπευσης του λαού. Συνιστά απλώς μια πολιτική παραφθορά του.
Το επιχείρημα που αναπτύσσεται είναι ότι η μεν αρχή της λαϊκής κυριαρχίας κατοχυρώνεται συνταγματικά, εφόσον και καθόσον όλες οι κρατικές εξουσίες ασκούνται «καθ΄όν τρόπον ορίζει το Σύνταγμα» και «υπάρχουν υπέρ του λαού και του έθνους», η δε αντιπροσωπευτική αρχή ορίζει ότι οι «βουλευτές αντιπροσωπεύουν το έθνος». Από τις αρχές αυτές συνάγεται ότι οι βουλευτές επιλέγονται από ένα κόμμα και εκλέγονται από τον λαό, για να αντιπροσωπεύσουν -και όχι να εκπροσωπήσουν- το σύνολο του λαού και τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά του και όχι μόνον μιας μερίδας του ή μόνον τους ψηφοφόρους τους. Αν ως λαϊκή εντολή εννοείται ένα είδος επιτακτικής, κομματικής, εντολής των ψηφοφόρων του κυβερνώντος κόμματος προς τους βουλευτές του, τότε η δέσμευση αυτή πρέπει να αντιμετωπιστεί ως δέσμευση ηθικο-πολιτικής υφής -μεγάλης σημασίας, είναι αλήθεια, για την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος. Αφορά όμως την πολιτική σχέση των ψηφοφόρων του κόμματος προς τους βουλευτές τους και δεν απορρέει ούτε βρίσκει κανονιστικό έρεισμα στην αντιπροσωπευτική αρχή ή στη λαϊκή κυριαρχία, ούτε, βέβαια, χαρακτηρίζει την αντιπροσωπευτική δημοκρατία, που δεν είναι δημοκρατία της επιτακτικής εντολής

Τεχνικές αποφυγής του ακυρωτικού ελέγχου στο πεδίο της ιδιωτικοποίησης δημόσιων επιχειρήσεων

Ελένη Λάππα, Yπ. διδ. Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ

[Προδημοσίευση από το περιοδικό “Το Σύνταγμα”, 2/2015] Το Συμβούλιο της Επικρατείας κατά την πρόσφατη νομολογία του (ΟλΣτΕ 1906, 1909, 2179, 2180, 2182, 2184, 2189/2014) απέφυγε να ελέγξει τις πράξεις ιδιωτικοποίησης δημόσιων επιχειρήσεων ΕΥΑΘ Α.Ε., ΟΛΠ Α.Ε., ΟΛΘ Α.Ε., ΔΕΠΑ Α.Ε., ΟΠΑΠ Α.Ε., ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε., απορρίπτοντας το σύνολο των αιτήσεων ακύρωσης που ασκήθηκαν ενώπιόν του… Read More: Τεχνικές αποφυγής του ακυρωτικού ελέγχου στο πεδίο της ιδιωτικοποίησης δημόσιων… »